اللهم صل علی محمد و آل محمد. بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله رب العالمین و الصلات و السلام علی سیدنا و نبینا ابی القاسم محمد و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین، سیما بقیه الله فی الارضین و لعنه الله علی اعدائهم اجمعین من الان الی قیام یوم الدین. اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم. «مُنِیبِینَ إِلَیْهِ وَ اتَّقُوهُ».

فضیلت اصلی شب قدر و حقیقت مقدرات سال آینده

در شب‌های قدر اتفاقاتی در شب خاص قدر می‌افتد برای کسی که صاحب روح مطهر و پاک هست، که در زمان ما امام عصر (علیه‌السلام) هستند. علم ایشان در این شب، در شب قدر افزوده می‌شود و ارزش و اهمیت این شب هم به خاطر همین اتفاقی است که برای ایشان می‌افتد؛ تمام مقدرات یک سال آینده، علمش به ایشان تحویل داده می‌شود.

این فضیلت اصلی شب قدر است که مربوط به امام عصر هر زمان است؛ و بهره‌ای که بقیه از این شب می‌برند، همان عبادت است؛ اینکه هرچه می‌توانند بیشتر عبادت کنند و طهارت روح و تزکیه روح را بیشتر در خودشان محقق کنند با عبادت. لذا فرموده‌اند در سوره قدر که «لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ». عبادت در این شب، [باعث شده] این شب بهتر از هزار ماه باشد که در آن شب قدر نیست. یعنی عبادت در این شب، به تبع این شب که ارزشش از هزار ماه بیشتر است، عبادت در این شب هم ارزشش از عبادت در هزار ماه بیشتر است. بهره ما از این شب‌ها همین عبادات است.

اهمیت و جایگاه توبه در شب‌های قدر

مهم‌ترین عبادت در این شب، این است که انسان‌ها سعی کنند و از خدای متعال توفیق بخواهند که در این یک سال آینده‌ای که از شب قدر پیش می‌آید و شروع می‌شود تا شب قدر سال آینده، این تصمیم را و این همت را داشته باشند که گناه نکنند و گرد معصیت نچرخند.

مهم‌ترین عمل عبارت است از توبه؛ اینکه انسان تصمیم بگیرد نسبت به گذشته خراب خودش و گناهانی که انجام داده توبه کند، انابه کند، برگردد سمت خدا و گوش به حرف خدا دادن. در تمام اعمالی که امشب هست، این عمل فضیلتش از همه بیشتر است.

اگر انسان—خدا توفیق بدهد—عبادت انجام بدهد در این شب، دعا بخواند، همه این عباداتی که هست انجام بدهد، اما فردا همان فرد دیروز باشد، این موفق نشده به آن عبادت اصلی و مهم‌تر. عبادت اصلی و مهم‌تر، همان‌طور که پیغمبر اکرم برای این ماه فرمودند، مهم‌ترین عبادت برای این ماه مبارک، در بین همه عباداتی که قرار داده شده، ترک معصیت و گناه است. در این شب هم که جزئی از این ماه است، بالاترین عبادت ترک معصیت و توبه است؛ و اینکه انسان تصمیم بگیرد که در طول سال آینده، این همت را به خرج بدهد و تصمیم را بگیرد و از خدای متعال امشب به خصوص و در این شب‌ها از خدا بخواهد که خدا کمکش کند در تقدیری که برایش این شب‌ها رقم می‌خورد تا سال آینده، نوشته باشند که ان‌شاءالله به توفیق الهی هیچ گناهی مرتکب نخواهد شد؛ و توبه‌ای در این شب بکند که پشتش دیگر توبه دیگری نخواهد کرد.

حقیقت توبه نصوح و توانایی انسان بر ترک گناه

خدای متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَی اللَّهِ تَوْبَهً نَصُوحاً». ای بندگان خدا توبه کنید، منتها توبه نصوح. توبه نصوح فرموده‌اند، توبه‌ای‌ست که دیگر پشت سرش توبه دیگری نباشد، دیگر برنگردد سمت گناه، دیگر گناهی دیگر انجام ندهد.

این را خدا از انسان خواسته، توانش را به انسان داده؛ انسان این‌قدر همت دارد و تصمیم بلند دارد که می‌تواند یک تصمیم بگیرد که از حالا تا سال آینده‌ای که شب قدر بعدی ان‌شاءالله پیش می‌آید، اگر خدا عمر داد به ما، ما در نامه عملمان هیچ گناهی نوشته نشود. این اگر در توان ما نبود، خدا از ما نمی‌خواست. خدا از همه ما می‌خواهد از اول بلوغ تا آخر عمر که زنده هستیم، مرتکب گناه نشویم، تقوا را خوب مراعات کنیم.

