🎧جلسات هفتگی ختم صلوات سال ۱۴۰۱ - جلسه دوم
صوت کامل سخنرانی
1401/02/22
پست

💎«تقوا» ؛ مهمترین مسأله از نظر خداوند و به تبعش خدائی‌ها
🚨هر مقدار بیشتر گرفتار نفس امّاره‌ایم مسألهٔ تقوا برایمان کم‌اهمیت‌‌تر است!
⚠️با خودمان تعارف نکنیم!
 ببینیم «تقوا» یا به عبارت دیگر «انجام کامل واجبات و ترک کامل محرّمات» چقدر برایمان مهمّ است؟! 

♦️بازارِ اطاعت فرمان خداوند، بیشتر از همه کِساد است؛ «قَليلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُور» خداوند می فرماید: عدّهٔ کمی از بندگان من، سپاسگزارند! (۱)
⚠️ افراد متدیّن گاهی موفّق به انجام مستحبّات می‌شوند ولی کم هستند کسانی که در مسیر تقوا باشند!

📖شیطان قسم خورده: اجازه نمی‌دهم کسی وارد «صراط مستقیم» شود؛ « لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقيم‏» : دَم درِ صراط مستقیم می‌نشینم! (۲) جای دیگر را خیلی کاری ندارد.
✅صراط مستقیم همان تقواست!

❗️حسابرس خودمان باشیم!
📖امام صادق (ع) : «...حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا عَلَيْهَا...» : قبل از آنکه مورد حساب و کتاب قرار بگیریم خودمان را ارزیابی کنیم! (۳)
⭕️در مورد خودمان مو را از ماست بکشیم؛ ببینیم نسبت به صراط مستقیم کجا هستیم؟!
🔻برخی بدون مراقبه و حسابرسی خودشان را اهل تقوا می دانند!
📖در دین به ما اینطور فهمانده‌اند که انسان زود به این مقام نمی‌رسد؛ نمی‌تواند به این زودی خودش را از «اهل تقوا» حساب کند!
⚠️یک جاهایی هست که گناه از دست‌مان در می‌رود باید آن موارد را پیدا کنیم! 
⭕️اگر ما این موارد را پیدا و رفع نکنیم، در قیامت برایمان پیدا می‌کنند! حساب و کتاب دقیق است؛ «مو را از ماست می‌کشند!»
🚨ممکنست ما در حسابرسی از خودمان سهل‌انگار باشیم امّا بدانیم حسابرسان ما در قیامت خیلی «دقّت» دارند!

💎مهمّ‌تر از تقوا!
❇️آنچه از تقوا و صفات خوب مهمّ‌تر است، ادامه‌دادن آنهاست؛
🚨کم هستند کسانی که در مسیر تقوا باقی می‌مانند؛ هر چه در این جاده جلوتر می‌رویم، خلوت‌تر می‌شود و عدّهٔ بیشتری به بیرون جاده پرت می‌شوند!

🔹همهٔ صفات خوب و اخلاق حسنه با ادامه دادن، در انسان مستقرّ می‌شود؛
✅به عنوان مثال با ادامه دادن احسان، انسان می‌شود جزء محسنین نه با یکبار!

⁉️اولیاء خداوند چه کسانی هستند؟! 
📖خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: « أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُون‏» : بدانيد كه دوستان خدا هيچ ترسى برایشان نيست و اندوهگین هم نمى‏شوند!
🔸خداوند تفسیرش را به عهدهٔ ما نگذاشته تا هرکسی طبق سلیقه‌اش آنرا تفسیر کند!
✅خود خداوند در ادامه فرمود : «الَّذينَ آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُون‏» : فرق اولیاء خدا با غیرشان در خواندن هزار رکعت نماز در شب نیست بلکه فرقشان اینست که آنها دو قدم برداشته‌اند:
1️⃣ ایمان
2️⃣ تقوا را «مستمرّاً» مراعات کرده‌اند  

📖«لَهُمُ الْبُشْرى‏ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَة» : بشارت در زندگانى دنيا و آخرت تنها از آن ايشان است! (۴)
این وعده‌های خداوند فقط مخصوص اهل تقواست!

⭕️شیاطین مثل سگ هار حمله می‌کنند!
🚨بعد از ماه مبارک رمضان، شیاطین مثل «سگ هار» حمله می‌کنند و متأسفانه موفّق می‌شوند که در «گردنه‌ها» به ایمان افراد به شدّت ضربه بزنند و جیبی که در این ماه از اعمال خیر پُر کرده‌اند را خالی کنند!

⁉️مقصود از گردنه چیست؟
⚠️گردنه‌ها برای هر کسی همانجاست که قبلاً در آن زمین می‌خورده؛ 
🔻به طور مثال یکی از گردنه‌ها پذیرفتن مسئولیّت‌ -چه در کارهای جزئی و چه بالاتر- از طرف کسانی است که اهلیّت آنرا ندارند و بعد هم به درستی از عهدهٔ انجامش برنمی‌آیند! 

❇️اولیاء خدا خیلی حواسشان را جمع می‌کنند؛ کاملاً حواسشان به اندوختهٔ اعمال خیرشان هست!

