شرح دعای امام سجاد (علیه‌السلام) در ورود به ماه مبارک رمضان

🌙 بخش اول: مقدمه و شرح فرازی از دعای امام سجاد (علیه‌السلام)

✨ اهمیت آگاهی از عظمت و حرمت ماه مبارک رمضان

🛡️ بخش دوم: حفظ جوارح و دوری از معاصی در حال روزه

👂 مراقبت از گوش، چشم و سایر اعضای بدن

🌾 حفظ شکم و کسب روزی حلال

👅 کنترل زبان و هدایت‌گر بودن کلام

🌱 تلاش در جهت کارهای باثمر و دوری از بیهودگی

💎 بخش سوم: اخلاص در عمل و دوری از ریا و سمعه

🕯️ اهمیت ماندگاری عمل با اخلاص و خسران کار بی‌اخلاص

📿 بخش چهارم: اهمیت و کیفیت اقامه نمازهای پنج‌گانه

🛐 تقرب به سنت پیامبر (ص) در آداب و خشوع نماز

بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ الْمَعْصُومِینَ سِیَّمَا بَقِیَّهِ اللَّهِ الْعُظْمَی فِی الْأَرَضِینَ.

در ادامه دعای امام سجاد (علیه‌السلام)، رسیدیم به اینجا که فرمودند:

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَلْهِمْنَا مَعْرِفَهَ فَضْلِهِ وَ إِجْلَالَ حُرْمَتِهِ، وَ التَّحَفُّظَ مِمَّا حَظَرْتَ فِیهِ»

یکی از مسائلی که ایشان مطرح می‌فرمایند اینه که: «به من این توفیق رو بده که در این ماه مبارک رمضان، فضیلت این ماه رو فراموش نکنم هیچ‌وقت.» اگر آدم فضیلت این ماه رو فراموش نکنه، فضایلی که پیغمبر اکرم فرمود براش، فراموش نکنه، سعی می‌کنه بهتر استفاده بکنه. آدم‌ها وقتی در یه موقعیتی، جایی یا زمانی قرار می‌گیرند که نسبت به فضیلتش علم و آگاهی دارند، سعی می‌کنند از اون مکان یا از اون زمان بهتر استفاده بکنند.

حالا اگر هم این علم و آگاهی رو نداشته باشن، فرض بگیر امشب یه شب مهمی باشه حالا آدم ندونه شب مهمیه؛ [فرصت] از بین می‌ره دیگه، مثل سایر شب‌ها. اما وقتی به آدم بگن که امشب مثلاً شب مهمیه، این زمان مثلاً خیلی ارزش داره، خب آدم [توجه می‌کنه]. یا جاها هم همین‌جوره؛ یه جایی خیلی خوب، اگه آدمی هم ببری که هیچ علم و آگاهی نداره، استفاده‌ای نمی‌کنه. ولی وقتی ببریش بگی مثلاً اینجا فلان‌جاست با این ارزش، استفاده بهتری می‌بره.

اهمیت آگاهی از عظمت و حرمت ماه مبارک رمضان

ایشان می‌فرماید جوری ما باشیم که تو این ماه که هستیم، این یادمون نره؛ گوشه ذهنمون باشه، تو قلبمون باشه. «أَلْهِمْنَا» که می‌گه، یعنی تو قلبم جا داشته باشه؛ نه همین‌جور کنار دانسته‌هام باشه و گاهی هم یادم بره، نه؛ اونجا جاش داده باشم که این ماه و لحظات و آناتش، بهترین لحظات و آناته که بیشتر استفاده می‌کنیم؛ بی‌خود وقتمون رو تلف نکنم.

«وَ إِجْلَالَ حُرْمَتِهِ»؛ حرمتش رو بزرگ بدار. وقتی آدم فهمید این ماه، این زمان، این مکان، این شخص، آدم بزرگیه، نتیجه‌اش اینه که خودش حرمتش رو بیشتر حفظ می‌کنه. وگرنه پیغمبر اکرم را هم شما ببری پیش کسی که نمی‌شناسدش یا حرمتی براش قائل نیست، چه‌جور باهاش برخورد می‌کنه؟

این‌ها به باورهای درونی آدم بستگی داره؛ بیرون هر واقعیتی هست، هست، فرقی نمی‌کنه برای آدم. پیغمبر اکرم را هم بذاری جلو آدم جاهل، نمی‌شناسدش، مثل بقیه باهاش برخورد می‌کنه. اما اگر در ذهن و باور آدم جاهل، آدم این آگاهی رو ایجاد بکنه که این کسی است با این خصوصیات، حرمتش رو نگه می‌داره.

