احساس ناتوانی در برابر نفس؛ توهم یا واقعیت؟

خیر، اینکه بگویید «هیچ اراده‌ای ندارم»، درست نیست. این حرف کاملاً غلط است. شما اراده دارید، اما همان بلایی که عرض کردم (عدم استفاده و سستی) سرش آمده است. انسان باید یک جایی این اراده را به کار بگیرد؛ باید بلند شود. این دیگر با خودتان است؛ خودِ شما.

۱. نقطه بزنگاه

اگر در آن یک لحظه‌ای که باید بلند شوید، کوتاه آمدید، فرصت همین‌طور می‌گذرد و شما دارید به این ضعفِ اراده کمک می‌کنید. یک جا آدم باید بلند شود؛ همه کارهای دیگر هم همین‌طور است. یک نقطه‌ای وجود دارد که نقطه ضعف و قوت انسان است. در چنین شرایطی، آن نقطه مهم است. هیچ وسیله دیگری و هیچ باعث و بانی دیگری هم نیست که بیاید و آن را از بیرون برای شما درست کند.

همه کسانی هم که آن کار (مثلاً نماز اول وقت) را انجام می‌دهند، تنها وسیله و ابزار اساسی‌شان همان است که بالاخره «خودش خواست» که بلند شد. بله، ممکن است آدم از چیزهایی کمک بگیرد، مثلاً به کسی بگوید «مرا بیدار کن»، ولی تهِ خط، بعضی‌ها را بیدارشان هم می‌کنند اما نمی‌خواهند بلند شوند. آدم باید اراده را به کار بگیرد. اگر بیشتر به کار بگیرد، تقویت می‌شود و کم‌کم دیگر خودبه‌خود بلند می‌شود. این قاعده در همه زندگی کاربرد دارد.

۲. آفتِ «اگر شرایط جور شود»

اراده انسان نسبت به کارها را نباید متوقف بر هیچ‌چیزی کرد. مثلاً طرف می‌گوید: «شرایط فراهم بشود، آن وقت می‌چسبم به زندگی‌ام.» این حرف یعنی دارد قشنگ به ضعف اراده کمک می‌کند.

آن شرایط فراهم نمی‌شود! اگر بشود هم، چون شما الان انجام کار را معلق به چیزی می‌کنید، آن موقع هم معلق به یک چیز دیگر خواهید کرد. نکته اساسی این است که خودت اراده را به کار بگیری. ویژگی آدم‌هایی که اراده‌شان قوی است، این است: انجام کارهایشان را مقید و مشروط به هیچ‌چیزی نمی‌کنند. اگر بگویید «زندگی‌ام می‌خواهد سر و سامان بگیرد» و آن را مقید کنید به اینکه «حالا فلان وضعیت پیش بیاید»، مطمئن باشید نمی‌شود. آن وضعیت هم که پیش بیاید، باز هم کار را انجام نمی‌دهید.

۳. همین الان برخیز

اگر شما همین الان اراده کردی، تصمیم گرفتی و کارت را انجام دادی، که دادی؛ اما اگر منتظر حل شدن مسئله و شرطی هستید که در ذهنتان است، مشکل حل نخواهد شد. با این بهانه‌ها فقط دارید اراده را ضعیف می‌کنید. اراده‌ای که بخواهد متوقف به چیزهای دیگر باشد، اصلاً اراده نیست. خدا اراده را به انسان داده و گفته به کار بگیر: بسم‌الله، پاشو. کاری که الان می‌دانی وقتش است، الان باید انجام شود.