حکمت عبادات و حقیقت اخلاص در بندگی
صوت کامل سخنرانی
1395/12/12
پست

🔇 به دلیل ضعف جدی کیفیت ضبط، صوت جلسه منتشر نشده است؛ اما نسخه صوتی آن در بایگانی موجود بوده و محتوای جلسه در قالب متن کامل، گزیده‌ها و فهرست مطالب ارائه می‌شود.

  حکمت عبادات و حقیقت اخلاص در بندگی🎯

مقدمه و ذکر دعا🕌

حکمت عبادات و جایگاه روزه 🌱

چالش اخلاص در بندگی🫀

ویژگی منحصر‌به‌فرد روزه در تثبیت اخلاص💎

ضرورت اخلاص در تمامی امور و عواقب فقدان آن⚠️

پاداش عمل خالصانه و مسئولیت سنگین اهل علم🎓

آسیب‌شناسی اخلاص در مناسک و شعائر دینی🏴

گام اول در مسیر خالص‌سازی اعمال🌱

مفهوم حقیقی اخلاص و دعا برای توفیق آن🕊️

حکمت عبادات و حقیقت اخلاص در بندگی

🔇 به دلیل ضعف جدی کیفیت ضبط، صوت جلسه منتشر نشده است؛ اما نسخه صوتی آن در بایگانی موجود بوده و محتوای جلسه در قالب متن کامل، گزیده‌ها و فهرست مطالب ارائه می‌شود.

  حکمت عبادات و حقیقت اخلاص در بندگی🎯

مقدمه و ذکر دعا🕌

حکمت عبادات و جایگاه روزه 🌱

چالش اخلاص در بندگی🫀

ویژگی منحصر‌به‌فرد روزه در تثبیت اخلاص💎

ضرورت اخلاص در تمامی امور و عواقب فقدان آن⚠️

پاداش عمل خالصانه و مسئولیت سنگین اهل علم🎓

آسیب‌شناسی اخلاص در مناسک و شعائر دینی🏴

گام اول در مسیر خالص‌سازی اعمال🌱

مفهوم حقیقی اخلاص و دعا برای توفیق آن🕊️

متن

حکمت عبادات و حقیقت اخلاص در بندگی

مقدمه و ذکر دعا

صَلَّى اللهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ الْمَعْصُومِینَ، سِیَّمَا بَقِیَّهِ اللهِ الْعُظْمَى فِی الْأَرَضِینَ، وَ لَعْنَهُ اللهِ عَلَى أَعْدَائِهِمْ أَجْمَعِینَ. 

حکمت عبادات و جایگاه روزه

یکی از خطبه‌هایی که از ایشان نقل شده و در مسجد پیغمبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) در مدینه طیبه قرائت و انشاء فرموده‌اند، خطبه‌ای است که در آن، حکمت بعضی عبادات را بیان می‌کنند؛ اینکه خدا این عبادات را برای چه واجب کرده است.

ایشان یکی از عبادات را، «روزه» نام می‌برند و می‌فرمایند:

«فَرَضَ اللهُ الصَّلَاهَ... فَرَضَ اللهُ الصِّیَامَ تَثْبِیتاً لِلْإِخْلَاصِ»

خدای متعال روزه را واجب کرد تا اخلاص را در انسان‌ها تثبیت بکند.

چالش اخلاص در بندگی

یکی از مشکلاتی که کسانی که در خط بندگی خدا می‌آیند و بناست بندگی بکنند دارند، این است که اخلاص در اعمالشان ضعیف است. در حالی که قرآن می‌فرماید:

«وَ مَا أُمِرُوا إِلَّا لِیَعْبُدُوا اللهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ»

خدا امر کرده است که همه عبادات، خالص برای خودش باشد و چیز دیگری در عبادت نباید دخیل بشود.