🚨خطر در کمین است!
🔻هرچه فاصله‌مان از ماه مبارک رمضان بیشتر ‌شود معنویّت‌مان کمرنگ‌تر ‌می‌شود لذا باید بیشتر حواسمان را جمع کنیم! 
⭕️اگر این حرفها را جدّی نگیریم، شیطان قَسَمش را -نسبت به گمراهی ما- عملی می‌کند! نگذاریم این اتّفاق بیفتد!!


📖(۱)سورهٔ سبأ آیهٔ ۱۳
📖(۲)سورۀ اعراف آیۀ ۱۶
📖(۳)اصول کافی ج۸، ص۱۴۳
📖(۴)سورۀ یونس آیات۶۲ تا۶۴

🎧جلسات هفتگی ختم صلوات سال ۱۴۰۱ - جلسه دوم

💎«تقوا» ؛ مهمترین مسأله از نظر خداوند و به تبعش خدائی‌ها
🚨هر مقدار بیشتر گرفتار نفس امّاره‌ایم مسألهٔ تقوا برایمان کم‌اهمیت‌‌تر است!
⚠️با خودمان تعارف نکنیم!
 ببینیم «تقوا» یا به عبارت دیگر «انجام کامل واجبات و ترک کامل محرّمات» چقدر برایمان مهمّ است؟! 

♦️بازارِ اطاعت فرمان خداوند، بیشتر از همه کِساد است؛ «قَليلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُور» خداوند می فرماید: عدّهٔ کمی از بندگان من، سپاسگزارند! (۱)
⚠️ افراد متدیّن گاهی موفّق به انجام مستحبّات می‌شوند ولی کم هستند کسانی که در مسیر تقوا باشند!

📖شیطان قسم خورده: اجازه نمی‌دهم کسی وارد «صراط مستقیم» شود؛ « لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقيم‏» : دَم درِ صراط مستقیم می‌نشینم! (۲) جای دیگر را خیلی کاری ندارد.
✅صراط مستقیم همان تقواست!

❗️حسابرس خودمان باشیم!
📖امام صادق (ع) : «...حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا عَلَيْهَا...» : قبل از آنکه مورد حساب و کتاب قرار بگیریم خودمان را ارزیابی کنیم! (۳)
⭕️در مورد خودمان مو را از ماست بکشیم؛ ببینیم نسبت به صراط مستقیم کجا هستیم؟!
🔻برخی بدون مراقبه و حسابرسی خودشان را اهل تقوا می دانند!
📖در دین به ما اینطور فهمانده‌اند که انسان زود به این مقام نمی‌رسد؛ نمی‌تواند به این زودی خودش را از «اهل تقوا» حساب کند!
⚠️یک جاهایی هست که گناه از دست‌مان در می‌رود باید آن موارد را پیدا کنیم! 
⭕️اگر ما این موارد را پیدا و رفع نکنیم، در قیامت برایمان پیدا می‌کنند! حساب و کتاب دقیق است؛ «مو را از ماست می‌کشند!»
🚨ممکنست ما در حسابرسی از خودمان سهل‌انگار باشیم امّا بدانیم حسابرسان ما در قیامت خیلی «دقّت» دارند!

💎مهمّ‌تر از تقوا!
❇️آنچه از تقوا و صفات خوب مهمّ‌تر است، ادامه‌دادن آنهاست؛
🚨کم هستند کسانی که در مسیر تقوا باقی می‌مانند؛ هر چه در این جاده جلوتر می‌رویم، خلوت‌تر می‌شود و عدّهٔ بیشتری به بیرون جاده پرت می‌شوند!

🔹همهٔ صفات خوب و اخلاق حسنه با ادامه دادن، در انسان مستقرّ می‌شود؛
✅به عنوان مثال با ادامه دادن احسان، انسان می‌شود جزء محسنین نه با یکبار!

⁉️اولیاء خداوند چه کسانی هستند؟! 
📖خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: « أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُون‏» : بدانيد كه دوستان خدا هيچ ترسى برایشان نيست و اندوهگین هم نمى‏شوند!
🔸خداوند تفسیرش را به عهدهٔ ما نگذاشته تا هرکسی طبق سلیقه‌اش آنرا تفسیر کند!
✅خود خداوند در ادامه فرمود : «الَّذينَ آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُون‏» : فرق اولیاء خدا با غیرشان در خواندن هزار رکعت نماز در شب نیست بلکه فرقشان اینست که آنها دو قدم برداشته‌اند:
1️⃣ ایمان
2️⃣ تقوا را «مستمرّاً» مراعات کرده‌اند  

📖«لَهُمُ الْبُشْرى‏ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَة» : بشارت در زندگانى دنيا و آخرت تنها از آن ايشان است! (۴)
این وعده‌های خداوند فقط مخصوص اهل تقواست!

⭕️شیاطین مثل سگ هار حمله می‌کنند!
🚨بعد از ماه مبارک رمضان، شیاطین مثل «سگ هار» حمله می‌کنند و متأسفانه موفّق می‌شوند که در «گردنه‌ها» به ایمان افراد به شدّت ضربه بزنند و جیبی که در این ماه از اعمال خیر پُر کرده‌اند را خالی کنند!

