بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین. الصلوة و السلام علی سیدنا و نبینا ابی‌القاسم محمد و علی اهل‌بیته الطیبین الطاهرین المعصومین، سیما بقیت‌الله فی الارضین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین من الان الی قیام یوم الدین.

پایان ماه مبارک رمضان و سفره معنوی امام سجاد (علیه‌السلام)

فرصت ماه مبارک رمضان به پایان رسید و مقداری سر سفره امام سجاد (علیه‌السلام) بودیم در فضیلت این ماه؛ بیان ویژگی‌های این ماه و مسائلی که باید رعایت بشه در این ماه بالخصوص. بعضی از اون مسائل رو عرض کردیم، مقدار زیادیش هم موند و دیگه فرصت نشد که عرض بشه.

ایشون بعد از اینکه این دعاها رو می‌کنند و از خدا همون مسائل رو طلب یاری می‌کنند و کمک می‌خوان از خدا، که خدا کمک بده بتونیم اون مسائل رو مراعات بکنیم که عرض شد، مسائل دیگری را هم اشاره می‌فرمایند. و در نهایت هم از خدای متعال می‌خوان که خدایا همین‌طور که هلال این ماه رو به تمام شدن و پایان یافتن هست، گناهان ما هم تمام بشه و به پایان بپذیره؛ توبه‌ای بکنیم که در اون توبه دیگه بازگشت به گناه نباشه و خالص شده باشیم، پاک شده باشیم.

در نهایت هم از خدا می‌خوان که در همه ایام سال این‌طور باشه آدم؛ نه فقط در ماه مبارک رمضان، همه سال خدا توفیق بده که این‌طوری باشه. این مسائلی که مطرح شد، ماه رمضان به عنوان تمرینیه برای همه سال؛ زمینه‌ش اینجا فراهم هست. روزه گرفتن این آثار رو داره؛ روزه وقتی مستمر میشه و بیشتر میشه، آثارش بیشتر میشه. زمینه همه این حرف‌ها و عمل به این‌ها در ماه مبارک رمضان بیشتر از سایر ایام سال هست.

این هم به خاطر همین روزه، به خاطر همین کم خوردن، به خاطر همین حذف یک وعده غذایی، این همه برکت شامل حال ما شد. در طول روزگار هر مقدار که ماه رمضان میاد و میره، چون با خودش روزه گرفتن رو داره و آدم‌ها روزه می‌گیرند، با این روزه گرفتن همین مقدار که از خوردن و آشامیدن دور می‌شند، همین مقدار از بعد معنویشون تقویت میشه. لذا انسان‌ها در اواخر ماه مبارک خیلی بعد معنویشون قوی‌تر از بعد مادیشون شده و زمینه‌شون برای عبادات و برای معنویات در بیشتر آدم‌ها بهتر شده. از خدا می‌خوان که همه سال این‌طور باشه.

بندهای شیطان و هجمه او پس از ماه رمضان

این رو باید توجه کنیم که در این یک ماه شیطان غل و زنجیر بود؛ به این معنا که چون آدم‌ها روزه می‌گرفتند، سمت گناه کمتر می‌رفتند، دلا‌شون نرم‌تر شده بود، به گناه کمتر میل داشتند و کمتر مرتکب می‌شدند. این خاصیت روزه است؛ هر مقدار شکم خالی‌تر باشه، معنویت انسان بیشتر و گرایش انسان به مادیات کمتر میشه، به همون میزان گرایش انسان به معنویت بیشتر میشه. چون این زمینه بود، شیطان بازارش کساد بود و کمتر می‌تونست افراد رو آسیب بزنه. خیلی‌ها تو این ماه اصلاح می‌شند، مشکلاتشون حل میشه، کمک می‌کنه خدا و بیشتر به این سمت صراط مستقیم حرکت می‌کنند. این زمینه بیشتر ایجاد میشه برای انسان.

چون بیشتر ایجاد میشه، شیطان دست و پاش بسته میشه و چون ماه مبارک رمضان تموم میشه، دیگه خیلی شیطان بهش فشار اومده؛ چون این ماه خیلی اذیت شده، خیلی کارها رو که می‌خواسته بکنه نتونسته انجام بده. وادار می‌خواسته بکنه آدم‌ها رو به خیلی گناهان، دیگه نتونسته اون کارها رو بکنه و از این سنخ مسائل. لذا در صدد این هست که بعد ماه مبارک رمضان یه مسائلی پیش بیاره و آدم‌ها رو از اون راه صراط مستقیم که نزدیکش شدند یا واردش شدند، دور کنه.

