مقدمه و غربت کمالات حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها)

بسم الله الرحمن الرحیم. ان‌شاءالله که این پیوند مبارکتون باشه.‌ حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) به چند جهت، متأسفانه زمینه‌ای براشون پیش نیامد که آن‌طور که باید شناخته بشن. اون اطلاعات و معرفتی که ما امروز نسبت به ایشون داریم، خیلی مختصر و محدود هست. عمده‌ی این شناخت هم برمی‌گرده به همین دو سه ماهی که بعد از رحلت پیغمبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) در قید حیات بودند.

چند علت وجود داشت که باعث شد ایشون آن‌چنان که شایسته است شناخته نشن؛ چراکه حضرات معصومین (علیهم‌السلام) کمالات بسیار زیادی دارند، اما تجلی کمالاتشون طوریه که وقتی زمینه‌ی اجتماعی و شرایطش پیش می‌آمد، به مردم شناخته می‌شدند.

تجلی کمالات در سیره سایر معصومین (علیهم‌السلام)

مثلاً در سیره امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)، شجاعت و جنگاوریشون رو می‌بینیم؛ چون زمینه و ضرورت جنگ پیش آمد، این کمال بروز پیدا کرد و نشون داده شد. یا در باب علم ایشون، وقتی برای مردم صحبت می‌کردند، به عنوان خلیفه مسلمین خطبه می‌خواندند و مکتوبات داشتند، مقداری از علم و کمال علمیشون در همین خطبه‌هایی که قرائت کردند نشون داده شد. سایر حضرات معصومین هم بسته به شرایط و زمینه‌ای که در جامعه پیش آمد، کمالاتشون جلوه کرد؛ هرچند خیلی از کمالات دیگرشون به دلیل فراهم نبودن بستر مناسب، هیچ‌وقت نشون داده نشد و بروز پیدا نکرد.

در واقع کلاً مردمِ زمانِ حضرات معصومین (علیهم‌السلام)، متأسفانه زمینه و ظرفیت لازم را نداشتند که کمالات این بزرگواران، یعنی همه‌ی ابعاد کمالی کلام و سیره‌شون به‌خوبی نشون داده بشه. به همین خاطر، تنها مقداری از کمالات امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) متجلی شد؛ مقداری از کمالات علمی امام باقر و امام صادق (علیهما‌السلام) بروز کرد و گوشه‌ای از کمالات و حماسه‌ی امام حسین (علیه‌السلام) در عاشورا دیده شد. این‌ها بخش‌هایی از کمالات ائمه‌ی ما بود که ما توفیق دیدن و درکش رو داشتیم، وگرنه حقیقتِ بسیاری از کمالاتشون رو کسی نتونست بفهمه، چون در جامعه بروز پیدا نکرد.

علل پنهان ماندن کمالات حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها)

یکی از بزرگوارانی که همین موقعیت و مظلومیت را داشتند، حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) بودند؛ متأسفانه بخش زیادی از کمالات ایشون به ما نرسید و زمینه‌ی بروزش فراهم نشد. این مسئله چند علت داشت:

• کوتاهی مدت حیات و سن کم: اولاً طول زمان حیات ایشون خیلی کم بود و در سن بسیار کمی از دنیا رفتند.

• تحت‌الشعاع بودن در زمان پیامبر (ص): تقریباً تمام دوران عمر ایشون در زمان حیات پیغمبر اکرم سپری شد؛ لذا شعاع وجودی و نورِ بی‌کرانِ پیغمبر اکرم بر شعاع نور ایشون غالب بود و تحت آن نور عظیم، مرتبه و نورِ وجودیِ خود ایشون برای عمومِ مردم قابل درک نبود.

• فرصت بسیار کوتاه پس از پیامبر (ص): مدت زمان حیات ایشون بعد از رحلت پیغمبر اکرم هم که بیشتر از دو سه ماه نبود؛ لذا در این مدت کوتاه، بروز و ظهورِ تام و تمامی برای بشر پیدا نکردند و ما انسان‌ها از بهره‌مندیِ کامل از کمالات ایشون محروم شدیم.