این قاعده در عبادات است؛ اما برای چه خدا در عبادات این را واجب کرده است؟ برای اینکه در غیر عبادات هم — علاوه بر عبادات — انسان‌ها تمرین کنند و اخلاصشان را بالا ببرند. کار باید مال خدا باشد؛ هر چیز دیگری وسط بیاید، ولو نیت خیر، کار را خراب می‌کند.

اخلاص همینه که آدم طرف حسابش را خدا قرار می‌دهد. اگر بپرسند این کار را چرا می‌کنی؟ بگوید: چون برای خداست، رضایت خدا در آن است و خدا خواسته است. کار باید این‌گونه باشد. اگر این‌طور شد، چون طرف حساب خداست، خودش بلد است کجا و چطور آن را جبران کند. منتها خدا وظیفه‌ای برای جبران ندارد، اما به هر حال خودش بلد است و احتیاج ندارد که ما به او یاد بدهیم.

اما اگر طرف حساب را چیز دیگری کردیم، دیگر باید بنشینیم تا ببینیم آن چیز دیگری که طرف حسابمان قرار داده‌ایم، نتیجه می‌دهد یا نه؛ و این مسئله بسیار مهمی است.

ویژگی منحصر‌به‌فرد روزه در تثبیت اخلاص

ایشان می‌فرمایند خدا روزه را واجب کرد تا اخلاص را در انسان‌ها تثبیت کند؛ چون روزه عبادتی است که خود به خود کسی متوجه آن نمی‌شود. تا خود آدم جور خاصی نشون ندهد، کسی نمی‌فهمد.

سحری پا می‌شود و غذا می‌خورد، معلوم نیست؛ یا در ماه رمضان است که همه دارند روزه می‌گیرند و چیز خاصی نیست که حالا مشخص باشد این آقا دارد روزه می‌گیرد؛ یا در غیر ماه رمضان است که خودِ روزه، بروز و ظهوری ندارد و چیزی ندارد که خودش را نشان بدهد.

در نماز، آدم پا می‌شود و نماز می‌خوند و این عمل نشان داده می‌شود. کارهای دیگر هم همین‌طور است، اما روزه نه؛ روزه چون «نخوردن» است، و نخوردن چیزی نیست که خودش را نشان بدهد. نهایتش این است که وقت غذا و وقت ناهار که می‌شود، آدم به یک بهانه‌ای فرار می‌کند و به گوشه‌ای می‌رود؛ اما خودِ این عمل نمود ظاهری ندارد. روزه یک عبادتی است مستمر، از صبح تا شب؛ اما همین‌طور که مستمر دارد آدم عبادت می‌کند، هیچ‌کس هم نمی‌فهمد.

ایشان می‌فرمایند که با روزه، یکی از اهداف خدای متعال این بوده که اخلاص را در شما تثبیت کند و یادتان بدهد اخلاص چه جوری است؛ به گونه‌ای باید باشد که اگر ممتد هم آدم دارد عبادت می‌کند، بروزی نداشته باشد. بین تو و دیگری هم نباشد، بلکه طرف حساب فقط خدا باشد. لذا در مورد روزه آمده است که عبادتی است که معمولاً وقتی انسان‌ها انجامش می‌دهند، «برای من است»؛ چیزهای دیگر کمتر در آن دخیل است و زمینه اخلاص در روزه بیشتر فراهم است.

ضرورت اخلاص در تمامی امور و عواقب فقدان آن

اخلاص چیزی است که خدا در همه عبادات می‌خواهد؛ و این را در عبادات قرار داده تا در بیرون عبادات هم انسان‌ها اخلاص داشته باشند. اگر اخلاص نباشد، هیچی؛ کار خراب می‌شود. بهترین کارها هم اگر آدم در آن‌ها اخلاص نداشته باشد، خراب می‌شود و آن نتیجه مطلوب از آن حاصل نمی‌شود؛ آن‌وقت خدا هم آدم را واگذار می‌کند [به همان امر غیرخدایی].