ما باید بعد ماه مبارک خیلی حواسمون باشه مخصوصاً که خدای نکرده مرتکب گناهی، گناهانی نشیم که همه اون چیزی که تو ماه مبارک تهیه کرده بودیم و زحمتش رو کشیده بودیم به باد بره. اونجا بعد ماه رمضان شیطان بیشتر دست به کاره و همه زحمت یک ماهه رو می‌خواد در عرض مدت کمی از دست آدم بگیره. قضیه ما قضیه همون کسیه که تو راهی می‌خواد بره، این راه جیب‌بر‌ها زیاده؛ همه سال هم این‌طوره. تو ماه مبارک رمضان دست و پای این جیب‌برها بسته میشه، ماه رمضان که تموم میشه، این‌ها دست و بالشون باز میشه؛ همون جاده است با اون جیب‌برهاش که یه مقدار جری‌تر و جسورتر هم شدند که چرا یک ماه دست و پای ما بسته شده بود! هر چی رو که نتونستیم تو این ماه به دست بیاریم، بعد ماه مبارک دنبالش هستند که به دست بیارند.

لذا همه همتمون رو ما باید صرف این بکنیم که خدای نکرده مبادا گناه کنیم. اگر هم خدای نکرده، خدای نکرده گناهی کردیم، یاد گرفتیم، فهمیدیم که باید زود توبه کنیم و نذاریم این آسیب گناه ادامه‌دار بشه؛ جلوش رو باید خیلی زود گرفت.

ارزش ایستادگی در برابر گناه و چشیدن لذت طاعت

پس قدم اول اینه که به هیچ وجه سمت گناه نریم که همه این زحمت‌هایی که ماه مبارک کشیدیم حفظ بمونه. اگر کسی خدا بهش این توفیق رو داد، همت کرد و گناه نکرد و ادامه‌داد، ماه رمضان بعدی استفاده‌اش دو برابر میشه، ماه رمضان بعدتر سه برابر؛ همین‌جور قوت استفاده انسان از ماه مبارک رمضان بالا میره. به شرطی که در طول سال هر چی بیشتر سعی کنه این رو حفظ کنه و از گناه دوری بکنه. گناه جیب آدم رو سوراخ می‌کنه؛ اون چیزهایی که آدم زحمت کشیده و این همه جمع کرده، سوراخ شد و آروم‌آروم ریخت و از بین رفت. این مسئله رو خیلی باید بهش توجه کنیم، خیلی مراقبت کنیم و نذاریم شیطان پسِ ما بربیاد.

شیطان اون‌قدا قوی نیست؛ قرآن کریم اون رو ضعیف معرفی می‌کنه. ما در مقابل این موجود ضعیف نباد این‌قدر اظهار ضعف نشان بدیم از خودمون و اظهار ضعف کنیم. نباد این شرایط رو بذاریم بر ما حاکم بشه. یه مقدار آدم باید طاقت بیاره. اون کار بدش رو، اون گناهش رو یک مقداری باید تصمیم بگیره، بار اولی که مواجه میشه با گناه انجام نده؛ اون بار اول خیلی سخته. بار دوم یک مقداری از اون سختی کم میشه، بار سوم کمتر، چهارم کمتر، بارهای بعدی می‌بینی نه، خیلی دیگه راحت اون گناه را انجام نمیده.

شیطان این‌قدر ضعیفه؛ یعنی همین‌قدر که انسان توی یه گناه جلوش واستاد، عقب‌نشینی می‌کنه. گناه دوم شل‌تر میشه، زمینه آدم بیشتر میشه برای اینکه مراقبت کنه. گناه سوم، گناه چهارم، این‌ها را وقتی انجام نداد، شیطان همین‌طور عقب‌نشینی می‌کنه و از بین میره. به شرطی که ما ادامه بدیم، کوتاه نیایم و صبرمون رو از دست ندیم.

صبر آدم یه وقت زحمت می‌کشه، تلاش می‌کنه، رنج می‌بره، سختی می‌کشه، خب صبر مال چیزهای راحت که نیست که، صبر مال سختی‌های تو زندگیه است؛ تو راحتی که صبر نمی‌خواد که. سختی‌ها، فشارهای زندگی صبر می‌خواد. آدم تا یه جایی صبر می‌کنه، می‌بینی اون لحظات آخر، اون دم‌دمای آخر می‌زنه خرابش می‌کنه. خب یه مقدار دیگه طاقتش رو آدم باید بیشتر بکنه. اون خط قرمزی که خودش برای خودش قرار داده که به اونجا که می‌رسه دیگه طاقتش طاق میشه، تموم میشه و نمی‌تونه دیگه طاقت بیاره، چرا، می‌تونه؛ به شرطی که یه مقدار دیگه این دایره رو ببره عقب‌تر، این خط قرمز رو بکشه عقب‌تر، بیشتر کنه طاقتش رو. همون‌جا که دیگه اونجاها می‌برید و نمی‌تونست دیگه ادامه بده، چرا، می‌تونه؛ همون رو طاقت بیاره یه مقدار دیگه، صبرش به همون مقدار بیشتر میشه.

