بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله رب العالمین. و الصلوة و السلام علی سیدنا و نبینا ابی القاسم محمد [اللهم صل علی محمد و آل محمد] و علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین، سیما بقیة الله فی الارضین.

روایت امام رضا (ع) درباره عاقبت و رفتار همسران

هفته‌ی گذشته روایتی از امام رضا (علیه الصلاة و السلام) از پیغمبر اکرم مطرح شد؛ یعنی سلسله‌ی روایت می‌رسید به پیغمبر اکرم که ایشون از رسول خدا نقل می‌کردند. یک روایت طولانی‌ای بود درباره‌ی زنان جهنمی و عذابشان. در انتها هم فرمودند: «ویل لامرأة أغضبت زوجها و طوبی لامرأة رضی عنها زوجها.» وای به حال آن زنی که همسرش را خشمگین یا عصبانی می‌کند؛ کاری که از دستش برمی‌آید را [دریغ کرده] و بالاخره کم و بیش، زیاد همسرش را اذیت می‌کند، حالا به هر طریقی.

آن چیزی که از او صادر می‌شود نوعاً این‌طوری است؛ سر کمترین چیزها گیر می‌دهد، اذیت می‌کند، یا نسبت به همسر و خانواده‌ی همسر بددهنی می‌کند. ما انواع و اقسام این‌ها را در جامعه داریم و متأسفانه با این‌طور مسائل و مشکلات مواجه هستیم.

در تمام مشکلاتی که در خانواده‌ها پیش می‌آید، کم و بیش طرفین مقصرند و همه‌ی حق با یک طرف نیست. ولی به هر حال، در این جهت زن‌ها هم باید این مسائل را مراعات کنند و به این نکته توجه داشته باشند. تلاش کنند همسری نباشند که شوهرش را اذیت می‌کند. «أغضبت» از غضب می‌آید؛ یعنی همسرش را به خاطر مسائلی غضبناک می‌کند. حالا در این مسائل ممکنه گاهی خود همسر هم مقصر باشد، گاهی هم نیست و کاری هم از دستش برنمی‌آید؛ این دیگر انواع و اقسام دارد.

نقش کلیدی خانم‌ها در مدیریت مسائل خانواده

ولی آن کسی که می‌تواند این مسائل را بهتر پیش ببرد و [به آرامش خانواده] کمک کند، عرض کردیم که خانم‌ها هستند. مردها هم یک طور باید رعایت کنند، زن‌ها هم یک طور؛ اما این‌جا مخاطب ما خانم‌ها هستند. پس فرمود: «ویل لامرأة أغضبت زوجها و طوبی»، خوشا به حال آن زنی که «رضی عنها زوجها».

ما در جامعه مردانی را هم داریم که در مجموع واقعاً از همسرشان راضی‌اند. حالا نه این‌که این‌ها عمراً هیچ ناراحتی، کدورت یا چیزی بینشان نبوده باشد، ولی بالاخره این زن از اول بنا را بر اذیت کردن نگذاشته است. برعکسِ کسی که انگار بنا را گذاشته بر اذیت کردن؛ که چپ و راست سر یک موضوع یا موضوعاتی ناراحتی درست کند که این خیلی بد است. این مسئله وجود دارد.

صفت «ودود» و اهمیت ابراز محبت در زندگی مشترک

باز در روایت دیگری هست — و از این دست روایات زیاد داریم — که مثلاً زنان خوب را شمردند و زنان بد را هم شمردند. در فضیلت زن‌های خوب، صفاتشان را بیان کردند، فضیلت‌شان را گفتند و فایده‌ وجودی‌شان را مطرح کردند. در یک کلمه، سعادت یک انسان و یک مرد، در وجود این‌چنین صفاتی در زن است.

صفاتی را بیان کردند که یکی از این صفات «الودود» است. زنانی که ودود هستند؛ [این کلمه] از وُدّ و مودّت می‌آید، یعنی با‌محبت. آن کسی که کانون محبت در خانواده است، زن است. کانون، مرکزیت، مودّت و منشأ محبت در خانواده زن است. بعضی زن‌ها بسیار با‌محبت هستند و قاعدتاً هم همین از آن‌ها انتظار می‌رود.