⁉️مقصود از گردنه چیست؟
⚠️گردنه‌ها برای هر کسی همانجاست که قبلاً در آن زمین می‌خورده؛ 
🔻به طور مثال یکی از گردنه‌ها پذیرفتن مسئولیّت‌ -چه در کارهای جزئی و چه بالاتر- از طرف کسانی است که اهلیّت آنرا ندارند و بعد هم به درستی از عهدهٔ انجامش برنمی‌آیند! 

❇️اولیاء خدا خیلی حواسشان را جمع می‌کنند؛ کاملاً حواسشان به اندوختهٔ اعمال خیرشان هست!

🚨خطر در کمین است!
🔻هرچه فاصله‌مان از ماه مبارک رمضان بیشتر ‌شود معنویّت‌مان کمرنگ‌تر ‌می‌شود لذا باید بیشتر حواسمان را جمع کنیم! 
⭕️اگر این حرفها را جدّی نگیریم، شیطان قَسَمش را -نسبت به گمراهی ما- عملی می‌کند! نگذاریم این اتّفاق بیفتد!!


📖(۱)سورهٔ سبأ آیهٔ ۱۳
📖(۲)سورۀ اعراف آیۀ ۱۶
📖(۳)اصول کافی ج۸، ص۱۴۳
📖(۴)سورۀ یونس آیات۶۲ تا۶۴

متن

بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله رب العالمین و الصلات و السلام علی سیدنا و نبینا ابی القاسم محمد [صداى صلوات حاضرين: اللهم صل علی محمد و آل محمد] و علی اهل بیت الطیبین الطاهرین المعصومین، سیّما بقیة الله فی الارضین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین.

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم. «أَلَا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ * الَّذِینَ آمَنُوا وَکَانُوا یَتَّقُونَ * لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَفِی الْآخِرَةِ».

وداع با ماه مبارک رمضان و برکات آن

ماه مبارک رمضان با همه برکات و نعمت‌هاش تموم شد و این نعمت بزرگ از دست ما رفت؛ تا ان‌شاءالله خدای متعال توفیق مرحمت کنه و عمر ما طولانی بشه [و] به ماه رمضان بعدی متصل بشیم و درک کنیم ماه رمضان بعدی رو.

مهم‌ترین سرمایه‌ای که در این ماه مبارک رمضان برای همه، تا حدی و اندازه‌ای که تونستن استفاده بکنن فراهم شد، سرمایه تقوا و بندگی خدا هست. مسئله اطاعت فرمان خدا این‌قدر مهم هست که خدای متعال یکی از راه‌های مهم به نام روزه گرفتن را، که اثر مستقیم در رعایت تقوا و سوق دادن انسان به بندگی خدا داره، قرار داد و لطف کرد در حق ما و روزه این ماه رو بر ما واجب کرد.

فرمود: «کُتِبَ» اعوذ بالله من الشیطان الرجیم «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ». همه این بساط روزه که واجب شد، هم بر شما و هم بر همه گذشتگان، برای این بود که همه موفق بشید به تحصیل نعمت بزرگ و بی‌بدیل تقوا.

ضرورت برنامه تقوا برای انسان

تقوا مسئله مهمیه؛ چون خدای متعال انسان رو که خلق کرد، بی‌جهت که خلق نکرد. می‌دونست این بشر چه چیزی به دردش می‌خوره، برنامه‌ش چیه و چی به صلاحش هست. اون برنامه رو به عنوان کتاب راهنما برای ما فرستاد و اون رو به عنوان تقوا و بندگی معرفی کرد؛ چون می‌دونست این انسان اگر این برنامه تقوا رو بهش ندیم، خیلی موجود خطرناکی می‌شه. با نعمت بزرگ عقل، استفاده بد می‌کند و هم خودش را از بین می‌برد، هم بقیه را.

لذا برنامه را خدا طوری تنظیم کرد که آدم‌ها هم راه را خوب بشناسند (خوب معرفی کرد) و هم کارایی کرد و برنامه‌هایی قرار داد که آدم‌ها بهتر توی این راه برن؛ یکی از آن‌ها روزه هست. روزه اثر مستقیم داره در تقوای انسان.

این تقوا مال همه هم بوده؛ «وَلَقَدْ وَصَّیْنَا الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِن قَبْلِکُمْ وَإِیَّاکُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ». ما هم قبلی‌های شما را و هم شما را، اگه سفارشی کردیم و حرفی زدیم بهشون، همین بود؛ که تقوا رو خوب مراعات بکنید.

جایگاه تقوا در سفارش‌های الهی و اهل‌بیت (علیهم‌السلام)

ما به یه اهل معنایی که می‌رسیم می‌گیم سفارش کن. استاد همه اهل معنا خداست. وقتی به خدا می‌گیم سفارش کن ما را، خدایا چه چیزی به صلاح ما هست، چه سفارشی برای ما داری، این رو به ما یاد می‌ده خدا: «أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ». حرف دیگه‌ای هم نیست؛ همه چیز زیر سایه تقوا هست.

بعد به تبع خدای متعال، همه خدایی‌ها هر مقدار که خدایی‌ترند، مسئله تقوا براشون ارزش بیشتر داره، مهم‌تره. لذا امام هادی (علیه‌الصلاة‌و‌السلام) در جامعه کبیره، همه سفارش اهل بیت را در یک کلمه خلاصه می‌کنه: «وَ وَصِیَّتُکُمُ التَّقْوَی». اگه ما به شما اهل بیت بگیم یه سفارش به ما بکنید، یه موعظه به ما بکنید، به ما دستور می‌دید تقوا رو؛ می‌گید تقوا رو خوب مراعات بکن. کما اینکه کسانی که می‌آمدند پیش اهل بیت می‌گفتند ما را یه موعظه‌ای بکن، یه سفارشی بکنید، همین رو می‌فرمودند.