ما بیشتر زحماتمون در اثر بی‌صبری از بین میره. بیشتر تلاشی که می‌کنی، رنجی که می‌کشی، سختی که تو زندگیت تحمل می‌کنی، حالا سختی‌های خود زندگی باشه، سختی‌های وظایف آدم باشه، سختی‌های واجبات آدم باشه، تو سختی‌های همه مسائل مربوط به زندگی آدم، این‌ها طوریه که بیشتر با بی‌صبری و کم‌صبری ما به بادش می‌دیم. الان همین ماه مبارک این همه آدم زحمت کشید، یه ماه روزه گرفت، سختی تحمل کرد، گاهی این رو ادامه نمیده آدم، حوصله‌اش رو زود سر می‌بره، زود از بین می‌بره، یه مقدار دیگه باید طاقت بیاره، نمیاره. پس خیلی مراقبت کنیم که تو این ماه خدای نکرده حالا این مقدار دیگه که باقی مونده و از فردا پس‌فردا که ان‌شاءالله دیگه متأسفانه این ماه تموم میشه، ما جیبمون خالی نشه و این زحمت‌هایی که یک ماه کشیدیم، رفتیم، اومدیم، قرآن خوندیم، عبادت کردیم، روزه گرفتیم، این‌ها از بین نره؛ حیفه، بله.

نیایش امام سجاد (علیه‌السلام) در وداع با ماه رمضان

امام سجاد (علیه‌السلام) بعد از این دعای ورود به ماه مبارک رمضان، دعای وداع دارند و با این ماه خداحافظی می‌کنند که در فضیلت این ماه باز مسائلی رو مطرح می‌کنند در پیشگاه خدای متعال. حالا دعا طولانی هست، همه‌ش فرصت نیست خونده بشه. بیان ایشون، بیانات ایشون خیلی بیانات نرم و لطیف و عجیبیه برای زمینه‌سازی برای خداحافظی با این ماه.

نعمت‌های خدا رو می‌شمارند، همه کارهایی که خدای متعال نسبت به بنده‌هاش می‌کنه، نسبت به آدم‌های بد انجام میده، فرصت‌هایی که خدای متعال فراهم می‌کنه برای توبه و بازگشت بندگان به سمت خودش، به سمت راه صحیح. کارهایی که انجام داده، راه‌هایی که قرار داده برای گناه نکردن، برای بازگشت از گناه و معصیت، برای توبه. راحتی‌هایی که خدا گرفته و سخت‌گیری نکرده برای توبه، این‌ها رو می‌شمارند. نعمت‌های بزرگ دیگری رو می‌شمارند و نهایتاً می‌رسند به اینجا که: خدایا تو خیلی به ما لطف کردی، نعمت فراوان، «ما أکثر ما أفشینا من نعمک»، نعمت‌هات خیلی زیاده، نمی‌تونیم بشماریم. «و أسبغ علینا من منّک و أخصّنا ببرک»، حتی بعضی نعمت‌هات رو به طور خاص به ما عطا کردی مثل روزه این ماه و این همه برکاتش.

«هدیتنا لدینک الذی اصطفیت»، خدایا توفیق دادی ما رو هدایت کردی، هدایت کردی به اسلام. ما رو از یک حیوان دو پا بودن درآوردی، انسانمون کردی به وسیله اسلام؛ اخلاق خوب، رفتار خوب، آداب خوب رو به ما یاد دادی. «ملتک التی ارتضیت و سبیلک الذی سهلت»، راهی رو برای ما جلو پامون گذاشتی، سخت‌گیری هم نکردی. واجباتی قرار دادی، محرماتی قرار دادی، این‌ها خیلی هم کم، همه‌ش هم به نفع خودمون بود، همه‌ش هم هر چی عمل کردیم، خودمون فایده‌اش رو دیدیم. «و بسطت لنا الزلفة لدیک»، راه نزدیکی و قرب به خودت رو به ما یاد دادی، «والوصول الی کرامتک»، راه اینکه برسیم به اون جایگاه کریمانه و با ارزشی که تو قرار دادی، راه اون رو به ما یاد دادی.

«اللهم و انت جعلت من صفایا تلک الوظائف و خصائص تلک الفروض شهر رمضان الذی اختصصته من سائر الشهور»، یکی از اون راه‌ها و یکی از بهترین و خالص‌ترین و نمونه‌ترین اون راه‌ها و اون واجباتی که قرار دادی برای ما و برای بندگی ما و برای خوب شدن ما، یکیش همین ماه مبارک رمضان بود، که از بین همه ایام سال این رو سوا کردی «و تخیرته من جمیع الازمنة و الدهور و آثرته علی کل اوقات السنة بما انزلت فیه من القرآن والنور»، خدایا خیلی لطف کردی، قرآن نازل کردی، ایمان کاری کردی تو این ماه، ایمان ما بیشتر شد، فضیلت این ماه رو بالا بردی، ما رو ترجیح دادی به وسیله این ماه نسبت به سایر امت‌ها، «و آثرتنا به علی سائر الامم»، این ماه رو به ما اختصاص دادی، «و اصطفیتنا بفضله دون اهل الملل، فصمنا بامرک نهاره»، بعد روزه گرفتیم، روزه‌هاش بود، «و قمنا بعونک لیله»، شب‌ها توفیق پیدا کردیم نماز خوندیم، قرآن خوندیم، عبادت کردیم، «متعرضین بصیامه و قیامه لما عرضتنا له من رحمتک»، خدایا تو راهی رو فراهم کردی برای ما، با روزه گرفتن و نماز خوندن، [گریه سخنران] خدایا تو راهی رو برامون فراهم کردی برامون...