زمان‌های خوب هم همین‌جوره. در حالت عادی، آدم جاهل، آدم غافل چیزی نداره از حرمت این در ذهن و باورش. اما وقتی بهش بگن، این زمینه ایجاد می‌شه که حرمتش رو نگه داره. اینکه هی به ما اینا رو گفتن و می‌گن، برای اینه که آدم استفاده‌اش رو بیشتر بکنه، حرمتش رو بیشتر نگه داره. ایشون اولین دعایی که می‌کنند اینه که: «به من توفیق بده که در طول این ماه، فضیلت این ماه کنار قلبم و باورم باشه.» وقتی بدونم فضیلت داره این ماه، سعی می‌کنم در آناتش بهتر استفاده بکنم؛ کاری که مخالف شأن و حرمت این ماهه، نکنم.

بخش دوم: حفظ جوارح و دوری از معاصی در حال روزه

«وَ أَعِنَّا عَلَی صِیَامِهِ»؛ توفیق بده روزه بگیرم اما تنها نه، فقط روزه نه؛ «بِكَفِّ الْجَوَارِحِ عَنْ مَعَاصِیكَ». خب، حرمت این ماه رو بنا شد حفظ بکنیم. حرمت این ماه، خدا راه شکم رو بسته؛ جبراً و وجوباً بسته. آدم باید همت کنه راه بقیه اعضا و جوارح رو ببنده. روایتی دستور دادن وقتی روزه گرفتی، شکمت فقط خالی نباشه، چشم و گوشت هم باید روزه باشه.

«وَ اسْتِعْمَالِهَا فِیهِ بِمَا يُرْضِیكَ»؛ حالا که حرمت این ماه رو شناختیم، توفیق بده که در کارایی که تو دوست می‌داری و مورد پسند توست، خرج کنیم خودمون رو.

مراقبت از گوش، چشم و سایر اعضای بدن

تا کجا؟ «حَتَّی لَا Nُصْغِیَ بِأَسْمَاعِنَا إِلَی لَغْوٍ»؛ گوشمون رو به چیزهای به درد نخور ندیم، نگهش داریم. اگه داره چیزهایی واردش می‌شه که به دردش نمی‌خوره، فرار کنیم.

«وَ لَا نُسْرِعَ بِأَقْدَامِنَا إِلَی لَهْوٍ» [وَ لَا نُسْرِعَ بِأَبْصَارِنَا إِلَی لَهْوٍ]؛ چشممونو جایی نبریم که از تو دورمون بکنه. چشم خیلی چیزها رو آزاده می‌بینه، بعضی‌ش این خاصیت رو داره که وقتی آدم می‌بینه از خدا دور می‌شه، از ایمان و معنویت دور می‌شه؛ این کار رو نکنیم. اینا منافات داره با حرمت این ماه، با آنات مقدسه این ماه.

«وَ حَتَّی لَا نَبْسُطَ أَیْدِیَنَا إِلَی مَحْظُورٍ»؛ دستمونو به بد و حرام بلند نکنیم و نکشیم.

«وَ لَا نَخْطُوَ بِأَقْدَامِنَا إِلَی مَحْجُورٍ»؛ قدم به جاهای بد نذاریم. جایی که جای بدیه، آدم می‌ره از خدا غافل می‌شه، دور می‌شه، نذاریم.

حفظ شکم و کسب روزی حلال

«وَ حَتَّی لَا تَعِیَ بُطُونُنَا إِلَّا مَا أَحْلَلْتَ»؛ شکممون به حرام یه وقت آغشته نشه. آدم می‌ره دنبال روزی، بعضی شغل‌ها هست بالاخره کم و بیش توش حرام می‌آید، اینا نباید بره. ممکنه پول خوبی توش هست، اما کم و بیش گرفتاریام توش هست. باید حواشیو آدم جمع بکنه؛ هر جا پول بیشتر بود، ندوه. هر جا مفتی‌تر بیشتر پول می‌دن، خطر داره. خیلیا یه دفعه‌ای یه جا پیدا می‌شه خیلی مفتی و مجانی یا به طور کاذب آدم سرمایه‌ش می‌رفت بالا.