ولی بعضی‌ها هم نه؛ باز همان حالی را دارند که عرض کردیم همسر را خیلی ناراضی می‌کند و ریشه‌ی آن هم به همین‌جا برمی‌گردد. این‌ها از لحاظ محبت، به هر دلیلی مشکل دارند. حالا این خودش عللی دارد که گاهی به تدریج گفته می‌شود، یا گفته شده، یا خودتان می‌دانید و چیزهای مبهمی هم نیست.

به هر حال بعضی‌ها هستند که خیلی با‌محبتند؛ کلاً سیستم‌شان سیستم با‌محبتی است، دلسوزند و نرم‌خو هستند. این‌طور انسان‌ها خودشان خیلی رشد می‌کنند، بقیه را هم خیلی رشد می‌دهند و بسیاری از مشکلات زندگی‌شان را با همین حالت رفع می‌کنند.

تفاوت در ابراز محبت و تأثیر آن بر حرکت قطار زندگی

اما بعضی زن‌ها هم هستند که نه، در محبت ضعیفند؛ یعنی از جنبه‌ی محبت و ابراز محبت ضعیف هستند. حالا یا در درون‌شان به هر دلیلی خیلی این بُعد وجود ندارد — که ممکنه از این دست هم داشته باشیم — یا هست ولی تحت‌الشعاع مسائلی قرار می‌گیرد، آن را انجام نمی‌دهد و بروزی ندارد.

در حالی که «ودود» بودن یکی از صفات زن است؛ از صفات خوبِ زن‌های خوب، ودود بودن است، یعنی با‌محبت، آن هم خیلی با‌محبت. نسبت به بچه‌ها با‌محبت و دلسوزند؛ که دیگر احتیاج به مثال زدن ندارد و خیلی واضح است. نسبت به همسر هم همین‌طور است؛ با‌محبت و دلسوزند و این محبت در جزء‌به‌جزء مسائل زندگی‌شان بروز دارد.

تلاش باید بر این باشد که زندگی با همه‌ی فراز و نشیب‌هایش [حفظ شود]؛ طرفین باید تلاش کنند این قطار زندگی، خوب و روی ریل خودش درست حرکت کند. یک طرف این ریل مرد است و طرف دیگر ریل زن است؛ این‌ها باید دقت کنند و توجه داشته باشند. این‌جا مربوط به زن‌ها گفته می‌شود که به این جهت توجه کنند. همین؛ پس صفت ودود.

جمع‌بندی و معیارهای قضاوت درباره صفات همسران

بقیه‌ی صفاتی هم که هست را به تدریج بیان می‌کنیم. حالا یک بار دیگر برای کسانی که دیرتر رسیدند، اجمالاً دوباره اشاره می‌کنیم که تکرارش هم مفید است.

فرمودند خوشا به حال زنی که همسرش از او راضی است، و بدا به حال زنی که شوهرش را عصبانی می‌کند و اذیت می‌کند. و از صفات زن‌های خوب، همین محبت را بیان می‌کنند. یعنی خلاصه‌اش این است؛ وقتی این مرد می‌خواهد درباره‌ی زن قضاوت کند، به زبانش بچربد و بگوید زنِ با‌محبتی است و محبت دارد.

نه مثلاً زنی که [فقط] عقلانیتش خیلی قوی است، یا خشم و غضبش خیلی زیاد است، یا تندی‌اش شدید است؛ این‌ها نه. این‌ها مشکل‌زاست، ایراد جدی در زندگی پیدا می‌شود و نمی‌توانند مسائل زندگی را حل کنند. این دو جهت [را مد نظر داشته باشید] که ان‌شاءالله خدا به همه‌ی ما توفیق مرحمت کند که مسائل زندگی‌مان را با همین ملاک‌ها و معیارها بتوانیم حل کنیم و فراز و نشیب زندگی را بتوانیم به خوبی طی بکنیم ان‌شاءالله.

نثار ارواح طیبه‌ی خاتم انبیاء، حضرات معصومین و روح مطهر حضرت امام رضا (علیه الصلاة و السلام)، سه صلوات عنایت بفرمایید.