سوز فراق و خداحافظی با ماه رحمت

«وقد اقام فینا هذا الشهر مقاماً... و صحبنا صحبة مبرور»، خیلی این ماه خوب بود، خیلی به ما نعمت داد، خیلی سود بردیم، «ثم قد فارقنا عند تمام وقته»، دیگه تمام شد، داشت تمام می‌شد، «فنحن مودعوه وداع من عزّ فراقه علینا»، تمام شد، داره میره، بره ما باهاش خداحافظی می‌کنیم اما خداحافظی با کسی که از رفتنش خوشحال نیستیم، بلکه خیلی سخته [گریه سخنران]، خیلی سنگینه رفتنش. «و غمنا و اوحشنا انصرافه عنا»، رفتنش ما رو غمناک کرده، ما محزون شدیم، ما به وحشت افتادیم، چون تا بود، ما از شیطان حفظ بودیم. وقتی میره ماه مبارک، دوباره برمی‌گردیم همون حال سابق.

«و لزمنا له الذمام المحفوظ، فنحن قائلون»، خدایا طوری کرده بودی تو این ماه ما خیلی نعمت داشتیم، خیلی استفاده می‌کردیم، خیلی به تو نزدیک شده بودیم، از شیطان دور شده بودیم، از چیزهای بد دور شده بودیم. «فنحن قائلون»، حالا این‌طوری با این ماه حرف می‌زنیم و خداحافظی می‌کنیم: «السلام علیک یا شهر الله الاکبر»، خداحافظ، [گریه سخنران] خداحافظ ای ماه بزرگ، ای ماه بزرگ خدا، خداحافظ، «و یا عید اولیائه»، خداحافظ ای ماهی که عید اولیای خدا بودی، خداحافظ، «یا اکرم مصحوب من الاوقات»، ای لحظاتت بهترین لحظات، «و یا خیر شهر فی الایام و الساعات»، بهترین روزهای سال.

«السلام علیک من شهر قربت فیه الآمال»، آرزوهامون در این ماه بیشتر بهش رسیدیم، «و نشرت فیه الاعمال»، اعمال خیر و صالح و نیک خیلی زیاد بود تو این ماه انجامش. «السلام علیک من قرین جل قدره موجوداً»، سلام بر تو ای همنشینی که جایگاهت بزرگ بود، «و افجع فقده مفقوداً»، فقدانت، از دست دادنت برای ما سنگینه، فاجعه‌باره، «و مرجوّ آلم فراقه»، سخته، تلخه که داری از ما جدا میشی.

«السلام علیک من الیف آنس مقبلاً فسرّ»، سلام بر تو ای همنشین و همدمی که وقتی میای با برکت میای، ما رو خوشحال می‌کنی، «و اوحش منقضیاً فمض»، وقتی می‌خواهی بری، وحشت ما رو می‌گیره. «السلام علیک من مجاور رقت فیه القلوب»، سلام بر تو ای ماهی که دل‌هامون در این ماه نرم شد، «و قلت فیه الذنوب»، گناهان در این ماه کم شد. پس خداحافظ ای ماهی که کمک کردی ما رو علیه شیطان، نجاتمون دادی، دستمون رو گرفتی، «و صاحب سهل سبل الاحسان»، خداحافظ ای ماهی که چقدر راحت کردی بر ما عبادات رو، راحت قرآن خوندیم، راحت روزه گرفتیم، راحت کارهای خیر دیگه کردیم.

«السلام علیک ما اکثر عتقاء الله فیک»، خداحافظ ای ماهی که چقدر بندگان خدا تو این ماه از آتش جهنم نجات پیدا کردند، «و ما اسعد من رعی حرمتک بک»، خداحافظ ای ماهی که [نامفهوم - ۲۷:۴۶] هر کی حرمتت رو حفظ کرد، سعادتمند شد. «السلام علیک ما کان امحاک للذنوب»، چقدر گناهان ما رو از بین بردی، «و استرک لانواع العیوب»، چقدر عیب‌ها رو به ما فهموندی، یاد دادی و پوشوندی اون‌ها رو.

«السلام علیک ما کان اطولک علی المجرمین»، خداحافظ ای ماهی که آدم‌های بد از تو خوششون نمیومد، «و اهیبک فی صدور المؤمنین»، اما مؤمنین برای تو جایگاه خاصی قائل بودند. «السلام علیک من شهر لا تنافسه الایام»، خداحافظ ای ماهی که هیچ‌وقت از سال نمی‌تونه به تو برسه. «السلام علیک من شهر هو من کل امر سلام»، خداحافظ ای ماهی که از هر لحظه‌ای استفاده کردیم، سود بردیم. «السلام علیک غیر کریه المصاحبة»، خداحافظ، ما از مصاحبت و همنشینی با تو ناراحت نیستیم، «ولا ذمیم الملابسة».