کسی اومد پیش امام صادق (علیه‌السلام)، عرض کرد ما خیلی نمی‌توانم شما را ببینم، توفیق نیست خدمت شما برسم، یه سفارشی منو بکنید. ایشون سفارش کردند به تقوا؛ گفتند هر جا هستی تقوا رو خوب مراقبت کن. مهم‌ترین مسئله از نظر خدا و خدایی‌ها تقواست.

چالش‌های انسان در مسیر طاعت و بندگی

اما متأسفانه ما به مقداری که نفس اماره‌مون قوت داره، با این مسئله میونه خوبی نداریم؛ با این مسئله مشکل داریم، هم در عمل هم در فکر و اعتقاد. اگه به ما بگن چه چیز مهم‌ترین مسئله‌ست، یه سفارشی به ما بکن، ما همه حرفی ممکنه بزنیم الا این؛ چون این رو مسلم می‌گیریم رو همه، هم نسبت به خودمون هم نسبت به بقیه؛ در حالی که نیست مسلم. همه بشر اون نقطه اصلی که گرفتارند و مشکل دارند، تو اطاعت فرمان خداست؛ اینجا همه می‌لنگند.

در جاهای دیگه، بازارش رونق داره؛ همه کسانی دیگه و همه چیزهای دیگه بازارشون رونق داره، همه. حتی مستحبات بازارش رونق داره در حد خودش؛ اما تنها بازاری که کساده، بازار خدا و اطاعت فرمان خداست. کم کسی تو این خط حاضره وارد بشه و کم کسی حاضره بمونه و ادامه بده. این راه خلوته؛ «وَقَلِیلٌ مِّنْ عِبَادِیَ الشَّکُورُ». کم بنده‌های من دارند که شکور باشند. امیرالمؤمنین [علیه‌السلام] فرمود: «أولئِکَ الأقَلُّونَ عَدَداً». اهل تقوا کم‌اند، کم‌اند، کم‌اند؛ چون کم حاضر می‌شن گوش‌به‌حرف خدا بدن.

همه حل مشکل‌شون و سعادت‌شون هم همین‌جاست؛ اما بشر زیر بار نمی‌ره، چون نفس اماره نمی‌ذاره انسان به این سمت بره. دو، شیطان هم قسم خورده من اجازه نمی‌دم اینا وارد صراط مستقیم بشن. صراط مستقیم، بندگی خداست؛ انجام واجبات، ترک محرمات؛ صراط مستقیم، تقوا. همه، یه چیزند.

شیطان می‌گه من با مستحبات‌شون کاری ندارم، من با کارای خیرشون کاری ندارم، من هر کار می‌خوان بکنند بکنند؛ اونی که من در کمینشم، صراط مستقیم هست؛ «لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَکَ الْمُسْتَقِیمَ». من دم صراط مستقیم نشستم کسی نیاد توش، داخلش نشه. جاهای دیگه طوری نیست، مشکلی من ندارم، هر کار دیگه‌ای می‌خواد بکنه بکنه؛ اما این نباید واردش بشه، اینجا.

ضرورت خودارزیابی و محاسبه نفس

لذا کمتر کسی موفق می‌شه به تقوا و بندگی خدا؛ حتی آدم‌هایی موفق می‌شن که سایر عبادات و کارای مهم و خوب و مفید رو انجام بدند؛ حالا در بین کسانی که علاقه دارند به این چیزا [و] همت می‌کنند روی این چیزا موفق می‌شن، اما در بین اینا، کمتر کسی موفق هست به رعایت تقوا؛ این رو ما باید باور کنیم. و اول خودمون رو بسنجیم ببینیم خدای نکرده ما از اونا نباشیم که بیرون از این خطیم. درست باید محاسبه کنیم، درست باید از خودمون حساب بکشیم؛ مو رو از ماست باید بکشیم که ببینیم ما کجاییم نسبت به صراط مستقیم. تعارف نکنیم. «حَاسِبُوا قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا»؛ قبل اینکه به حسابتون برسم، خودتون حساب خودتون رو برسید و مو را از ماست بکشید. اون‌وقت موقع حساب‌رسی، حساب‌رسا دقیق حساب می‌کنند. ما ماست‌مالیش بکنیم، اونا ماست‌مالی نمی‌کنند؛ اونا نمیگذرند. «وَلَقَدْ وَصَّیْنَا الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِن قَبْلِکُمْ وَإِیَّاکُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ». تقوا، تقوا، تقوا، «لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ».