آدم می‌خواهد حق صلواتی بگیرد؛ برای چه می‌گیرد؟ اگر اخلاص در آن باشد، خدا خودش بلد است، می‌پذیرد و قبول می‌کند؛ اما اگر نباشد، نه.

در درس و تدریس هم همین است؛ آدم تدریس بکند برای اینکه بقیه بفهمند سواد دارد، یا برای هر چیز دیگری، نیت هر چه می‌خواهد باشد، ولو نیت صحیح و درست، کار را خراب می‌کند. باید کار را واگذار کرد مالِ خدا؛ چون امرِ مطلوبِ خداست باید انجام بشود. نگوید: «بله، آن که بله، آن را قبولی داریم»؛ این‌جوری نه، این غلط است. باید بگوید: «فقط او».

چیزهای دیگر که وسط می‌آید، کار را خراب می‌کند؛ حتی بهترین کارها و بهترین برنامه‌ها را. یکی از عللی که خدا نعمت‌های مهم را از آدم می‌گیرد همینه؛ اینکه اخلاص در حینِ نعمت و در استفاده‌ی از نعمت نیست. چون نیست، خدا نعمت را می‌گیرد.

خدا می‌گیرد یعنی چه؟ یعنی ما یک کار خیری را انجام داده‌ایم که فلان [نتیجه یا تقدیر دنیوی را بگیریم]؛ آن‌وقت خدا کار را واگذار می‌کند به همان فلان چیز و به همان جهتی که این کار خیر را داریم برایش انجام می‌دهیم. کار را به همان واگذار می‌کند و آن هم چند صباحی بیشتر دوام نمی‌آورد.

درس می‌خوانیم، همین است. نباید درس بخوانیم تا فردا یک سر و گردن از همه بالاتر باشیم، فردا مدرس حوزه بشویم، یا فردا مرجع تقلید بشویم. این‌ها اگر وسط بیاید، کار خراب می‌شود؛ این دیگر آن درسی نیست که خدا می‌خواهد. هر چیزی، در هر کاری، پای غیر خدا وسط بیاید — ولو ضعیف — کار خراب می‌شود. حالا در عبادات، کار را باطل می‌کند و حرام هم هست؛ در غیر عبادات باطل نمی‌شود، چون آنجا بطلان [فقهی] معنی ندارد، اما رهاست، از بین می‌رود، ته ندارد و به انتهای درست نمی‌رسد. تهِ کار قیچی می‌شود، از بین می‌رود و کار، ابتر و دم‌بریده می‌شود؛ یک چنین حالتی پیدا می‌کند.

پاداش عمل خالصانه و مسئولیت سنگین اهل علم

این ثمره‌ی اخلاص است. خیلی‌ها بوده‌اند که در کاری یا در چیزی اخلاص را مراعات کردند و جهت دیگری را دخیل نکردند، خدا هم از آن‌ها قبول کرد.

اما از آن طرف هم هست که — ولو همان‌طور که عرض شد کار خیر و خوب انجام بشود — اما در آن اخلاص نباشد و جهت دیگری مطرح باشد؛ هر جهتی، ولو جهتِ مطلوبی باشد که خود به خود جهت بدی نیست، اما رنگ و بوی خدایی ندارد و نمی‌شود آن را به خدا چسباند؛ ربطی به خدا ندارد. آدم می‌خواهد مثلاً فرض کنید فکر بقیه را نسبت به خودش اصلاح کند و دست به یک کارهایی می‌زند؛ این یعنی اخلاص از همان اول تعطیل شده است. یا می‌خواهد مثلاً چیزهایی را از خودش دفع کند، دست می‌زند به یک کارهایی و یک کارهایی را می‌کند که کار خراب می‌شود.

