در صحیفه سجادیه، برخی دعاها با ضمیر جمع (مانند «وَ اشْغَلْ قُلُوبَنَا بِذِكْرِكَ عَنْ كُلِّ ذِكْرٍ») و برخی به صورت مفرد (مانند «اللَّهُمَّ اكْفِنِي مَا يَشْغَلُنِي الاِهْتِمَامُ بِهِ») آمده است. علت این تفاوت چیست؟ و اگر بخواهیم خودمان این دعاها را مثلاً در قنوت بخوانیم، بهتر است صیغه را تغییر دهیم (جمع را به مفرد تبدیل کنیم) یا عین عبارت را بخوانیم؟

علت این تفاوت را به‌طور عمومی می‌توان بر اساس همان قواعدی که در علم بلاغت درباره کاربرد صیغه‌های جمع و مفرد گفته شده، توجیه کرد؛ اما اینکه بخواهیم به‌طور خصوصی و دقیق بگوییم حضرت سجاد (علیه‌السلام) به چه دلیلِ خاصی اینجا را مفرد آوردند و آنجا را جمع، نه! ما در صدد و در جایگاهی نیستیم که بتوانیم دلیل قطعی آن را بیان کنیم.

۱. پرهیز از تفسیر بدون علم

این‌گونه سخن گفتن، «حرفِ بدون علم» است و سخنِ بدون علم هم غلط و نادرست است. البته اهل فن مواردی را که در علم بلاغت می‌خوانیم (که چرا اینجا مفرد می‌آید و چرا آنجا جمع) بیان کرده‌اند و کسانی که درست حرف زده‌اند، به همان قواعد استناد کرده‌اند. اگر کسی فراتر از این قواعدِ ادبی دلیل‌تراشی کند، باید دلیل محکمی داشته باشد.

چون ما می‌خواهیم کلام حضرت را تفسیر کنیم، نباید چیزی بگوییم که خدای‌نکرده گناه از تویش دربیاید و نسبت ناروا به معصوم باشد.

۲. اصل تبعیت در قرائت

اما در مورد بخش دوم سوال که آیا در خواندن دعا تغییری بدهیم یا نه؛ بهتر است که قرائت شما دقیقاً به «تَبَعِ ایشان» باشد. از باب تبعیت، حضرت هر طور که دعا را آورده‌اند، همان‌طور خواندنش خیلی هم خوب و پسندیده است؛ اگر جمع فرموده‌اند، جمع بخوانید و اگر مفرد فرموده‌اند، مفرد.