«السلام علیک کما وفدت علینا بالبرکات»، خداحافظ چقدر برکت برامون آوردی، «و غسلت عنا دنس الخطیئات»، چقدر خطاها و گناهان ما رو از بین بردی. «السلام علیک غیر مودع برماً»، خداحافظی با تو می‌کنم اما نه از باب خستگی، «ولا متروک صیامه سأماً»، نه اینکه روزه‌ات، روزه رو رها کردم چون خسته شدم و ملول شدم، نه. «السلام علیک من مطلوب قبل وقته»، خداحافظ ای ماهی که قبل از اینکه بیای، ما دنبالت بودیم، «و محزون علیه قبل فوته»، حالا که داری میری، محزونیم.

«السلام علیک کم من سوء صرف بک عنا»، چه چیزهای بدی به وسیله تو از ما دور شد و چقدر خیرات و برکات به خاطر تو به ما رسید. «السلام علیک و علی لیلة القبائل التی هی خیر من الف شهر»، خداحافظ ای ماه بزرگ و خداحافظ ای شب قدر، خداحافظ، «السلام علیک ما احرصنا بالامس علیک»، خداحافظ ای ماهی که چقدر به تو دل بستیم، «و اشد شوقنا غداً الیک»، خداحافظ ای ماهی که فردا مشتاقیم به بازگشت تو. «السلام علیک و علی فضلک الذی حرمناه»، خداحافظ ای ماه بزرگ و خداحافظ ای فضایل بزرگی که محروم میشیم و از اون برکات بزرگی که محروم میشیم.

طلب مغفرت و آرزوی درک رمضان‌های آینده

«اللهم انا اهل هذا الشهر الذی شرفتنا به»، خدایا به ما شرافت دادی، ما رو تکریم کردی، ما رو بزرگ کردی که این ماه رو قرار دادی برای ما، «و وفقتنا بمنک له حین جهل الاشقیاء وقته»، خدایا منت گذاشتی سر ما، نعمت دادی به ما که ما شناختیم این ماه رو.

«اللهم فلک الحمد اقراراً بالاساءة»، خدایا تو رو ستایش می‌کنیم، تو رو ثنا می‌کنیم در حالی که اقرار می‌کنیم به گناه، «و اعترافاً بالاضاعة»، خدایا اعتراف می‌کنیم ضایع کردیم عمرمون رو، عمرمون رو ضایع کردیم، [گریه سخنران] جوونیمون رو ضایع کردیم، سلامتی‌مون رو ضایع کردیم، همه چیزمون رو از بین بردیم، «و لک من قلوبنا عقد الندم»، قلباً پشیمانیم، «و من السنتنا صدق الاعتذار»، با زبان عذرخواهی می‌کنیم ای خدا. «فاجرنا علی ما اصابنا فیه من التفریط»، خدایا ما کوتاهی کردیم در حق این ماه، در حق خودمون، در حق همه عمرمون، در حق همه چیزهایی که داریم، اما عوضش خدایا به ما کمک بده، طوری بر ما زمینه را فراهم کن که همه اون چیزهایی رو که از دست دادیم بتونیم جبران کنیم، برش گردونیم.

«و ابلغ با عمارنا ما بین ایدینا من شهر رمضان المقبل»، خدایا به ما عمر بده ماه رمضان بعدی رو هم درک بکنیم. از همین‌جا ایشون زمینه رو فراهم می‌کنند برای اینکه آدم دعا کنه خدایا عمر من رو طولانی کن ماه رمضان بعدی بیاد. «فاذا بلغتناه»، وقتی ماه رمضان بعدی رسید، «فاعنا علی تناول ما انت اهله من العبادة»، خودت کمک کن، یاری کن، ماه رمضان بعدیت دیگه هر چی اینجا کوتاهی کردیم اونجا کوتاهی نکنیم، «و ادنا الی القیام بما یستحقه من الطاعة»، کمک به ما بده هر چی از طاعت که جاش بود در این ماه انجام بدیم و ندادیم، انجام بدیم ماه رمضان بعدی.

«اللهم و ما الممنا به فی شهرنا هذا من لمم او اثم»، خدایا اگه خدای نکرده تو این ماه رمضان گناهی کردیم، معصیتی کردیم، «او واقعنا فیه من ذنب و اکتسبنا فیه من خطیئة علی تعمد منا او علی نسیان»، خدایا گناه کردیم بزرگ و کوچیک، خطا کردیم عمدی، سهوی هر چی بود، «ظلمنا فیه انفسنا او انتهکنا به حرمة من غیرنا»، خدایا به خودمون ظلم کردیم، «فصل علی محمد و آله و استرنا بسترک»، خدایا این گناهان ما رو بگذر، «و اعف عنا بعفوک ولا تنصبنا فیه لاعین الشامتین»، خدایا کسانی ما رو شماتت نکنند به خاطر اینکه این فرصت رو از دست دادیم، «ولا تبسط علینا فیه السن الطاعنین، و استعملنا بما یکون حطة و کفارة لما انکرت منا فیه»، خدا به ما کمک بده اگه خدای نکرده گناهی کردیم، معصیتی کردیم، همین الان جبرانش کنیم، همین الان توبه کنیم، همین الان پاکش کنیم، «برأفتک التی لا تنفد»، تو مهربانی، مهربانیت انتها نداره، «و فضلک الذی لا ینقص»، فضل تو و کرم تو کم نمیشه.