همان جا هم نباید خدا تعطیل بشود. خدا تعطیل بشود، دیگر ماییم و همان چیزی که داریم انجام می‌دهیم و آن جهتی که دنبالش رفته‌ایم؛ تهش هم آدم نتیجه‌ای نمی‌گیرد. قرآن می‌فرماید:

«کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ»

همه چیز از بین رفتنی است مگر خودِ خدای متعال؛ و هر عملی که برای خدا بوده، آن می‌ماند و مابقی از بین می‌رود. ما خودمان هم از بین می‌رویم، اما عملمان و آثار عملمان در روح باقی می‌ماند؛ اعمال بد سزای بد دارد و اعمال خوب هم [پاداش خود را].

آن چیزی که برای آدم در جهت خوب می‌ماند، همان اعمال خوب است. آن چیزی که مس را کیمیا می‌کند و طلا می‌سازد — آن کیمیایی که می‌تواند مس را برای ما طلا بکند — همین اخلاص است؛ یعنی آدم کار را بدهد به خدا، نه به این و آن. تا این‌گونه شد، خدا خودش تهِ کار را بلد است؛ دیگر مابقیش با خداست، با ما نیست. اما اینجای کار را که گفته کار با شماست، باید در همان جهت پیش ببرید.

خصوصاً ما که طلبه هستیم؛ حالا اخلاص مال همه است، اما ما دیگر باید در متن آن باشیم. از ما خدا انتظار خاصی دارد، چون ما داریم با این حرف‌ها سر و کله می‌زنیم. آدم‌های دیگر که مشغول به کارهای دیگرند، کم و بیش معلوم نیست اصلاً این حرف‌ها به گوششان بخورد؛ اما این حرف‌ها دارد به گوش ما می‌خورد، داریم می‌خوانیم و می‌شنویم.

پس از حالا باید تمرین کنیم. اگر جهت خرابی در کارمان باشد، نتیجه نمی‌دهد. درس داریم می‌خوانیم برای چه؟ گروه تحقیقی می‌رویم برای چه؟ می‌خواهیم چه‌کار کنیم؟ نمی‌دانم فلان برنامه را داریم برای چه؟ چه چیزی وسط است؟ چه چیزی آن آدم را هل داده است؟ این مهم است. اگر پای خدا در کار نباشد یا ضعیف باشد، خدا آن اثر مطلوب را می‌گیرد و کار دوام هم نخواهد داشت.

آسیب‌شناسی اخلاص در مناسک و شعائر دینی

در همه کارها همین‌طور است، مخصوصاً کارهای دینی. طلبه‌ها همین‌جورند، مداح‌ها همین‌جور. مداح‌ها اگر برای خدا مایه می‌گذاشتند و اخلاص را در خودشان تقویت می‌کردند، فایده‌شان و دوامِ فایده‌شان بیشتر بود؛ اما معمولاً متأسفانه چون این‌طور نیست، کار خراب می‌شود؛ بله، یک خرابی‌ای بالاخره به بار می‌آورند.

یواش‌یواش می‌خواهد رونق مجلسش را حفظ بکند؛ می‌بیند هی هر سال بخواهی همان سبک و کار قبلی را بیاوری و پیاده کنی، جواب نمی‌دهد. فکر می‌کند باید به‌روز باشی برای اینکه آدما جذب بشوند؛ نیت می‌شود این: «جذب مخاطب». البته اگر بپرسی، می‌گوید: «نه، من دارم برای امام حسین (علیه‌السلام) کار می‌کنم، مجلس، مجلسِ امام حسین است»؛ اما تهِ کار، مجلسِ شماست، نه مجلس امام حسین. مجلس امام حسین این دم و دستگاه‌ها را ندارد؛ این حرف‌ها و فکرها هم پشتش نیست. مجلس امام حسین [حقیقت دیگری دارد].

اما خیلی وقت‌ها مجلس‌گیرها، مجلسشان مجلسِ خودشان است و اسم امام حسین ضمیمه‌اش می‌شود. تا این [منیت] هست و این‌گونه کارها هست، [وضع همین است]؛ و الا اگر خواستی این را بزنی کنار و اسم این [نیت‌های شخصی] نباشد، کار درست می‌شود.