وسوسه‌های شیطان و بهانه‌تراشی برای معصیت

قبل از اینکه خدا از آدم چیزی بخواهد، همت و قدرت و توانش را به انسان داده است. چون خدا خواسته انسان هیچ گناه نکند، آن توان را و همت را به آدم داده که بتواند هیچ گناه نکند. پس چه می‌شود که آدم فکر می‌کند من نمی‌توانم یا نمی‌شود؟ جز آن شیطان رجیم، هیچ چیز دیگری نیست که در گوش انسان این را می‌خواند که مگه می‌شود آدم هیچ گناه نکند؟ در این اوضاع جامعه، در این شرایطی که هست، این سختی‌ها، مشکلات، اوضاع بد جامعه مگر می‌شود کسی گناه نکند؟ چرا، می‌شود. همیشه و در هر زمان خدا بنده‌هایی دارد که این‌ها، این دستور خدا را خوب مراعات می‌کنند.

هیچ گرد معصیت نمی‌چرخند، با همه شرایطی که حاکم هست؛ برای آن‌ها هم حاکم هست. این شرایط که فقط برای ما حاکم نیست، برای همه حاکم هست. خدای متعال هم می‌دانست تا قیامت چه شرایطی برای بشر پیش می‌آید. بر علمش مخفی نبود که چه اتفاقی می‌افتد برای بشر؛ اوضاع سخت می‌شود، آسان می‌شود، همه را می‌دانست. با همه چیزی که از این اتفاقات خدای متعال می‌دانست و علمش را داشت، تقوا و بندگی و صراط مستقیم را جلو پای بشر قرار داد، الی یوم القیامه، تا موقع مرگ. تا آن لحظه، آدم‌ها باید این را مراعات کنند: «وَاعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّی یَأْتِیَکَ الْیَقِینُ». تا زنده هستی، عبد و مطیع فرمان خدا باش، گرد معصیت نچرخ.

آدم ممکن است این‌ها را توجه نداشته باشد، نداند. خدا توفیق بدهد، انسان متوجه بشود کلام خدا را و بفهمد و آن نقطه اصلی و مرکز اصلی کلام خدا را درک کند که دعوت به صراط مستقیم و بندگی خدا هست.

فوریت وجوب توبه و آثار تأخیر در آن

در همین قرآن کریم، خدا دستور داده ای مؤمنین، توبه نصوح به جا بیاورید؛ یعنی یک توبه‌ای که دیگر آخرین توبه آدم باشد. چون توبه از واجبات است، از واجبات فوری هم هست. یکی از واجبات ما توبه است؛ یعنی که بعد از اینکه گناه کردیم، خدای نکرده، موظفیم توبه کنیم و موظفیم فوری هم توبه کنیم. حالا اگر ما گناهی کردیم و توبه نکردیم، این گناه پایمان نوشته می‌شود، گناه توبه نکردن پایمان نوشته می‌شود، گناه تأخیر در توبه هم نوشته می‌شود؛ سه تا چیز درست می‌شود پشت هر گناه.

خدای متعال تاوان گناه را سنگین قرار داده که بشر طرفش نرود به این راحتی، سخت باشد برایش. اما متأسفانه با همه شرایطی که خدا قرار داده و اسبابی که مهیا کرده، ولی بشر چون میل و رغبتش به آن چیزهایی که گناه هست و آن‌ها مطابق با شهوات انسان است، مطابق با میل نفسانی انسان هست، به آن سمت گرایش دارد. این‌همه خدا راه‌هایی رو درست کرده که بشر برگردد، این بشر خیلی لجوج و لجباز است، برنمی‌گردد. به صلاح خودش هم هست، اما عقلش نمی‌رسد که چه به صلاح من هست، نافرمانی خدا را می‌کند. خدا که احتیاج نداشت. امیرالمؤمنین در اول خطبه متقین فرمود: ان الله خلق الخلق حین خلقهم غنیا عن طاعتهم، احتیاج نداشت به بندگی ما؛ آمنا من معصیتهم، اگر همه خلق خدا گناه کنند، خدا در امان [است]، خدا هیچ آسیبی به دامن کبریایی‌اش وارد نمی‌شود. همه هم گوش به حرف خدا بدهند، ذره‌ای به مخزن الهی اضافه نمی‌شود. هیچ فرقی برای خدای متعال ندارد؛ همه‌اش فرقش برای خود ماست، همه‌اش فایده‌اش برای خود ماست، ضرر گناهش هم برای ماست.