البته اون قضایایی که بعد از رحلت پیغمبر اکرم پیش آمد، عمده‌اش بخشی از کمالات، خطبه‌ها و موضع‌گیری‌های ایشون رو نشون داد. همچنین بعضی از صحبت‌هایی که در ضمن این حوادثِ ناگوار داشتند، به دست ما رسید.

حقیقت اینه که کلاً ما بشر، لیاقت و ظرفیتش رو نداشتیم که از وجود این بزرگواران به‌خوبی استفاده کنیم و بهره‌ی بیشتری ببریم. لذا اگر می‌بینید ما از حضرات، به‌ویژه از شخصِ ایشون روایات و جزئیاتِ خیلی زیادی نداریم، به خاطر شرایط نامناسبی بود که مردمِ اون زمان حاکم کردند؛ شرایطی که اجازه نداد عمر ایشون طولانی‌تر بشه و ابعاد مختلف کمالاتشون بیشتر خودش رو نشون بده.

سایر امامان ما هم همین‌طور بودند. مثلاً در مورد امام‌های پایانیِ ما، شرایط طوری پیش نرفت که مردم بتونند استفاده‌ی زیادی از محضرشون ببرند؛ به همین خاطر هم روایاتِ رسیده ازشون و هم ابعادی که از زندگیشون نقل شده، بسیار کمه. این ناشی از عدم آمادگیِ جامعه‌ی آن روز بشر بود که متأسفانه این اتفاق افتاد.

هدف‌گیری دشمن: حیا، عفت و غیرت در جامعه

اما یک مسئله‌ی بسیار مهم که در مورد حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) و کلاً در فرهنگ دین ما وجود داره و همیشه به کار ما میاد، اینه که ما باید حواسمون به نقشه‌های دشمن باشه. دشمنِ ما، یعنی هم شیطانِ نفس و هم دشمنان خارجی، دو سه چیزِ حیاتی رو هدف گرفتند تا از ما سلب کنند:

۱. غیرت در مردان: غیرت مردانه که یک صفتِ اخلاقیِ بسیار پسندیده و ارزشمند هست، تلاش دارند این غیرت رو بگیرند.

۲. حیا و عفت: صفت حیا و پاکدامنی که هم برای مردان و هم برای زنان یک ضرورت است.

تمام تلاش دشمن اینه که این ارزش‌ها رو از جامعه‌ی ما حذف کنه؛ البته نسبت به زنان به یک شکل برنامه‌ریزی می‌کنند و نسبت به مردان به شکلی دیگر.

این مسئله‌ای است که ما باید جدی بگیریم؛ یعنی بر روی حدود الهی و واجباتی که داریم، محکم و مقید باشیم و اجازه ندیم این دستاوردها رو از ما بگیرند. این حجاب ما و این چادر ما، نباید بگذاریم اصالتش رو عوض کنند و به تدریج با تغییر دادنش، اصلش رو از ما سلب کنند. حجاب حکم صریح الهی است؛ چیزی که تشریع شده برای حفظِ خودِ انسان‌ها، برای صیانت از نظام خانواده، برای حراست از حد و مرزها و حریم خانه، و برای حفظِ حرمت و کرامت خانواده است. اون بلایی که سر غرب آمده، نباید سر جامعه‌ی ما بیاید؛ راهش هم اینه که به اصول، قواعد و احکام شرعیمون مقید و پایبند باشیم و نگذاریم کسی این‌ها رو از ما بگیره.

فرآیند عادی‌سازی و تغییر تدریجی ارزش‌ها در فضای مجازی و حقیقی

در بستر جامعه و در فضای مجازی، تلاش می‌کنند تا چشم ما رو به دیدن یک‌سری ناهنجاری‌ها عادت و عادی کنند؛ ذهن و فکر ما رو نسبت به پذیرش بعضی گناهان عادی‌سازی می‌کنند. انسان‌ها معمولاً نسبت به چیزهایی که خلاف عفت و خلاف حیاست، در مرتبه‌ی اولی که می‌بینند، یک حساسیت شدید و درونی نشون می‌دند؛ ولی در اثر تکرار، این حساسیت کم میشه و بعداً براشون عادی میشه.

این وضعیتی که امروزه در جامعه‌ی ما پدید آمده، حتی کمتر از اینش رو ده سال یا بیست سال پیش کسی طاقت دیدنش رو نداشت و تحمل نمی‌کرد؛ ولی یواش‌یواش طوری زمینه‌سازی می‌کنند که چشم‌ها عادت کنه و فروریختنِ حد و مرزها و حیا، یک امر معمولی جلوه کنه.