مداح‌ها همین‌جور، مجلس‌گیرها همین‌جور، همه؛ مخصوصاً همان‌طور که عرض شد در کارهای دینی و ما که در طلبگی هستیم، در هر چیزی باید مراقب بود. اگر کار را دادیم به خدا، می‌ماند؛ اگر ندادیم به خدا — ولو نیت خیر باشد، اما داریم خدا را به زور ضمیمه‌ی آن می‌کنیم — باید بروی و نتیجه را فقط از همان نیتِ خیرِ [بشری] بگیری و ببینی می‌دهد یا نه؛ که نمی‌دهد. به کرات هم آدما این را تجربه می‌کنند و دوباره فردا روز از نو و روزی از نو!

گام اول در مسیر خالص‌سازی اعمال

انشاءالله خدای متعال توفیق مرحمت کند. این مسئله‌ای که ایشان دست گذاشتند رویش و مطابق با قرآن کریم بود، همین مسئله‌ی اخلاص است؛ باید بتوانیم روز به روز تقویتش کنیم.

قدم اول هم در تقویتش همین است که آدم شروع کند؛ از حالا به بعد نماز می‌خواند، آن را بدهد به خدا. مسجد می‌رود، برود و کارش را بدهد به خدا. نرود مسجد به این نیت که: «می‌روم مسجد تا من را ببینند»، یا «بشناسند»، یا «فلان بشود»؛ یا برای اینکه «فکر بدی راجع به من نکنند». این‌ها درست نیست. مسجد رفتن هم عبادت است؛ اگر عبادت در کار باشد، درست می‌شود، اما هر چیز دیگری آمد در کار، خرابش می‌کند.

خدای متعال می‌فرماید: «من شریک خوبی هستم؛ هر کسی در کارهایش من را با کس دیگری شریک کرد، ولو سهم من کم باشد، من همه‌ی سهمم را می‌دهم به آن شریک و هیچ‌چیزش را مال خودم نگه نمی‌دارم.»

مفهوم حقیقی اخلاص و دعا برای توفیق آن

چه چیزی را خدا برای خودش می‌گیرد؟ آن کاری را که همه‌اش مالِ خودش باشد و هیچ ذره‌ای ناخالصی در آن نباشد. اخلاص یعنی چه؟ یعنی ناخالصی را از بین بردن و خلوص را بالا بردن. حالا خلوصِ عمل برای خدا تا چه حد باید برسد؟ تا آنجایی که هیچ ناخالصی‌ای نباشد و هیچ‌چیزی غیر از خدا وسط نباشد. این آن عملی است که خدا قبول می‌کند.

انشاءالله خدای متعال این توفیق را بدهد تا این اکسیر اخلاص به عملمان بچسبد و سر تا پای عملمان را بگیرد.

نثار ارواح طیبه‌ی همه‌ی انسان‌های بااخلاص که همه‌ی کارهایشان را دادند برای خدا، مخصوصاً... [پایان فایل صوتی]

گزیده

۱. فلسفه و حکمت تشریع روزه

یکی از خطبه‌هایی که از ایشان در مسجد پیغمبر اکرم در مدینه طیبه نقل شده، در بیان حکمت عبادات است که خدا این‌ها را برای چه واجب کرده است. ایشان یکی از عبادات را «روزه» نام می‌برند و می‌فرمایند: «فَرَضَ اللهُ الصِّیَامَ تَثْبِیتاً لِلْإِخْلَاصِ». خدای متعال روزه را واجب کرد برای اینکه اخلاص را در آدم‌ها تثبیت بکند. یکی از مشکلاتی که کسانِ در خط بندگی خدا دارند، این است که اخلاص در اعمالشان ضعیف است. در حالی که خدا امر کرده است همه عبادات، خالص برای خودش باشد و چیز دیگری در آن دخیل نشود. این در عبادات است؛ اما خدا این را واجب کرد تا در غیر عبادات هم انسان‌ها تمرین کنند و اخلاصشان را بالا ببرند. کار باید مال خدا باشد؛ هر چیز دیگری وسط بیاید، ولو نیت خیر، کار را خراب می‌کند.