میل و هوس آدم، آدمو می‌کشونه به اینکه: «خب تو به جای اینکه ده میلیونتو بری بذاری تو بانک ماهی ده دوازده درصد سود بگیری، خب برو بذار اینجا ماهی سی و پنج درصد، بیست و پنج درصد سود بگیر.» خب چه‌جور آخه؟ وقتی قانون و قاعده‌شونو نگاه می‌کنی، می‌بینی جور در نمی‌یاد. الآن بعضی شرکت‌ها هستن مثلاً تو همین اوضاع بد اقتصادی همین کارو می‌کنن؛ پول می‌گیرن می‌گن ما بیست و پنج درصد سود می‌دیم. هر چی نگاه می‌کنه آدم، معلوم نیست این کجاش... ربو و حرام [است].

کنترل زبان و هدایت‌گر بودن کلام

«وَ لَا تَنْطِقَ أَلْسِنَتُنَا إِلَّا بِمَا مَثَّلْتَ»؛ زبونمونم به چیزهایی که به درد بخوره به کار بگیریم؛ خدا خواسته، اونو از زبان خواسته، به اون. امام سجاد در همین مکارم الاخلاق می‌فرماید: «إِلَهِی أَنْطِقْنِی بِالْهُدَی»؛ خدایا به من توفیق بده که هر چی کلام از من صادر هست، هدایت باشه توش. هر چی با آدما حرف می‌زنم، از حرفایی که مربوط به اظهار عقاید و افکار و این مسائل من هست، همه اینا هدایت باشه برای بقیه. ایشونم می‌فرماید باید تو این ماه زحمت بکشه آدم، زبونش رو کنترل کنه، به هر چیزی نچرخونه.

تلاش در جهت کارهای باثمر و دوری از بیهودگی

«وَ لَا نَتَكَلَّفَ إِلَّا مَا يُدْنِی مِنْ ثَوَابِكَ»؛ گاهی آدم به مشقت می‌اندازه خودش رو، اما کارایی مشغوله که چیزی تهش در نمی‌یاد براش؛ از این ورش، از اون ورش، چیزی خیلی نصیبش نمی‌شه. نه ثمره خوب دنیایی داره، نه ثمره خوب آخرتی داره، هیچ؛ زیاده. اگه ریز بشه آدم تو خیلی کارایی که روزمره خودش یا بقیه مشغولن، زیاد از اینا می‌بینه. می‌گه به اینا خودمو مشغول نکنم.

چیزی رو مشغول بشم که پشتش یه ثواب و بهره‌ای ببرم؛ عبادتی، خدمتی، یه چیزی که پشتش چیز مهم و خوبی از جانب خدا به آدم بده. حالا شما بشین یه ساعت فقط حرف بزنید، چی بهت می‌دن آخه؟ چی آخه داری می‌گی؟ کیو داری هدایت می‌کنی؟

«وَ لَا نَتَعَاطَی إِلَّا الَّذِی يَقِی مِنْ عِقَابِكَ»؛ حواسمون باشه کارایی رو بکنیم که یه وقت عقاب تو شامل حالمون نشه، محفوظ بداره ما را از عقاب تو؛ پشتش عقاب نباشه.

بخش سوم: اخلاص در عمل و دوری از ریا و سمعه

«ثُمَّ خَلِّصْ ذَلِكَ كُلَّهُ مِنْ رِیَاءِ الْمُرَائِینَ وَ سُمْعَهِ الْمُسْمِعِینَ، لَا نُشْرِكَ فِیهِ أَحَداً دُونَكَ، وَ لَا نَبْتَغِی فِیهِ مُرَاداً سِوَاكَ»

بعد همه این کارا رو هم، در همه این مسائلی که باید مواظبت کنیم در این ماه مبارک، همه‌ش حواسمون باشه یه وقت توش ریا [نباشه]، خالص باشه؛ «خَلِّصْ ذَلِكَ كُلَّه». از ریا و سمعه به دور باشه. آدم دنبال این نباشه به بقیه برسونه و بفهمونه به یه نحوی که یه کار خیری کرده؛ اینا این‌جوری‌اند، یه کار خیر می‌کنه دیگه عالم و آدم باید بفهمن این کرده.