در گذشته در بعضی از شهرها طوری بود که اگر یک زنی فرضاً چادر نداشت، خودش در جامعه احساس راحتی نمی‌کرد؛ یا اگه یک مردی غیرت و حیا نداشت، در میان مردم جایگاهی نداشت. ولی با برنامه‌ریزی، به تدریج جامعه رو به این نقطه رسوندند که الان می‌بینیم بدترین رفتارها هم ممکنه در گوشه و کنار کوچه و خیابان اتفاق بیفته، اما دیگر برای کسی جلب توجه نکنه و حساسیتی برانگیخته نشه.

راه‌حل این مسئله اینه که اون حد و مرزها و تقیّداتی که داریم رو با تمام وجود حفظ بکنیم. نگذاریم حیای جامعه رو از بین ببرند. حیا رو از ما، از طریقِ ایجادِ مسامحه و سهل‌انگاری در بعضی مسائلِ به ظاهر کوچک می‌گیرند. یواش‌یواش آدم با خودش مسامحه می‌کنه؛ مثلاً در بحث چادر، می‌گه: «خب حالا مهم اینه که موی من یا بدن من پوشیده باشه، حالا چادر هم ضروری نیست.» با همین توجیه، پوشش از اون چادر اصیل و کامل درمیاد و تبدیل میشه به چادرهای بی‌اصالت؛ بعد از اون چادرها تبدیل میشه به مانتوهای نامناسب، و از مانتو هم به چیزهای دیگر ختم میشه. یواش‌یواش می‌بینیم که حجاب آب میره. این‌ها به تدریج ذهن، فکر و چشم ما رو آماده‌ی پذیرشِ بی‌حجابی می‌کنند. کم‌کم انسان با خودش می‌گه: «بابا سخت نگیر، طوری نیست، حالا این‌قدرش به جایی برنمی‌خوره!»

اون حجاب اصلی و کاملی که باید تمام وجود زن را پوشش بده و اون مقدار واجب و لازمش هست، یواش‌یواش به اسم سخت‌گیری، به اسم افراط و عناوین مشابه، از ما سلب می‌کنند؛ به اسم روشنفکری، ذهن و چشم ما رو عادت می‌دند به اینکه ناهنجاری‌ها برامون عادی بشه.

ضرورت حفظ تقیدات اخلاقی و مسئولیت ما در تربیت نسل جدید

خیلی از افراد تا همین بیست سال پیش، اصلاً حیاشون اجازه نمی‌داد و این‌قدر این صفت در وجودشون عمیق بود که حاضر نبودند ناموسشون، همسرشون، عکس یا چهره‌اش در معرض دید نامحرمان قرار بگیره؛ ولی الان متأسفانه عده‌ای راحت به اون سمت رفتند، حتی در میان بعضی خانواده‌های مذهبی هم این مسائل رسوخ کرده و باکی ندارند، تهش هم می‌گن: «سخت نگیرید!» این‌ها فرآیندهایی است که آدم رو به تدریج در مسائل فکری و فرهنگی به انحراف می‌کشونه و در طول زمان، فرهنگ اصیل ما رو عوض می‌کنه. راه‌حلِ مقابله با این جریان اینه که تقیّدات اخلاقی و شرعیمون رو محکم حفظ بکنیم.

اگه می‌خوایم خودمون و نسلمون عاقبت‌به‌خیر بشیم و از شرور و آسیب‌های آخرالزمان در امان بمونیم، باید نسبت به اون چیزهایی که بهش تقیّد داشتیم و از نظر دین، حیا، عفت و غیرت مهم و لازم بوده، پافشاری و حراست کنیم؛ نگذاریم به تدریج چشممون به رفتارهای خلافِ حیا عادت کنه.