۲. تعریف اخلاص و پاداش الهی

اخلاص همینه که آدم طرف حسابش را خدا قرار می‌دهد. اگر بپرسند این کار را چرا می‌کنی؟ بگوید: چون برای خداست، رضایت خدا در آن است و خدا خواسته است. کار باید این‌گونه باشد. اگر این‌طور شد، چون طرف حساب خداست، خودش بلد است کجا و چطور آن را جبران کند. منتها خدا وظیفه‌ای برای جبران ندارد، اما به هر حال خودش بلد است و احتیاج ندارد که ما به او یاد بدهیم. اما اگر طرف حساب را چیز دیگری کردیم، دیگر باید بنشینیم تا ببینیم آن چیز دیگری که طرف حسابمان قرار داده‌ایم، نتیجه می‌دهد یا نه؛ و این مسئله بسیار مهمی است. قرآن می‌فرماید: «کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ»؛ همه چیز از بین رفتنی است مگر خودِ خدای متعال؛ و هر عملی که برای خدا بوده، آن می‌ماند.

۳. چرا روزه مظهر تامّ اخلاص است؟

خدا روزه را واجب کرد برای اینکه اخلاص را در انسان‌ها تثبیت کند؛ چون روزه عبادتی است که خود به خود کسی متوجه آن نمی‌شود. تا خود آدم جور خاصی نشون ندهد، کسی نمی‌فهمد. سحری پا می‌شود و غذا می‌خورد، معلوم نیست؛ یا در ماه رمضان است که همه دارند روزه می‌گیرن و چیز خاصی نیست؛ یا در غیر ماه رمضان است که خودِ روزه، بروز و ظهوری ندارد که خودش را نشان بدهد. در نماز، آدم پا می‌شود و نماز می‌خوند و این عمل نشان داده می‌شود. کارهای دیگر هم همین‌طور است، اما روزه نه؛ روزه چون «نخوردن» است، و نخوردن چیزی نیست که خودش را نشان بدهد. روزه یک عبادتی است مستمر از صبح تا شب، اما هیچ‌کس هم نمی‌فهمد.

۴. تمرین پنهان‌کاری در عبادت

با روزه، یکی از اهداف خدای متعال این بوده که اخلاص را در شما تثبیت کند و یادتان بدهد اخلاص چه جوری است؛ به گونه‌ای باید باشد که اگر ممتد هم آدم دارد عبادت می‌کند، بروزی نداشته باشد. بین تو و دیگری هم نباشد، بلکه طرف حساب فقط خدا باشد. لذا در مورد روزه آمده است که عبادتی است که معمولاً وقتی انسان‌ها انجامش می‌دهند، برای من است؛ چیزهای دیگر کمتر در آن دخیل است و زمینه اخلاص در روزه بیشتر فراهم است. اخلاص چیزی است که خدا در همه عبادات می‌خواهد؛ و این را در عبادات قرار داده تا در بیرون عبادات هم انسان‌ها اخلاص داشته باشند. اگر اخلاص نباشد، هیچی؛ بهترین کارها هم اگر آدم در آن‌ها اخلاص نداشته باشد، خراب می‌شود.

۵. خطر نیت‌های غیرخدایی در کارهای خیر

بهترین کارها هم اگر آدم در آن‌ها اخلاص نداشته باشد، خراب می‌شود و آن نتیجه مطلوب از آن حاصل نمی‌شود؛ آن‌وقت خدا هم آدم را واگذار می‌کند به همان امر غیرخدایی. در درس و تدریس هم همین است؛ آدم تدریس بکند برای اینکه بقیه بفهمند سواد دارد، یا برای هر چیز دیگری، نیت هر چه می‌خواهد باشد، ولو نیت صحیح و درست، کار را خراب می‌کند. باید کار را واگذار کرد مالِ خدا؛ چون امرِ مطلوبِ خداست باید انجام بشود. چیزهای دیگر که وسط می‌آید، کار را خراب می‌کند؛ حتی بهترین کارها و بهترین برنامه‌ها را. یکی از عللی که خدا نعمت‌های مهم را از آدم می‌گیرد همینه؛ اینکه اخلاص در حینِ نعمت و در استفاده‌ی از نعمت نیست.