این ماه مبارک رو خدا درست کرد با همه نعمت‌هاش، که آدما یه مقداری به این خط و صراط مستقیم نزدیک بشن. خدا این توفیق رو به عده زیادی مرحمت می‌کنه؛ به برکت این ماه نزدیک می‌شن یا داخل در این صراط واقع می‌شن. اما مهم‌تر از رعایت تقوا، ادامه دادن تقوا هست. مهم‌تر از به دست آوردن این صفات خوب، حفظ این صفات خوب هست. هستن کسانی که در اثر شرایطی تصمیم می‌گیرن تقوا رو مراعات کنند، بیان تو این خط؛ اما در بین اینا، کمتر کسی موفق می‌شه ادامه بده. هر چه جلو می‌ره توی این اتوبان و توی این مسیر و توی این صراط، عده‌ای عقب‌نشینی می‌کنند، عده‌ای از جاده پرت می‌شن، می‌رن بیرون. لذا مهم‌تر از مسئله تقوا، ادامه تقواست. همه صفات خوب هم با ادامه دادن در انسان مستقر می‌شه و وقتی آدم متصف می‌شه به اون صفت خوب، که ادامه بده اون صفات خوب رو. با ادامه تقوا، آدم می‌شه متقی؛ با ادامه احسان، آدم می‌شه جزو محسنین؛ با ادامه صدق، آدم می‌شه جزو صادقین.

پاداش و ویژگی‌های اولیای الهی

لذا خدای متعال ادامه این مسئله را مطرح کرده: «أَلَا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ». اولیای خدا، نه ترسی، نه حزنی، نه غم و اندوهی، هیچی ندارند در قیامت؛ امن و راحت. از اون لحظه مرگ، لحظه آسایش و راحتی‌شون هست؛ همون لحظه‌ای که برای همه لحظه گرفتاری و بدبختی هست، اوج فشار و مصیبت هست، برای اولیای خدا، اول راحتیه.

حالا اولیای خدا کیان؟ تفسیرش رو خدای متعال نداد دست ما؛ چون مثل چیزهای دیگه که تفسیرش افتاد دست آدما و کم و بیش از بینش بردند، این رو خدای متعال خیلی واضح تفسیر کرد. اولیاء الله وقتی خدا تو قرآن کریم تفسیر می‌کنه، دیگه جایی نداره ما حرف دیگه‌ای بزنیم. ما آیِ خدا رو بنده‌ایم؛ باید وقتی خدا یه چیزی می‌گه بگیم چشم. از خودمون حرف نزنیم و چیز نبافیم. اولیای خدا از نظر خود خدا اینان: «الَّذِینَ آمَنُوا وَکَانُوا یَتَّقُونَ»؛ کسانی که اول، قدم ایمان را برداشتند [و] ایمان آوردند به من، ثانیاً «وَکَانُوا یَتَّقُونَ» مستمراً این تقوا رو تو زندگی مراعات کردند. تقوا چی بود؟ انجام واجبات، ترک محرمات. اولیاء الله فرق‌شون با غیر اولیاء الله این نیست که هزار رکعت نماز در شب می‌خونند، این نیست که فلان کار می‌کنند، این نیست که بهمان کار می‌کنند؛ اینا نیست اولیاء الله. اولیاء الله اونیه که بعد اینکه ایمان را پذیرفت و ایمان آورد، چیکار می‌کنه؟ این تقوا رو ادامه می‌ده؛ نمی‌ذاره تقوا مال یک هفته و دو هفته و یک ماه و دو ماه باشه.

مسئله تقوا مهمه؛ خودمون با خودمون تعارف نکنیم. کم کسی‌ست؛ خدا هم کم کسی رو به عنوان اهل تقوا قبول داره، چون کم کسی تو این خط هست. ما نگاه بغل‌دستی و بقیه نکنیم؛ اول نگاه خودمون بکنیم، ببینیم چقدر نسبت به انجام واجبات و ترک محرمات و ادامه‌شون مقیدیم. چقدر مهمه این مسئله برامون؟ این در کجای بینش فکری ما قرار داره، اهمیتش؟ چقدر دغدغه این مسئله رو داریم؟ اونا واضح به ما اینو فهمودن که آقا، زود کسی نمی‌رسه به این، که حالا فکر کنه ما که حل مشکلی نگاه می‌کنیم گناهی نداریم؛ چرا، یه جاهایی غافلیم و دست‌مون می‌ره. اونجایی هم که عمد نداشته باشیم (که خیلیا عمد رو دارند متأسفانه) یه جاهایی هم هست غافلیم و از دست‌مون داره در می‌ره. توجه کنیم، مراقبت کنیم پیداش می‌کنیم. تعارف نکنیم با خودمون، خودمون رو جزو اونا حساب نکنیم؛ بگردیم دنبال این مسائل پیداش می‌کنیم، بایدم پیداش بکنیم. اگه پیدا کردیم، به نفع خودمونه؛ اگر پیدا نکردیم، بالاخره پیدا خواهند کرد اون چیزایی که ما نسبت بهش راحت گذشتیم و سهل‌انگاری کردیم. حساب و کتاب دقیق؛ مو رو از ماست می‌کشن، نمی‌ذارن چیزی از دست‌مون در بره و از دست‌شون در نمی‌ره. اینا باید خیلی توجه بکنیم.