امروز در فضای مجازی همه دسترسی دارند و سر و کار دارند و خیلی چیزها رو می‌بینند. دیدنِ هر کدوم از این تصاویر نامناسب، یک تأثیر منفی بر میزان حیای انسان می‌گذاره؛ خواه ناخواه اثر خودش رو می‌گذاره. این‌ها مسائل بسیار مهمی است که باید بهش توجه جدی داشت. مردها وقتی چشمشون به مناظری که نباید، می‌افته — چه خواسته‌ و چه ناخواسته‌ — بر روی غیرت و روحشون تأثیر می‌گذاره. زن‌ها هم اگر جلوه‌های بی‌حیایی، بی‌عفتی، تجمل‌گرایی‌های مفرط و چشم‌وهم‌چشمی‌ها رو مدام ببینند، خواسته یا ناخواسته بر رویکرد و عفتشون اثر منفی می‌گذاره.

نباید بگذاریم در قید و بندهای دینی و در حدود و حریم ارتباطاتمون دچار سستی بشیم؛ باید این مرزها رو حفظ کنیم. به این نکته‌ها توجه داشته باشید؛ ما خودمون باید پیش‌قدم و مقید باشیم. اگه خودمون عامل و مقید بودیم، اون‌وقت می‌تونیم این فرهنگ رو به بچه‌هامون هم انتقال بدیم. اما اگه فرزند ما ببینه که ما در عمل و رفتارمون، یک‌جایی مسامحه می‌کنیم و مسائلی رو که باید مهم بدونیم، جدی نمی‌گیریم، این تناقض بر روی او هم اثر می‌گذاره و او هم کم‌کم ارزش‌ها رو راحت‌تر کنار می‌گذاره و تغییر میده.

ان‌شاءالله که ما همواره مواظب رفتار و تقیّدات خودمون و فرزندانمون باشیم و هر چیزی که باعث میشه غیرت، حیا و عفت در وجود ما کم یا ضعیف بشه، قاطعانه جلوش رو بگیریم.

۱. مظلومیت تاریخی و کمالات ناشناخته حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها)

حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) به چند جهت، متأسفانه زمینه‌ای برایشان پیش نیامد که آن‌طور که باید شناخته بشوند. آن اطلاعات و معرفتی که ما امروز نسبت به ایشان داریم، بسیار مختصر و محدود است و عمده‌ی آن به همین دو سه ماهی برمی‌گردد که بعد از رحلت پیغمبر اکرم (ص) در قید حیات بودند. علت اینکه ایشان شناخته نشدند این است که کمالات حضرات معصومین (علیهم‌السلام) طوری است که وقتی زمینه‌ی اجتماعی آن پیش می‌آمد، شناخته می‌شدند. اما طول دوران عمر ایشان بسیار کم بود و تقریباً همه‌ی این مدت در زمان پیغمبر اکرم سپری شد؛ لذا شعاع وجودی و نور پیغمبر اکرم بر شعاع نور ایشان غالب شده بود و نورشان برای عموم مردم قابل درک نبود.

۲. ظرفیت محدود جامعه و پنهان ماندن حقیقت اهل‌بیت (علیهم‌السلام)

کلاً مردمِ زمانِ حضرات معصومین (علیهم‌السلام) متأسفانه زمینه و ظرفیت لازم را نداشتند که همه‌ی ابعاد کمالی این بزرگواران به‌خوبی نشون داده بشه. به همین خاطر، تنها مقداری از کمالات امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در جنگ‌ها و خطبه‌ها متجلی شد، مقداری از کمالات علمی امام باقر و امام صادق (علیهما‌السلام) بروز کرد و گوشه‌ای از کمالات امام حسین (علیه‌السلام) در عاشورا دیده شد. حقیقتِ بسیاری از کمالات ائمه‌ی ما را کسی نتوانست بفهمد چون در جامعه بروز پیدا نکرد. حتی در مورد امام‌های پایانیِ ما نیز شرایط طوری پیش نرفت که مردم بتونند استفاده‌ی زیادی از محضرشان ببرند؛ به همین خاطر هم روایاتِ رسیده از آن‌ها و هم ابعادی که از زندگیشان نقل شده، بسیار کم است.

