هدفگذاری صحیح در یاد مرگ
آیا موارد نادری وجود دارد که «یاد مرگ» برای آنها استثنائاً مفید نباشد؟ و اگر کسی با یادآوری مرگ دچار ترس یا آسیب روحی شد، چگونه باید ذهن او را جهتدهی کنیم؟ آیا باید او را صرفاً به یاد بهشت و قیامت انداخت؟
خیر، استثنایی ندارد که بگوییم برای کسی مفید نیست. اگر کسی اذیت میشود، دلیلش این است که اینها عادت نداشتند و تازه میخواهند شروع کنند؛ لذا برایشان سنگین است.
اما برای اینکه فرد آسیب نبیند، چه باید به او گفت؟ باید به او یاد بدهید که یاد مرگ باید خروجیِ عملی داشته باشد. باید به او بگویید:
«حالا که یاد مرگ کردی، بررسی کن ببین اگر نماز قضا داری، بخوان؛ اگر خمس بدهکاری، بده؛ اگر آبروی کسی را بردهای، برو و درستش کن؛ اگر بددهنی میکنی، زبانت را کنترل کن.»
فلسفه یاد مرگ اصلاً برای همین چیزهاست. باید به فکرِ فرد جهت بدهید تا به این سمتوسو برود و در مقام جبران و اصلاح برآید، نه اینکه بیهوده بترسد و کاری نکند.