خب وقتی به اینا می‌گی که تو کردی، خب بشین ببین مزد بهت چی می‌دن. همونی که می‌دن، می‌شه مزدشون. گفتن: «به به! عجب! چه کاری کردی!» این مزد تمام زحمتی که شما کشیدی، همین به به و عجب و اینا بود؛ تمام، هیچی دیگم توش نیست.

اهمیت ماندگاری عمل با اخلاص و خسران کار بی‌اخلاص

لذا اخلاص، عمل آدمو نگه می‌داره برای آدم. عملو ما می‌کنیم رد می‌شیم می‌ریم، اما اخلاص نگهش می‌داره پیش خدا، مونده اون‌ور. نداشته باشی نه؛ تهش یه منبر خوب می‌ری، خیلی قشنگ حرف می‌زنی، می‌یای پایین به به مردمم می‌شنوی، خداحافظ شما. کو اون مردم و به به و چه چه‌شون؟ کو؟ هیچی هم از منبرت پیش خدا نیست. فردای قیامت می‌گه: «من که منبر می‌رفتم...» نیستش که؛ می‌گن: «خب، مال مردم رفتی دیگه، برو پیش همونا پیداشون کن الآن ببین چیز بهت می‌دن؟ اونجا خوب به به کردن، الآن برو ببین چیز بهت می‌دن؟» خب نمی‌دن دیگه. لذا آدم، زیان‌کارترین آدم، آدمیه که اخلاص تو کارش نیست؛ کار رو توش خرابی به بار می‌یاره از این جهت.

«وَ لَا نَبْتَغِی فِیهِ مُرَاداً سِوَاكَ»؛ غیر از تو هیچ چیز دیگه‌ای، غیر از ثواب و بهره و قرب تو، هیچ چیز دیگه‌ای مد نظرمون نباشه از کارایی.

بخش چهارم: اهمیت و کیفیت اقامه نمازهای پنج‌گانه

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ قِفْنَا فِیهِ عَلَی مَوَاقِیتِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ»؛ حواسمون باشه به نمازای پنج‌گانه، مهم‌ترین عبادات. هیچ عبادتی به اندازه نماز اهمیت نداره. «بِحُدُودِهَا الَّتِی حَدَّدْتَ»؛ همه حد و مرز و واجباتی که براش قرار دادی انجام بدیم، «وَ فُرُوضِهَا الَّتِی فَرَضْتَ، وَ وَظَائِفِهَا الَّتِی وَظَّفْتَ، وَ أَوْقَاتِهَا الَّتِی وَقَّتَّ»؛ حواسمون به وقت و وعده‌ش باشه.

«وَ أَنْزِلْنَا فِیهَا مَنْزِلَهَ الْمُصِیبِینَ لِمَنَازِلِهَا»؛ بعد این‌قدر از این نماز بهره ببریم که از همه مراتبی که خدا برای نماز و تأثیر نماز در ایمان [قرار داده و] بهره می‌برند انسان‌های با تقوا، مام بهره ببریم.

«الْحَافِظِینَ لِأَرْكَانِهَا، الْمُؤَدِّینَ لَهَا فِی أَوْقَاتِهَا»؛ همه ارکانش رو خوب به جا بیاریم، اون چیزایی که به عنوان رکن نماز [است]. نمازها را سر وقتشون انجام بدیم.

تقرب به سنت پیامبر (ص) در آداب و خشوع نماز

«عَلَی مَا سَنَّهُ عَبْدُكَ وَ رَسُولُكَ صَلَّوَاتُكَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، فِی رُكُوعِهَا وَ سُجُودِهَا وَ جَمِیعِ فَواضِلِهَا»؛ سعی کنیم هر چه بیشتر نمازمون به چیزهایی که پیغمبر اکرم ملتزم بود به انجامش نزدیک کنیم؛ معیار ایشونه. هر چیز از سنت‌ها که ایشون ملتزم بود تو نماز مراعات بکنه، مام مراعات بکنیم؛ تو رکوع، سجده، مستحبات.