پاداش‌های مادی و معنوی تقوا

پس اولیای خدا کسانی‌ان که «آمَنُوا وَکَانُوا یَتَّقُونَ»؛ ایمان آوردند و این تقوا رو ادامه دادند. «لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا»، تو هم دنیا اوضاع‌شون خوبه، هم آخرت. خدا چقدر وعده‌های خوب داده؛ این وعده‌ها مال متقینه. متقین کیان؟ اینایی که یه روز دو روز یه ماه این تقوا رو داشتن؟ نه؛ اینایی که تو این خط بودن و ادامه دادن و رسوندن به مقصد. هر چه خدا از وعده برای متقین داده، به اینا می‌ده. بخشیش دنیاییه، بخشیش هم آخرتیه. «بُشْرَىٰ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا»، دنیایی‌هاش رو خدا بهشون می‌ده؛ «مَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ»، «إِن تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَل لَّکُمْ فُرْقَانًا»، «مَن یَتَّقِ اللَّهَ یُعْظِمْ لَهُ أَجْرًا»، «مَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ یُسْرًا». اینا خیلی حرفا مهمه. اینا در این دنیا؛ در این دنیا خدا کمک‌شون می‌کنه، دست‌شون رو می‌گیره، نجات‌شون می‌کنه، کارشون رو سهل می‌کنه، مشکل‌شون رو حل می‌کنه، بن‌بست‌شون رو باز می‌کنه، روزی‌شون را وسیع می‌کنه؛ همه این چیزا رو براشون خدا قرار داده. مهم اینه که ما به خدا بگیم چشم و روی چشم‌مون بمونیم [و] ادامه‌ش می‌دیم.

کمین شیطان در گردنه‌های زندگی پس از رمضان

بعدِ ماه مبارک، شیطونا راه می‌افتند؛ دست و پاشون از اون غل و زنجیرهایی که تو این ماه بهشون بسته شده بود، باز می‌شه و مثل سگ هاری که رها شده، این‌طوری رها می‌شن و متأسفانه اکثریت رو جیب‌شون رو می‌زنند، پاشون رو گاز می‌گیره و سرمایه‌شون رو ازشون می‌گیره. بعدِ ماه مبارک این اتفاق می‌افته. خیلی باید مراقبت کنیم؛ قسم خورده نمی‌ذارم بیان تو صراط مستقیم. صراط مستقیم هم همون تقوا بود، بندگی خدا بود؛ نمی‌ذارم، «أَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ». نمی‌ذارم بیان تو خط بندگی؛ یه ماه زحمت کشیدن جمع کردن، من می‌گیرم ازشون. دم گردنه، سر گردنه وامی‌سته، شبیخون می‌زنه.

گردنه ما کجاست؟ همون جاهایی که اگه فکر کنیم پیداش می‌کنیم؛ اون جاهایی که می‌دونیم زیاد می‌خوریم زمین. تو خونه با زن و بچه‌ست، اونجا می‌شه گردنه. من با زن و بچه‌م مشکل دارم، گرفتارم، بداخلاقم، اذیت می‌کنم، دست بلند می‌کنم، زبونم رو به حرفای بد باز می‌کنم؛ گردنه ما همون‌جاست. گردنه ما همون‌جا تو خونه‌ست؛ کجا؟ پیش زن و بچه. گردنه ما تو کوچه خیابون، در ارتباط با مردم؛ چشمم، گوشم، دست و پام. اینا همه گردنه‌هایی برای انسان [هست که] متناسب باهاشون دارند، همه‌شون دارند. چشم انسان می‌ره بیرون، گردنه‌هایی هست؛ باید از حرام ببنده، اونجا شیطان نشسته. گوش انسان هست، دست و پای انسان هست؛ حقوقی از مردم که انسان می‌خوره [و] مراعات نمی‌کنه، مسئولیت‌هایی که گردنش هست، از کارای جزئی و پایین تا کارای بالاتر؛ و اینا رو حواسش رو جمع نمی‌کنه، اهلیتش رو نداره [ولی] می‌پذیره، بعد هم که پذیرفت مراقبت خوب نمی‌کنه؛ اینا همه گردنه‌های ماست. اینجاها شیطان نشسته ازمون بگیره؛ باید مراقبت کنیم.

اولیای خدا یعنی همون اهل تقوایی که تقوا رو ادامه می‌دن، خصوصیت‌شون همینه؛ خیلی مراقبند نسبت به این مسئله، خیلی حواس‌شون جمع می‌کنند که تقواشون رو چیزی ازشون نگیره. دو دستی محکم این رو چسبیدند؛ نذارند هیچ کسی و هیچ جایی در هیچ شرایطی تقوا رو کسی ازشون بگیره. این مسئله مهمه، باید مراقبت کنیم. الان که هر چی داریم از ماه مبارک دور می‌شیم و اون برکاتش داره کم‌کم کم‌رنگ می‌شه و کم‌رنگ‌تر می‌شه و اون معنویاتی که حاصل شد داره ازمون گرفته می‌شه، مواظبت کنیم؛ تقوا رو خیلی مواظبت کنیم. اگه کسی خدا بهش این توفیق رو داد [و] تقوا رو خوب مراقبت کرد، ماه بعدی هم که می‌رسه (ماه مبارک بعدی) بیشتر استفاده می‌کنه؛ اما اگه حواسمون جمع نکردیم [و] شوخی گرفتیم این حرفا رو، زود شیطان جیب‌مون رو می‌زنه و به اون قسمی که خورد، زود عملی می‌کنه. نذاریم اون قسمش نسبت به ما عملی بشه، نذاریم.