«اللهم صل علی محمد و آله و اجبر مصیبتنا بشهرنا»، خدایا بر این خاندان درود بفرست و خودت این مصیبت ما را جبران کن، این مصیبت رفتن ماه مبارک رمضان رو خودت جبران کن. این ماه که میره مصیبت می‌بینیم ما. «و بارک لنا فی یوم عیدنا و فطرنا»، روز عیدمون، روز عید فطر رو بر ما مبارک کن، «و اجعله من خیر یوم مر علینا»، خدایا به ما توفیق بده روز عیدمون بهترین روزمون باشه، مبادا تو اون روز گناهی بکنیم، توبه‌مون رو، ترک گناهمون رو حفظ بکنیم، «اجلبه للعفو و امحاه للذنب»، روز عید دیگه گناهان ما همه‌ش تموم شده باشه.

«اللهم اسلخنا بانسلاخ هذا الشهر من خطایانا»، خدایا همچنان که این ماه داره تموم میشه ما رو هم از گناه و معصیت بیرون کن، تمام کن، نجات بده، «و اخرجنا بخروجه من سیئاتنا»، همین‌طور که این ماه داره تموم میشه، ما رو از گناه و معصیتمون دور کن.

تجدید توبه در روز عید فطر و دعا برای ثبات قدم

«اللهم انا نتوب الیک فی یوم فطرنا الذی جعلته للمؤمنین عیداً و سروراً»، خدایا در روز عید فطر هم توبه می‌کنیم به پیشگاه تو، «من کل ذنب اذنَبناه او سوء اسلَفناه او خاطر شر اضمرناه، توبة من لا ینطوی علی رجوع الی ذنب»، توبه می‌کنیم از هر گناهی که کردیم، اما نه توبه کسی که دوباره فردا به گناه برگرده، توبه کسی که نیت کرده، در دلش هست، نیت داره که دیگه برنگرده به گناه، «ولا یعود بعدها فی خطیئة، توبة نصوحاً خلصت من الشک و الارتتیاب، فتقبلها منا و ارض عنا»، خدایا جوری به ما توفیق بده و ما همت کنیم این توبه‌مون خالص باشه و محکم باشه، خدایا این توبه را از ما بپذیر، از ما راضی شو، «و ثبتنا علیها»، ما را بر این توبه ثابت‌قدم بدار.

«اللهم ارزقنا خوف عقاب الوعید»، خدایا اون عذاب‌هایی که وعده دادی به ما توفیق بده بترسیم از آن‌ها، «و شوق ثواب الموعود»، آنچه از ثواب وعده دادی به ما، اشتیاق داشته باشیم در رسیدن به او، «حتی نجد لذة ما ندعوک به»، تا لذت اون چیزهایی رو که می‌خواهیم از تو، لذتش رو بچشیم، «و کآبة ما نستجیرک منه». غم و غصه و درد اون چیزهایی که به تو پناه می‌بریم از اون چیزها را هم درک بکنیم. «و اجعلنا عندک من التوابین الذین اوجبت لهم محبتک»، خدایا ما را جزو توابین قرار بده، به ما توفیق بده مرتب توبه کنیم، به درگاه تو رو بیاریم، کدوم توابین؟ همون‌هایی که اون‌ها رو دوست داری، توبه‌شون را می‌پذیری.

«اللهم تجاوز عن آبائنا و امهاتنا»، خدایا از پدران ما، از مادران ما، از کسانی که گردن ما حق دارند، «و اهل دیننا جمیعاً»، از همه‌شون خدایا بگذر، «من سلف منهم و من غبر»، همه اون‌هایی که گذشته‌اند، همه اون‌هایی که بعداً خواهند آمد، همه‌شون رو بگذر.

«اللهم صل علی محمد نبینا و آله کما صلیت علی ملائکتک المقربین»، خدایا بر این خاندان درود بفرست، همون‌طور که بر ملائکه مقربت درود می‌فرستی، «و صل علیه و آله کما صلیت علی انبیاءک المرسلین»، خدایا بر این‌ها درود فرست، همون‌طور که بر انبیاء بزرگت درود فرستادی، «و صل علیه و آله کما صلیت علی عبادک الصالحین و افضل من ذلک یا رب العالمین»، خدایا بر این‌ها درود بفرست، هر چی از این نعمت‌ها به ما رسید به وسیله این‌ها به ما رسید. صلواتی که برکتش شامل حال ما بشه و نفعش بهمون برسه، ما محبتمون به اون‌ها بیشتر بشه، به اون‌ها نزدیک‌تر بشیم، بیشتر به حرفشون گوش بدیم، «و یستجاب لها دعاءنا»، به خاطر این صلوات، دعاهای ما را هم مستجاب کن، «انک اکرم من رغب الیه»، خدایا تو بهترین کسی که به درگاه تو باید امید داشت و پناه آورد، جاهای دیگه خبری نیست، «و اکفی من توکل علیه»، تو هر کسی بهت توکل کرد، سود برد، به کسی دیگری احتیاج نداشت، «و اعطی من سئل من فضله»، خدایا هر کی از تو خواست تو بهش دادی، تو از همه بیشتر و بهتر میدی، «و انت علی کل شیء قدیر»، خدایا تویی که بر هر چیز توانایی.