«عَلَی أَتَمِّ الطُّهُورِ وَ أَسْبَغِهِ»؛ کامل، نماز رو با جمیع مستحباتش و مسنونات پیغمبر اکرم به جا بیاریم، نه به هم ورشش کنیم. به بهترین شکل طهارتش رو انجام داده باشه؛ خشوع قلبی رو به بهترین شکل در نماز به کار بگیریم، این‌طور نمازی.

«وَ وَفِّقْنَا فِیهِ...»؛ که بمونه ان‌شاءالله برای فردا صبح ان‌شاءالله. نثار ارواح طیبه همه حضرات معصومین، مخصوصاً روح مطهر امام سجاد (علیه‌السلام)، سه صلوات بفرستید.

 

برکت شناخت عظمت زمان و مکان در زندگی

آدم‌ها وقتی در یک موقعیت، مکان یا زمانی قرار می‌گیرند که نسبت به فضیلت آن علم و آگاهی دارند، سعی می‌کنند از آن مکان یا زمان بهتر استفاده بکنند. اما اگر این علم و آگاهی را نداشته باشند، فرض بگیرید امشب یک شب مهمی باشد و آدم نداند، این فرصت مثل سایر شب‌ها از بین می‌رود. وقتی به انسان بگویند امشب زمان مهمی است و این مقدار ارزش دارد، انسان به آن توجه می‌کند. در مورد مکان‌ها نیز همین‌طور است؛ اگر کسی را به جایی خیلی خوب ببرید که هیچ علم و آگاهی نسبت به آن ندارد، استفاده‌ای نمی‌کند. ولی وقتی به او بگویید اینجا فلان‌جاست و این ارزش را دارد، قطعاً استفاده بهتری خواهد برد.

 رابطه باورهای درونی با بزرگداشت حرمت الهی

امام سجاد (علیه‌السلام) می‌فرماید جوری باشیم که در این ماه مبارک، فضیلت آن از یادمان نرود؛ گوشه ذهن و در قلبمان باشد. «أَلْهِمْنَا» یعنی این معرفت در قلب جا داشته باشد؛ نه اینکه صرفاً کنار دانسته‌هایمان باشد و گاهی هم یادمان بره. اگر آن را در قلب خود جا داده باشیم، می‌دانیم که این ماه و لحظاتش، بهترین اوقات است و بیشتر استفاده می‌کنیم و وقتمان را بی‌خود تلف نخواهیم کرد. «وَ إِجْلَالَ حُرْمَتِهِ» یعنی حرمتش را بزرگ بدار. وقتی انسان فهمید این ماه، این زمان، این مکان یا این شخص بزرگ است، خودش حرمتش را بیشتر حفظ می‌کند. این‌ها همگی به باورهای درونی انسان بستگی دارد؛ چرا که در حالت عادی، فرد غافل آگاهی از حرمت‌ها در ذهن و باورش ندارد.

 فلسفه روزه‌داری و حقیقتِ کفّ جوارح

در فراز «وَ أَعِنَّا عَلَی صِیَامِهِ... بِكَفِّ الْجَوَارِحِ عَنْ مَعَاصِیكَ»، بنا بر این است که حرمت این ماه را حفظ بکنیم. در این ماه مبارک، خداوند راه شکم را جبراً و وجوباً بسته است؛ اما انسان خودش باید همت کند و راه بقیه اعضا و جوارح را نیز ببندد. در روایت دستور داده‌اند وقتی روزه گرفتی، شکمت فقط خالی نباشد، بلکه چشم و گوش تو نیز باید روزه باشند. حالا که حرمت این ماه را شناختیم، باید از خدا توفیق بخواهیم تا در کارهایی که او دوست می‌دارد و مورد پسند اوست، خودمان را خرج کنیم. چشم انسان خیلی چیزها را آزادانه می‌بیند، اما بعضی دیدنی‌ها این خاصیت را دارد که وقتی آدم می‌بیند، از خدا، ایمان و معنویت دور می‌شود.