گزیده

۱. تقوا؛ بزرگ‌ترین دستاورد و سرمایه رمضان

ماه مبارک رمضان با همه برکات و نعمت‌هایش تمام شد و این نعمت بزرگ از دست ما رفت. مهم‌ترین سرمایه‌ای که در این ماه مبارک، برای همه تا حدی و اندازه‌ای که توانستند استفاده بکنند فراهم شد، سرمایه تقوا و بندگی خدا است. مسئله اطاعت فرمان خدا این‌قدر مهم است که خدای متعال یکی از راه‌های مهم به نام روزه گرفتن را، که اثر مستقیم در رعایت تقوا و سوق دادن انسان به بندگی خدا دارد، قرار داد و لطف کرد و روزه این ماه را بر ما واجب نمود. همه این بساط روزه برای این بود که همه موفق بشوید به تحصیل نعمت بزرگ و بی‌بدیل تقوا.

۲. فلسفه آفرینش و نیاز انسان به کتاب راهنما

تقوا مسئله مهمی است؛ چون خدای متعال انسان را که خلق کرد، بی‌جهت خلق نکرد. می‌دانست این بشر چه چیزی به دردش می‌خورد، برنامه‌اش چیست و چه چیزی به صلاحش است. آن برنامه را به عنوان کتاب راهنما برای ما فرستاد و آن را به عنوان تقوا و بندگی معرفی کرد؛ چون می‌دانست این انسان اگر این برنامه تقوا را به او ندیم، خیلی موجود خطرناکی می‌شود. با نعمت بزرگ عقل، استفاده بد می‌کند و هم خودش را از بین می‌برد و هم بقیه را. لذا برنامه را خدا طوری تنظیم کرد که آدم‌ها راه را خوب بشناسند.

۳. تقوا؛ عصاره تمام سفارش‌های الهی

ما به یک اهل معنایی که می‌رسیم می‌گوییم سفارش کن. استاد همه اهل معنا خدا است. وقتی به خدا می‌گوییم سفارش کن ما را، خدایا چه چیزی به صلاح ما است و چه سفارشی برای ما داری، این را به ما یاد می‌دهد خدا: «أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ». حرف دیگری هم نیست؛ همه چیز زیر سایه تقوا است. بعد به تبع خدای متعال، همه خدایی‌ها هر مقدار که خدایی‌ترند، مسئله تقوا برایشان ارزش بیشتری دارد و مهم‌تر است. امام هادی (علیه‌السلام) نیز در جامعه کبیره، همه سفارش اهل بیت را در یک کلمه خلاصه می‌کند: «وَ وَصِیَّتُکُمُ التَّقْوَی».

۴. ریشه اصلی تمام مشکلات بشر

ما به مقداری که نفس اماره‌مان قوت دارد، با این مسئله تقوا میانه خوبی نداریم و با آن مشکل داریم؛ هم در عمل و هم در فکر و اعتقاد. اگر به ما بگویند چه چیزی مهم‌ترین مسئله است یا یک سفارشی به ما بکن، ما همه حرفی ممکن است بزنیم الا این؛ چون این را مسلم می‌گیریم، در حالی که مسلم نیست. همه بشر آن نقطه اصلی که گرفتارند و مشکل دارند، در اطاعت فرمان خدا است؛ اینجا همه می‌لنگند. در جاهای دیگر بازار رونق دارد، اما تنها بازاری که کساد است، بازار خدا و اطاعت فرمان او است.

۵. کمین‌گاه شیطان در صراط مستقیم

کم کسی در این خط بندگی حاضر است وارد بشود و کم کسی حاضر است بماند و ادامه بدهد. این راه خلوت است. شیطان قسم خورده است و می‌گوید: من اجازه نمی‌دهم این‌ها وارد صراط مستقیم بشوند. صراط مستقیم، همان بندگی خدا، انجام واجبات و ترک محرمات است. شیطان می‌گوید: من با مستحباتشان کاری ندارم، من با کارهای خیرشان کاری ندارم؛ آن چیزی که من در کمینش هستم، صراط مستقیم است: «لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَکَ الْمُسْتَقِیمَ». من دم صراط مستقیم نشسته‌ام که کسی داخل آن نشود؛ اما جاهای دیگر مشکلی ندارم.

۶. ملاک اصلی اولیاءالله؛ تداوم در تقوا

مهم‌تر از رعایت تقوا، ادامه دادن تقوا است. همه صفات خوب با ادامه دادن در انسان مستقر می‌شود. با ادامه تقوا، آدم می‌شود متقی؛ با ادامه احسان، آدم می‌شود جزو محسنین؛ با ادامه صدق، آدم می‌شود جزو صادقین. اولیاءالله فرقشان با دیگران این نیست که هزار رکعت نماز در شب می‌خوانند یا کارهای عجیب می‌کنند؛ اولیاءالله کسانی هستند که: «الَّذِینَ آمَنُوا وَکَانُوا یَتَّقُونَ»؛ کسانی که اول قدم ایمان را برداشتند و ثانیاً مستمراً این تقوا را در زندگی مراعات کردند. تقوا انجام واجبات و ترک محرمات است و نباید مال یک هفته و یک ماه باشد.