ان‌شاءالله خدای متعال توفیق مرحمت کنه، این مصیبت رفتن ماه مبارک رمضان رو بر ما سهل و آسان کنه و جبران کنه بر ما این مصیبت رو و به ما توفیق بده ان‌شاءالله خط بندگی خدا و صراط مستقیم و ترک معصیت، ترک عیوب، گناه، همه درش محکم باشیم، ثابت‌قدم باشیم، نذاریم شیطان به ما امیدوار باشه، خدای متعال را بیش از پیش از خودمون ان‌شاءالله راضی بکنیم. پروردگارا به محمد و آل محمد صل علی محمد و آل محمد.

اللهم ثبت قلوبنا علی دینک و لا تزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا و هب لنا من لدنک رحمة انک انت الوهاب. صل علی محمد و آل محمد. اللهم ثبت قلوبنا علی دینک و لا تزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا و هب لنا من لدنک رحمة انک انت الوهاب. صل علی محمد و آل محمد.

۱. ماه رمضان؛ فرصتی برای تقویت بُعد معنوی انسان

ماه مبارک رمضان به عنوان تمرینی برای همه سال است و زمینه‌اش در این ماه فراهم می‌باشد. روزه گرفتن آثار ویژه‌ای دارد و وقتی مستمر می‌شود، آثارش نیز بیشتر می‌گردد. زمینه عمل به این توصیه‌ها در ماه مبارک رمضان، بیشتر از سایر ایام سال است؛ به خاطر همین روزه، کم خوردن و حذف یک وعده غذایی، این همه برکت شامل حال ما می‌شود. در طول روزگار هر مقدار که ماه رمضان می‌آید و می‌رود، چون با خودش روزه گرفتن را دارد و آدم‌ها روزه می‌گیرند، به واسطه این روزه‌داری و دوری از خوردن و آشامیدن، بُعد معنوی انسان تقویت می‌شود. لذا در اواخر ماه مبارک، بُعد معنوی انسان‌ها قوی‌تر از بُعد مادی آن‌ها می‌گردد.

۲. ضرورت مراقبت از دستاوردهای معنوی پس از ماه رمضان

ما باید بعد از ماه مبارک رمضان خیلی مراقب باشیم که خدای نکرده مرتکب گناهی نشویم تا تمام آن چیزهایی که در ماه مبارک تهیه کرده و برایش زحمت کشیده بودیم، به باد نرود. بعد از ماه رمضان، شیطان بیشتر دست‌به‌کار می‌شود و می‌خواهد تمام زحمت یک‌ماهه انسان را در عرض مدت کوتاهی از دست او بگیرد. قضیه ما قضیه کسی است که می‌خواهد در راهی برود که جیب‌برها در آن زیاد هستند. در ماه مبارک رمضان دست و پای این جیب‌برها بسته می‌شود، اما وقتی ماه رمضان به پایان می‌رسد، دست و بال آن‌ها باز می‌گردد؛ در همان جاده، با همان جیب‌برهایی که اکنون جری‌تر و جسورتر نیز شده‌اند.

۳. استمرار در ترک گناه و سست شدن پایگاه شیطان

همت ما باید صرف این بشود که خدای نکرده مبادا گناه کنیم. اگر هم خدای نکرده گناهی کردیم، باید زود توبه کنیم و نگذاریم این آسیب ادامه‌دار بشود؛ جلویش را باید خیلی زود گرفت. پس قدم اول این است که به هیچ وجه سمت گناه نرویم تا زحمت‌های ماه مبارک حفظ بشود. اگر کسی همت کند و گناه نکند، در ماه رمضان بعدی استفاده‌اش دو برابر می‌شود و قوت استفاده انسان بالا می‌رود. شیطان آن‌قدرها قوی نیست و قرآن کریم او را ضعیف معرفی می‌کند. اگر انسان در برابر یک گناه ایستادگی کند، شیطان عقب‌نشینی می‌کند؛ در مواجهه بعدی، گناه سست‌تر می‌شود و زمینه انسان برای مراقبت و دوری از محرمات افزایش می‌یابد.

۴. حقیقت صبر در برابر سختی‌ها و فشارهای زندگی

انسان باید در مسیر بندگی مقداری طاقت بیاورد. بار اولی که با گناه مواجه می‌شود اگر انجامش ندهد، هرچند سخت است، اما در دفعه دوم از سختی آن کم می‌شود و در دفعات بعدی راحت‌تر ایستادگی می‌کند. ما بیشتر زحماتمان در اثر بی‌صبری از بین می‌رود. بیشتر تلاشی که می‌کنیم و سختی‌هایی که در زندگی تحمل می‌نماییم، خواه سختیِ وظایف و واجبات باشد و خواه سختی‌های خود زندگی، طوری است که با بی‌صبری و کم‌صبری آن‌ها را به باد می‌دهیم. صبر برای چیزهای راحت نیست، بلکه برای سختی‌ها و فشارهای زندگی است؛ پس باید خط قرمز طاقت خود را عقب‌تر بکشیم تا زحمات یک‌ماهه ما ضایع نگردد.