 مراقبت از شکم در برابر مال شبهه‌ناک و کاذب

در فراز «وَ حَتَّی لَا تَعِیَ بُطُونُنَا إِلَّا مَا أَحْلَلْتَ»، هدف این است که شکممان یک وقت به حرام آغشته نشود. انسان دنبال روزی می‌رود، اما در بعضی شغل‌ها بالاخره کم و بیش حرام وارد می‌شود که نباید سراغ آن‌ها رفت. ممکن است پول خوبی در آن باشد، اما گرفتاری‌هایش نیز همراهش است؛ انسان باید حواسش را جمع بکند و هر جا پول بیشتر بود، ندود. هر جا مفتی‌تر پول می‌دهند خطر دارد. میل و هوس، انسان را به سمت سودهای کاذب می‌کشاند، در حالی که وقتی قانون و قاعده‌شان را نگاه می‌کنی، می‌بینی جور در نمی‌آید. هر چقدر نگاه می‌کنی، معلوم نیست کجای این کار درست است؛ این‌ها همان ربا و حرام است.

 ماندگاری عمل در پیشگاه الهی به برکت اخلاص

در فراز «ثُمَّ خَلِّصْ ذَلِكَ كُلَّهُ مِنْ رِیَاءِ الْمُرَائِینَ...»، حواسمان باشد در همه مسائلی که باید در این ماه مبارک مواظبت کنیم، کارمان خالص و به دور از ریا و سمعه باشد. انسان نباید دنبال این باشد که کار خیرش را به گوش بقیه برساند و بفهماند. وقتی کار را به رخ دیگران می‌کشی، مزد تو همان تعریف و تمجید آن‌ها می‌شود و دیگر هیچ‌چیزی در آن باقی نمی‌ماند. اخلاص، عمل انسان را برای او نگه می‌دارد. عمل را ما انجام می‌دهیم و رد می‌شویم، اما این اخلاص است که آن را پیش خدا ماندگار می‌کند. اگر اخلاص نباشد، زیان‌کارترین انسان کسی است که کارش خرابی به بار می‌آورد.

 اقامه نماز مقبول به سنت و سیره پیامبر (ص)

هیچ عبادتی به اندازه نماز اهمیت ندارد. در فراز «وَ قِفْنَا فِیهِ عَلَی مَوَاقِیتِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ»، باید همه حد و مرزها، واجبات، وظایف و اوقاتی که خدا برای نمازهای پنج‌گانه قرار داده است را انجام بدهیم و حواسمان به وقت و وعده آن باشد. باید از این نماز بهره ببریم و نمازها را سر وقتشان اقامه کنیم. باید سعی کنیم هر چه بیشتر نمازمان را به چیزهایی که پیغمبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به انجامش ملتزم بود، نزدیک کنیم؛ چرا که معیار اصلی ایشان است. باید نماز را با جمیع مستحبات، ارکان و سنن به جا بیاوریم، طهارتش را به بهترین شکل انجام بدهیم و خشوع قلبی را در آن به کار بگیریم.

1️⃣ آگاهی از فضیلت ماه مبارک رمضان

◽️ برکت شناخت زمان و مکان در کلام امام سجاد (علیه‌السلام)

◽️ لزوم توجه قلبی به آنات و لحظات مقدسه ماه خدا

2️⃣ حفظ حرمت و عظمت ماه مبارک رمضان

◽️ رابطه باورهای درونی با بزرگداشت ایام الله

◽️ تأثیر شناخت عظمت ماه بر رفتار و سیره مؤمنان

3️⃣ حفظ جوارح و اعضای بدن در حال روزه

◽️ بستن راه‌های گناه با کفّ جوارح و اعضا

◽️ لزوم روزه‌داری چشم، گوش و زبان در کنار شکم

4️⃣ کسب روزی حلال و دوری از شبهات مالی

◽️ مراقبت از شکم در برابر مال حرام و شبهه‌ناک

◽️ دوری از سودهای کاذب و مصادیق ربا در جامعه

5️⃣ کنترل زبان و تکلم به کلام هدایت‌گر

◽️ درخواست کلام هادی در مکارم‌الخلاق امام سجاد (علیه‌السلام)

◽️ پرهیز از بیهوده‌گویی و زحمت برای کارهای بی‌ثمر

6️⃣ جایگاه اخلاص و دوری از ریا و سمعه

◽️ ماندگاری عمل در پیشگاه الهی به برکت اخلاص

◽️ خسران و نابودی زحمات انسان در صورت بروز ریا

7️⃣ اقامه نمازهای پنج‌گانه به سنت پیامبر (ص)

◽️ رعایت حدود، ارکان، مواقیت و وظائف نماز

◽️ تجلی خشوع قلبی و طهارت کامله در نماز مقبول