احترامِ ناشی از ترس؛ نشانه بدترین مردم

بله، این روایت شریف می‌فرماید:

۱. احترامِ اجباری و ظاهری

ببینید، بعضی‌ها هستند که آدم‌ها به آن‌ها احترام می‌گذارند، اما از ترس. یعنی شخص با خودش می‌گوید: «من اگر جلوی پایش بلند نشوم، ناراحت می‌شود و به او برمی‌خورد؛ من اگر سلام نکنم، می‌گوید: اوه! به من سلام نکرد؛ من اگر سراغش را نگیرم، شرّی به پا می‌شود.» به‌خاطر اینکه شرّش به آدم نرسد، آدم احترامش می‌کند، به او سلام می‌کند، جلویش بلند می‌شود و سراغش را می‌گیرد. بعضی‌ها این‌طوری‌اند.

حضرت فرمودند این‌ها خیلی آدم‌های بدی هستند که کار را به جایی رسانده‌اند که افراد از دستشان راحت نیستند و امنیت ندارند.

۲. تفاوت توقع با تکبر

این مسئله با گلایه‌های معمولی فرق دارد. این نیست که حالا یک‌وقت بر فرض من حواسم نبود، تلفن نزدم، جلوی پایش بلند نشدم یا سلام نکردم و این شخص ناراحت و دلخور بشود و به رو بیاورد؛ نه، این ممکن است آدم پاکی باشد، سالم باشد، تمیز باشد [و فقط توقع بجایی داشته باشد].

اما بعضی‌ها نه، خیلی آلوده‌اند. تکبر دارند، غرور دارند و یک صفات این‌چنینی دارند که بقیه فقط به‌خاطر اینکه «شرّی به آن‌ها نرسد» این احترام را به او می‌گذارند. این‌ها آدم‌های بدی هستند؛ «شرُّ الناس». این حالت ناشی از رذایل اخلاقی است که باعث می‌شود دیگران از روی اتقاء شر با او برخورد کنند.