۶. عاقبت کارهایی که ابتر می‌شوند

وقتی در استفاده از نعمت اخلاص نیست، خدا نعمت را می‌گیرد. یعنی ما یک کار خیری را انجام داده‌ایم که فلان نتیجه را بگیریم؛ آن‌وقت خدا کار را واگذار می‌کند به همان فلان چیز و به همان جهتی که این کار خیر را داریم برایش انجام می‌دهیم و آن هم چند صباحی بیشتر دوام نمی‌آورد. نباید درس بخوانیم تا فردا یک سر و گردن از همه بالاتر باشیم، فردا مدرس حوزه بشویم، یا فردا مرجع تقلید بشویم. این‌ها اگر وسط بیاید، کار خراب می‌شود؛ این دیگر آن درسی نیست که خدا می‌خواهد. هر چیزی، در هر کاری، پای غیر خدا وسط بیاید — ولو ضعیف — کار خراب می‌شود. در غیر عبادات، کار رهاست، از بین می‌رود، ته ندارد و ابتر و دم‌بریده می‌شود.

۷. اخلاص؛ کیمیای تبدیل مس به طلا

خیلی‌ها بوده‌اند که در کاری یا در چیزی اخلاص را مراعات کردند و جهت دیگری را دخیل نکردند، خدا هم از آن‌ها قبول کرد. اما از آن طرف هم هست که اگر کار خیر و خوب انجام بشود، اما در آن اخلاص نباشد و جهت دیگری مطرح باشد، رنگ و بوی خدایی ندارد و نمی‌شود آن را به خدا چسباند. آدم می‌خواهد مثلاً فکر بقیه را نسبت به خودش اصلاح کند و دست به یک کارهایی می‌زند؛ این یعنی اخلاص از همان اول تعطیل شده است. آن چیزی که برای آدم در جهت خوب می‌ماند، همان اعمال خوب است. آن چیزی که مس را کیمیا می‌کند و طلا می‌سازد — آن کیمیایی که می‌تواند مس را برای ما طلا بکند — همین اخلاص است.

۸. مسئولیت سنگین‌تر اهل علم و دین

ما که طلبه هستیم، حالا اخلاص مال همه است، اما ما دیگر باید در متن آن باشیم. از ما خدا انتظار خاصی دارد، چون ما داریم با این حرف‌ها سر و کله می‌زنیم. آدم‌های دیگر که مشغول به کارهای دیگرند، کم و بیش معلوم نیست اصلاً این حرف‌ها به گوششان بخورد؛ اما این حرف‌ها دارد به گوش ما می‌خورد، داریم می‌خوانیم و می‌شنویم. پس از حالا باید تمرین کنیم. اگر جهت خرابی در کارمان باشد، نتیجه نمی‌دهد. درس داریم می‌خوانیم برای چه؟ گروه تحقیقی می‌رویم برای چه؟ می‌خواهیم چه‌کار کنیم؟ چه چیزی وسط است؟ چه چیزی آن آدم را هل داده است؟ این مهم است. اگر پای خدا در کار نباشد یا ضعیف باشد، کار دوام هم نخواهد داشت.