خدا دستور داده توبه نصوح کنید. توبه واجب است، فوری هم هست؛ یعنی گناه کرد آدم، خدای نکرده، باید سریع پشتش توبه کند. تصمیم بگیرد دیگر من گناه نمی‌کنم. این را اگر کسی انجام داد و ادامه داد، موفق می‌شود ان‌شاءالله بیاید تو صراط مستقیم و بندگی خدا که دیگر گناه نکند، آن‌وقت درهای رحمت خدا باز می‌شود، آن ویژگی‌ها و آن آثار و وعده‌هایی که خدا برای متقین و کسانی که به حرف خدا گوش دادند در قرآن کریم داده، به تدریج یواش‌یواش همه‌اش برایشان محقق می‌شود، به شرطی که ما توبه کنیم. مخصوصاً زمینه توبه در این ماه هست.

اهمیت ماه رمضان و نقش روزه در تقویت معنویت

پیغمبر اکرم فرمودند اگر این ماه تمام شد و کسی آمرزیده نشد، این شقی است، بدبخت است، دیگر بعید است زمینه‌ای باشد به این راحتی که بتواند توبه کند. این شرایط در این ماه با روزه این ماه فراهم می‌شود که این‌قدر توصیه کرده‌اند این ماه کاری کنید که روزه‌اش را از دست ندهید؛ روزه این ماه خودش مهم است که آدم طوری برنامه‌هایش را تنظیم کند که روزه این ماه را از دست ندهد به هیچ عذری. برای این است که یکی از فواید بزرگش این است که با این روزه گرفتن مستمر در طول یک ماه، زمینه معنوی در انسان بیشتر رشد می‌کند، بعد حیوانی آدم ضعیف‌تر می‌شود، علاقه آدم‌ها به معنویات بیشتر می‌شود و زمینه گوش به حرف خدا دادن در انسان بیشتر فراهم می‌شود؛ و اینجا بیشتر فرصت هست برای توبه و الا در بقیه سال، این فرصت مهیا نیست. بابش باز است، درش باز است، کسی بخواهد توبه کند می‌تواند، اما چون انسان‌ها تابع شرایطند و اوضاعی که برایشان مهیا می‌شود، این شرایط فقط در ماه مبارک مهیاست؛ و یا اگر کسی خدا بهش توفیق بدهد ایام حج برود حج، مشرف بشود آن‌جا و آن اعمالی که خدا برای حاجی‌ها قرار داده‌اند برود انجام بدهد. این دو دسته موفق می‌شوند معمولاً توبه کنند؛ دسته سوم مشکل است. لذا پیغمبر اکرم فرمودند: «انّ الشّقیّ مَن حُرِمَ غُفرانَ اللهِ فی هذا الشَّهرِ». اگر کسی از غفران خدا، آمرزش خدا، محروم بشود و نتواند توبه کند در این ماه، این دیگر کی می‌خواهد توبه کند؟ او نمی‌تواند برگردد و همین راهش ادامه پیدا می‌کند.

ضرورت حفظ اعضا و جوارح از گناه

لذا مهم‌ترین عمل برای این شب‌ها این است که انسان در کنار این عباداتی که انجام می‌دهد، گول این عبادات را نخورد. فکر نکند ما الحمدلله لیست مستحبات امشب را همه‌اش را طی کردیم و انجام دادیم برویم بخوابیم، خیالمان راحت شد. نه، در صدر مسائلی که برای همه این ماه و مخصوصاً این شب‌ها گذاشته‌اند، توبه‌ست. تصمیم بگیرد انسان دیگر گناه نکند، گرد گناه نچرخد، آن کارهایی که تا حالا می‌کرده جلویش را بگیرد؛ چشمش حفظ کند، ادامه ندهد گناه‌هایی که با چشمش دارد می‌کند؛ گوشش را حفظ کند، ادامه ندهد آن چیزهایی که دارد می‌شنود و اهمیت نمی‌دهد؛ زبانش را حفظ کند، ادامه ندهد آن چیزهایی که خدا اجازه نداده با این زبان به زبان بیاوریم. این‌ها را باید حفظ کنیم، مراقبت کنیم، چون هرچه دیرتر، به ضرر خودمان. هرچه دیرتر ما به حرف خدا گوش بدهیم، به ضرر خودمان، هرچه زودتر گوش بدهیم، به نفع خودمان: «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ». شما اگر کار خوبی کردی، توبه کردی، پیش‌قدم شدی در این زمینه، به نفع خودتونه، نفع خودتون. مال کس دیگری نیست اولاً. اول نفع خودتان هست، بعد که شما نفع بردید، اطرافیان شما هم به مقدار تقوای شما و توبه شما بهره می‌برند. آن کسی که توبه می‌کند و اخلاق بدش را اصلاح می‌کند، تصمیم می‌گیرد امشب من از امشب، از فردا، با کسانی که باهاشون ارتباط دارم، با خانواده، با دوستان، با اطرافیان، این بداخلاقی‌ام را بگذارم کنار، این حرف بد زدن، این حرف زشت زدن را بگذارم کنار، این گناه چشمی را انجام ندهم، این گناه را با گوش انجام ندم، این کسی که موفق می‌شود، خب همه‌اش به نفع خودشه، همه‌اش در جیب خودش می‌رود؛ چون اول خودش اصلاح می‌شود، اول خدا وقار و متانت به انسان می‌دهد، کار غلط و رفتار غلط و گفتار غلط در انسان حذف می‌شود، آرامش قلبی می‌دهد به انسان. آرامش را بشر در یک کارهای دیگری دنبالش می‌گردد، نمی‌داند کجاست؛ دل باید و قلب انسان باید آرام باشد، این آرامش جز با گوش به حرف خدا دادن حاصل نمی‌شود؛ گوش به حرف خدا بدهد آدم.