۷. پاداش و آسایش ابدی برای متقین

خدای متعال می‌فرماید: «أَلَا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ». اولیای خدا نه ترسی، نه حزنی و نه غم و اندوه‌ دارند؛ امن و راحت هستند. از همان لحظه مرگ، لحظه آسایش و راحتی‌شان آغاز می‌شود؛ همان لحظه‌ای که برای همه، لحظه گرفتاری و اوج فشار و مصیبت است، برای اولیای خدا اول راحتی است. خدا چقدر وعده‌های خوب داده؛ این وعده‌ها مال متقین است. کسانی که در این خط بودند، ادامه دادند و خود را رساندند؛ هر چه خدا از وعده برای متقین داده، به این‌ها می‌دهد.

۸. هجوم شیاطین پس از ماه رمضان

بعد از ماه مبارک رمضان، شیاطین راه می‌افتند. دست و پایشان از آن غل و زنجیرهایی که در این ماه بسته شده بود، باز می‌شود و مثل سگ هاری که رها شده است، این‌طور رها می‌شوند. متأسفانه اکثریت را جیبشان را می‌زنند، پایشان را گاز می‌گیرند و سرمایه‌شان را از آن‌ها می‌گیرند. بعد از ماه مبارک این اتفاق می‌افتد و خیلی باید مراقبت کنیم. شیطان قسم خورده که نگذارد مردم در صراط مستقیم بمانند. یک ماه زحمت کشیدید و جمع کردید، او سر گردنه می‌ایستد تا شبیخون بزند و آن را بگیرد.

۹. گردنه‌های خطرناک زندگی کجاست؟

گردنه ما کجاست؟ همان جاهایی است که اگر فکر کنیم پیدایش می‌کنیم؛ همان جاهایی که می‌دانیم زیاد زمین می‌خوریم. در خانه با زن و بچه، آنجا می‌شود گردنه. اگر من با زن و بچه‌ام مشکل دارم، بداخلاقم، اذیت می‌کنم یا زبانم را به حرف‌های بد باز می‌کنم، گردنه من همان‌جا است. گردنه ما در کوچه و خیابان، در ارتباط با مردم، در چشم، گوش و دست و پای ما است. حقوقی از مردم که انسان رعایت نمی‌کند یا مسئولیت‌هایی که بر گردنش هست و حواستش را جمع نمی‌کند؛ این‌ها همه گردنه‌های ما است.

۱۰. ضرورت مراقبت دو دستی از ایمان

اولیای خدا یعنی همان اهل تقوایی که تقوا را ادامه می‌دهند، خصوصیتشان همین است؛ خیلی نسبت به این مسئله مراقب هستند و حواسشان را جمع می‌کنند که تقوایشان را چیزی از آن‌ها نگیرد. دو دستی و محکم این سرمایه را چسبیده‌اند و نمی‌گذارند هیچ کسی، هیچ جایی و در هیچ شرایطی، تقوا را از آن‌ها بگیرد. اکنون که داریم از ماه مبارک دور می‌شویم و آن برکات و معنویات دارد کم‌کم کم‌رنگ می‌شود، باید مواظبت کنیم. اگر حواسمان جمع نباشد و شوخی بگیریم، زود شیطان جیبمان را می‌زند.

فهرست

1️⃣ وداع با رمضان و سرمایه تقوا

◽️ پایان ماه مبارک و ضرورت استمرار معنویت

◽️ فلسفه واجب شدن روزه برای تحصیل تقوا

2️⃣ فلسفه آفرینش و نیاز به راهنما

◽️ آفرینش هدفمند بشر و ارسال کتاب راهنما

◽️ نقش تقوا و بندگی در مهار خطرات نفس اماره

3️⃣ جایگاه تقوا در کلام خدا و اهل‌بیت (ع)

◽️ تقوا؛ عصاره تمام سفارش‌های الهی و خدایی‌ها

◽️ تجلی حقیقت سفارش معصومین در «وصیت تقوا»

4️⃣ ریشه گرفتاری‌ها و غربت بازار بندگی

◽️ نفس اماره و بی‌میلی انسان به طاعت فرمان خدا

◽️ خلوت بودن راه حق و رونق بازارهای غیرخدایی

5️⃣ کمین‌گاه شیطان در صراط مستقیم

◽️ هجوم شیطان به واجبات و بی‌اعتنایی او به مستحبات

◽️ قسم شیطان برای سد کردن مسیر بندگی و تقوا

6️⃣ ضرورت خودارزیابی و تداوم عمل

◽️ محاسبه نفس و مو را از ماست کشیدن در بندگی

◽️ ملاک اولیاءالله؛ تداوم تقوا و پرهیز از عمل مقطعی

7️⃣ شبیخون شیطان در گردنه‌های زندگی

◽️ آزادی شبیخون‌وار شیاطین پس از ماه رمضان

◽️ خانه و جامعه؛ گردنه‌های اصلی امتحان و خطر سقوط

💻 رسم بندگی
🌐 نشر بیانات استاد محمدی
🔗 وب‌سایت: ostadmohammadi.ir

💠 پرسش و پاسخ دینی
🔹 بیان دیدگاه‌های اسلام در موضوعات:

  • 🔸اخلاق فردی
  • 🔸اخلاق اجتماعی
  • 🔸خانواده

📲 شناسه در شبکه‌های اجتماعی:
🔗 @ostadmohammadi_ir

🎧جلسات هفتگی ختم صلوات سال ۱۴۰۱ - جلسه دوم

موضوع: صوت کامل سخنرانی