۳. هدف اصلی دشمن: تاراج غیرت مردان و حیای زنان

ما باید همیشه در زندگی حواسمان به نقشه‌ها و اهداف دشمن باشد. دشمنِ ما، یعنی هم شیطانِ نفس و هم دشمنان خارجی، دو سه چیزِ حیاتی و اساسی را هدف گرفته‌اند تا آن‌ها را از جامعه‌ی ما سلب کنند. یکی از این موارد، غیرت در مردها است؛ غیرت مردانه که یک صفتِ اخلاقیِ بسیار پسندیده و ارزشمند است و آن‌ها تلاش دارند این غیرت را از مردان ما بگیرند. هدف دیگر آن‌ها، حیا، عفت و پاکدامنی است که صیانت‌کننده‌ی روح انسان است و هم برای مردها و هم برای زن‌ها یک ضرورت است. دشمنان تمام تلاش خودشان را می‌کنند تا این صفات ارزشمند را از جامعه‌ی ما بگیرند؛ البته نسبت به زنان به یک شکل برنامه‌ریزی می‌کنند و نسبت به مردان به شکلی دیگر.

۴. فلسفه حقیقی حجاب: حراست از حریم و کرامت خانواده

ما باید نسبت به حدود الهی و واجباتی که داریم، محکم و مقید باشیم و اجازه ندهیم دشمن این دستاوردها را از ما بگیرد. این حجاب ما و این چادر ما، نباید بگذاریم اصالتش را عوض کنند و به تدریج با تغییر دادن ظاهرش، اصل آن را از ما سلب کنند. حجاب حکم صریح الهی و همان چیزی است که برای حفظِ خودِ انسان‌ها و صیانت از نظام خانواده تشریع شده است. حجاب برای حفظ حد و مرزها، حریم خانه و حفظِ حرمت و کرامت خانواده است. آن بلایی که امروز سر غرب آمده، نباید سر جامعه‌ی ما بیاید؛ راهش هم این است که به اصول، قواعد و احکام شرعی خودمان مقید و پایبند باشیم و نگذاریم هیچ کسی این‌ها را از ما بگیرد.

۵. فرآیند خطرناک عادی‌سازی گناه در جامعه و فضای مجازی

در بستر جامعه و در فضای مجازی، تلاش می‌کنند تا چشم ما را به دیدن یک‌سری ناهنجاری‌ها و بی‌حجابی‌ها عادت بدهند و عادی کنند. آن‌ها ذهن و فکر ما را نسبت به پذیرش بعضی گناهان عادی‌سازی می‌کنند. انسان‌ها معمولاً نسبت به چیزهایی که خلاف عفت و خلاف حیا است، در مرتبه‌ی اولی که می‌بینند، یک حساسیت شدید و درونی نشان می‌دهند؛ ولی در اثر تکرار دیدن، این حساسیت از بین می‌رود و بعداً آن گناه برایشان عادی می‌شود. این وضعیتی که امروزه در جامعه‌ی ما پدید آمده، حتی کمتر از اینش را ده سال یا بیست سال پیش کسی طاقت دیدنش را نداشت و تحمل نمی‌کرد؛ ولی یواش‌یواش طوری زمینه‌سازی می‌کنند که چشم‌ها به گناه عادت کند.

۶. فروریختن تدریجی حد و مرزها و حساسیت‌های اجتماعی

یواش‌یواش طوری زمینه‌سازی می‌کنند که حد و مرزها معمولی بشود و از بین رفتن حیا، یک امر عادی جلوه کند. در گذشته در بعضی از شهرها طوری بود که اگر یک زنی فرضاً چادر نداشت، خودش در جامعه احساس راحتی نمی‌کرد؛ یا اگر یک مردی غیرت و حیا نداشت، در میان مردم احساس راحتی نمی‌کرد. ولی با برنامه‌ریزی به تدریج جامعه‌ی ما را به این نقطه رساندند که الان می‌بینیم بدترین رفتارها هم ممکن است در گوشه و کنار کوچه و خیابان اتفاق بیفتد، اما دیگر برای کسی جلب توجه نکند و حساسیتی برانگیخته نشود. راه‌حل این مسئله این است که آن حد و مرزها و تقیّداتی را که در دین داریم، با تمام وجود حفظ بکنیم و نگذاریم حیای جامعه را از بین ببرند.