۹. آفت «منیت» و نام امام حسین (ع) در مجالس

مداح‌ها اگر برای خدا مایه می‌گذاشتند و اخلاص را در خودشان تقویت می‌کردند، فایده‌شان و دوامِ فایده‌شان بیشتر بود؛ اما معمولاً متأسفانه چون این‌طور نیست، کار خراب می‌شود. یواش‌یواش می‌خواهد رونق مجلسش را حفظ بکند؛ نیت می‌شود این: «جذب مخاطب». البته اگر بپرسی، می‌گوید: من دارم برای امام حسین کار می‌کنم، مجلس، مجلسِ امام حسین است؛ اما تهِ کار، مجلسِ شماست، نه مجلس امام حسین. مجلس امام حسین این دم و دستگاه‌ها را ندارد؛ این حرف‌ها و فکرها هم پشتش نیست. خیلی وقت‌ها مجلس‌گیرها، مجلسشان مجلسِ خودشان است و اسم امام حسین ضمیمه‌اش می‌شود. اگر کار را دادیم به خدا، می‌ماند؛ اگر ندادیم به خدا، ولو نیت خیر باشد، دوام نمی‌آورد.

۱۰. قاعده قانون شراکت با خداوند

از حالا به بعد نماز می‌خواند، آن را بدهد به خدا. مسجد می‌رود، برود و کارش را بدهد به خدا. نرود مسجد به این نیت که من را ببینند، یا بشناسند، یا فکر بدی راجع به من نکنند. این‌ها درست نیست. خدای متعال می‌فرماید: من شریک خوبی هستم؛ هر کسی در کارهایش من را با کس دیگری شریک کرد، ولو سهم من کم باشد، من همه‌ی سهمم را می‌دهم به آن شریک و هیچ‌چیزش را مال خودم نگه نمی‌دارم. چه چیزی را خدا برای خودش می‌گیرد؟ آن کاری را که همه‌اش مالِ خودش باشد و هیچ ذره‌ای ناخالصی در آن نباشد. اخلاص یعنی ناخالصی را از بین بردن و خلوص را بالا بردن؛ تا جایی که هیچ‌چیزی غیر از خدا وسط نباشد.

فهرست

1️⃣ خطبه‌ی مدینه و فلسفه‌ی احکام

◽️ جایگاه خطبه‌ی شریف در مسجد النبی (ص)

◽️ تبیین حکمت الهی در تشریع عبادات

2️⃣ روزه؛ مظهر تثبیت اخلاص

◽️ حدیث حضرت زهرا (س) درباره فلسفه روزه

◽️ نقش روزه در تقویت و پایدارسازی اخلاص

3️⃣ چالش‌ها و موانع بندگی خالصانه

◽️ ضعف اخلاص در کارهای عبادی و غیرعبادی

◽️ عواقب ورود نیت‌های غیرخدایی و خراب شدن اعمال

4️⃣ ویژگی‌های ساختاری و پنهانی روزه

◽️ نبودِ بروز و ظهور ظاهری در امساک و روزه‌داری

◽️ استمرار پنهان در عبادت و تمرین مخفی‌کاری

5️⃣ آفت منیت و نیت‌های غیرخدایی در شعائر

◽️ خطرِ نیتِ «جذب مخاطب» در مجالس مذهبی

◽️ مرز میان مجلس امام حسین (ع) و مجلس نفسانی

6️⃣ قانون شراکت الهی در اعمال انسان

◽️ خروج خداوند از اعمالِ مشترک و ناخالص

◽️ واگذاری سهم الهی به شریک غیرخدایی

7️⃣ حقیقت اخلاص و اکسیر ماندگاری

◽️ تعریف خلوص به معنای نابودی هرگونه ناخالصی

◽️ ماندگاری ابدی اعمالِ آمیخته با اکسیر اخلاص

💻 رسم بندگی
🌐 نشر بیانات استاد محمدی
🔗 وب‌سایت: ostadmohammadi.ir

💠 پرسش و پاسخ دینی
🔹 بیان دیدگاه‌های اسلام در موضوعات:

  • 🔸اخلاق فردی
  • 🔸اخلاق اجتماعی
  • 🔸خانواده

📲 شناسه در شبکه‌های اجتماعی:
🔗 @ostadmohammadi_ir

حکمت عبادات و حقیقت اخلاص در بندگی

موضوع: صوت کامل سخنرانی