۵. پناه بردن به خدا و طلب توبه‌ای نصوح و پایدار

خدایا؛ در روز عید فطر به پیشگاه تو توبه می‌کنیم؛ توبه از هر گناهی که مرتکب شدیم، یا کار بدی که انجام دادیم، یا نیت سوئی که در دل گذراندیم. توبه‌ای مخلصانه که در آن بازگشت به گناه نباشد؛ توبه کسی که در دلش نیت دارد دیگر هرگز به خطای گذشته برنگردد. توبه‌ای نصوح که از شک و ریب پاک باشد؛ پس خدایا این توبه را از ما بپذیر، از ما راضی شو و ما را بر آن ثابت‌قدم بدار. خدایا؛ به ما خوف از عقاب و اشتیاق به ثوابِ موعود را روزی کن تا لذت طاعتت را بچشیم و از اندوه معصیتت به تو پناه بیاوریم و ما را از توبه‌کنندگان قرار ده.

۶. وداع جان‌سوز با ماه بزرگ خدا و ایام برکت

خداحافظ ای ماه بزرگ خدا و ای عید اولیای الهی؛ خداحافظ ای همنشینی که زمان حضورت با برکت همراه بود و ما را شادمان می‌کرد و اکنون با رفتنت ما را به وحشت می‌اندازد. سلام بر تو ای ماهی که دل‌ها در آن نرم شد و گناهان در آن نقصان یافت. خداحافظ ای ماهی که ما را علیه شیطان یاری دادد و راه‌های احسان و بندگی را بر ما هموار ساخت. چقدر بندگان که در تو از آتش جهنم نجات یافتند و چقدر انسان‌ها که با حفظ حرمتت سعادتمند شدند. چقدر گناهان ما را از بین بردی و عیب‌های ما را پوشاندی؛ خداحافظ ای ماهی که از هر نظر مایه سلامت بودی.

۷. عید فطر؛ روز پاداش، بخشش و پاک شدن گناهان

خدایا؛ روز عید ما و عید فطر را بر ما مبارک گردان و آن را از بهترین روزهایی قرار ده که بر ما گذشته است؛ روزی که بیشترین بخشش و محو گناهان در آن رخ بدهد. خدایا؛ همان‌طور که این ماه به پایان می‌رسد، ما را نیز از خطایایمان خارج کن و با رفتنش، ما را از سیئاتمان پاک گردان. خدایا؛ از پدران، مادران و اهل دین ما، همگی، خواه آنان که در گذشته‌اند و خواه آنان که باقی هستند، درگذر. خدایا؛ بر محمد و آل محمد درود بفرست و مصیبت رفتن این ماه را برای ما جبران فرما و ما را در خط بندگی‌ات ثابت‌قدم بدار.

1️⃣ پایان ماه مبارک رمضان و سفره معنوی امام سجاد (علیه‌السلام)

◽️ اتمام فرصت رمضان و مروری بر فضایل و ویژگی‌های ماه

◽️ دعا برای قبولی طاعات، بخشش گناهان و استمرار حال معنوی در طول سال

2️⃣ ماه رمضان؛ تمرین و زمینه‌سازی برای تقویت بُعد معنوی

◽️ آثار مستمر روزه‌داری و دوری از مادیات در تقویت روح

◽️ تقویت بُعد معنوی انسان‌ها در اواخر ماه مبارک رمضان

3️⃣ بندهای شیطان و ضرورت مراقبت از دستاوردها پس از رمضان

◽️ کسادی بازار شیطان در رمضان به واسطه روزه‌داری و نرمی دل‌ها

◽️ هجمه و تلاش مضاعف شیطان برای ربودن دستاوردهای یک‌ماهه پس از رمضان

4️⃣ حقیقت صبر و پایداری در برابر فشارهای زندگی و گناه

◽️ ارزش ایستادگی در مواجهه اول با گناه و سست شدن تدریجی پایگاه شیطان

◽️ تبیین مفهوم صبر در برابر سختی‌ها، وظایف و فشارهای زندگی

5️⃣ سوز فراق، خداحافظی با ماه رحمت و استغاثه به درگاه الهی

◽️ نجواهای جان‌سوز و وداع با ماه بزرگ خدا و ایام برکت

◽️ پناه بردن به خدا و طلب توبه‌ای نصوح، خالص و پایدار

6️⃣ عید فطر؛ روز پاداش، بخشش و پاک شدن گناهان

◽️ مبارک باد روز عید فطر، محو گناهان و خروج از سیئات

◽️ طلب مغفرت برای پدران، مادران، گذشتگان و آرزوی درک رمضان‌های آینده

نکته: در تنظیم این فهرست، از جمله‌بندی‌های طولانی پرهیز شده و ساختار جملات کوتاه، مفهومی و کاملاً وفادار به اصطلاحات و کلمات کلیدی متن اصلی است.