۷. گام‌های پنهان دشمن در حذف گام‌به‌گام چادر و حجاب

حیا را از ما، از طریقِ ایجادِ مسامحه و سهل‌انگاری در بعضی مسائلِ کوچک می‌گیرند. یواش‌یواش آدم با خودش مسامحه می‌کند؛ مثلاً در بحث چادر، می‌گوید: «خب حالا مهم این است که موی من یا بدن من پوشیده باشد، حالا چادر هم ضروری نیست.» با همین توجیه، پوشش از آن چادر اصیل و کامل درمی‌آید و تبدیل می‌شود به چادرهای بی‌اصالت دیگر؛ بعد از آن چادرها تبدیل می‌شود به مانتو، و از مانتو هم به چیزهای دیگر ختم می‌شود. یواش‌یواش می‌بینیم که همه‌ی حجاب آب می‌رود. این‌ها به تدریج ذهن، فکر و چشم ما را آماده‌ی پذیرشِ بی‌حجابی می‌کنند و کم‌کم انسان با خودش می‌گوید: «بابا سخت نگیر، طوری نیست، حالا این‌قدرش به جایی برنمی‌خورد!»

۸. هجمه به اصالت‌های دینی به نام روشنفکری و افراط‌زدایی

آن حجاب اصلی و کاملی که باید تمام وجود زن را پوشش بدهد و آن مقدار واجب و لازمه‌ی شرعی‌اش است را یواش‌یواش به اسم سخت‌گیری، به اسم افراط و عناوین مشابه، از ما سلب می‌کنند. آن‌ها به اسم روشنفکری، ذهن و چشم ما را عادت می‌دهند به اینکه ناهنجاری‌ها برایمان عادی بشود. خیلی از افراد تا همین بیست سال پیش، اصلاً حیاشون اجازه نمی‌داد و این‌قدر این صفت در وجودشان عمیق بود که حاضر نبودند ناموسشان، همسرشان، عکس یا چهره‌اش در معرض دید نامحرمان قرار بگیرد؛ ولی الان متأسفانه عده‌ای راحت به آن سمت رفتند، حتی در میان بعضی خانواده‌های مذهبی هم این مسائل رسوخ کرده است و باکی ندارند، تهش هم می‌گویند: «سخت نگیرید!»

۹. تأثیر مخرب تصاویر فضای مجازی بر روح مردان و زنان

امروز در فضای مجازی همه دسترسی دارند و سر و کار دارند و خیلی چیزها را می‌بینند. دیدنِ هر کدام از این تصاویر نامناسب، یک تأثیر منفی بر میزان حیای انسان می‌گذارد و خواه ناخواه اثر خودش را خواهد داشت. مردها وقتی چشمشان به مناظری که نباید، می‌افتد — چه خواسته‌ و چه ناخواسته‌ — به همان میزان بر روی غیرت و روحشان تأثیر منفی می‌گذارد. زن‌ها هم اگر جلوه‌های بی‌حیایی، بی‌عفتی، تجمل‌گرایی‌های مفرط و چشم‌وهم‌چشمی‌ها را در این فضا مدام ببینند، خواسته یا ناخواسته بر رویکرد، عفت و سبک زندگیشان اثر می‌گذارد. نباید بگذاریم در قید و بندهای دینی و در حدود و حریم ارتباطاتمون دچار سستی بشویم؛ باید این مرزها را محکم حفظ کنیم.

۱۰. شرط تربیت نسل مهدوی: تقید عملی والدین به احکام الهی

اگر می‌خواهیم خودمان و نسلمان عاقبت‌به‌خیر بشویم و از شرور و آسیب‌های آخرالزمان در امان بمانیم، باید نسبت به آن چیزهایی که بهش تقیّد داشتیم و از نظر دین، حیا، عفت و غیرت لازم بوده، پافشاری و حراست کنیم. ما خودمان باید پیش‌قدم و مقید به احکام باشیم؛ اگر خودمان در زندگی عامل و مقید بودیم، آن‌وقت می‌توانیم این فرهنگ اصیل را به بچه‌هایمان هم انتقال بدهیم. اما اگر فرزند ما ببیند که ما در عمل و رفتارمان، یک‌جایی مسامحه می‌کنیم و مسائلی را که باید مهم بدانیم، جدی نمی‌گیریم، این تناقض بر روی او هم اثر می‌گذارد و او هم کم‌کم ارزش‌ها را راحت‌تر تغییر می‌دهد. ما باید هر چیزی که باعث تضعیف غیرت و حیا می‌شود را قاطعانه حذف کنیم.