تأثیر اصلاح خود بر خانواده و اطرافیان

بعد که آدم خودش درست شد، به تبعش اطرافیان هم از اخلاق خوبش استفاده می‌کنند. تا دیروز بداخلاق بود، این بداخلاقی‌اش باعث می‌شد خانواده‌اش را هم گرفتار می‌کرد؛ خواهرش، برادرش، شوهرش، همسرش، بچه‌اش، همه کسانی که باهاش در ارتباط بودند، آسیب می‌دیدند از این اخلاق بدش. اما حالا تصمیم می‌گیرد دیگر این را اصلاح می‌کند، خب به نفع آن‌ها هم می‌شود، آن‌ها هم در امان می‌شوند از این، در امان و امنیت. این شرش به بقیه نمی‌رسد: «المسلم من سلم المسلمون من یده و لسانه». مسلمان حقیقی اونیه که مسلمان‌های دیگر، آدم‌های دیگر، خواهرش، برادرش، پدرش، مادرش از شر زبان این در امان باشند؛ با این زبان نیش و طعنه و کنایه و اذیت و تندی و بداخلاقی و حرف بد و تند و زشت نزند، آبروی بقیه در امان باشد، آبروی آدم‌ها را نبرد، جسارت نکند، توهین نکند، «من یده و لسانه» دست و زبانش. این بشر هیچ شری ازش به بقیه نرسد، این می‌شود یک مسلمان، یک آدم درست‌حسابی، این اونیه که اسلام قبولش دارد. این‌ها در سایه چه حاصل می‌شود؟ در سایه تصمیم و توبه که آدم تصمیم بگیرد و توبه کند و بنشیند ببیند من کجاهای کارم می‌لنگد، کجا باعث می‌شود آسیب می‌بینم و آسیب می‌زنم به بقیه. وقتی بداخلاقی می‌کنم با پدر مادرم، با خانواده، با همسر، با فرزند، خب دارم آسیب می‌زنم بهشان، به خودم هم آسیب می‌زنم؛ این بداخلاقی را اصلاح کند، درستش کند، زبان را درست کند؛ این‌ها تک‌تک یک مقداری زحمت می‌خواهد، یک مقداری. این‌قدر که از آن عادت زشت و بد، آدم در بیاید.

ترک عادات ناپسند و تمرین کنترل خود

عادت کرده آدم، ادامه داده این گناه را، عادتش شده. این بداخلاقی خلق‌وخوی آدم شده، این بددهنی خلق‌وخوی آدم شده، این تندی و خشونت خلق‌وخوی آدم شده. عادت را می‌شود عوض کرد، راهش که بسته نیست که، راهش بازه. همه عادات غلط و بد را بالاخره باید اصلاح کند انسان و الا پس‌گردنی زیاد می‌خورد به خاطر آن عادات بدش، گرفتاری زیاد پیش می‌آید. باید این‌ها را اصلاح کرد. زمینه اصلاحش در این ماه هست؛ اولاً آدم مراقبت کند رو روز نسبت به روزه این ماه، این روزه این ماه را از دست ندهد؛ ثانیاً مراقبت کند رو اعضا و جوارحش، گناه نکند. این مراقبت و این تصمیم، این ماه رمضان را عوض می‌کند برای آدم. این ماه رمضان را خدا درست کرد، نعمت بزرگی به ما داد به نام ماه رمضان و روزه این ماه، برای همین: «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ... لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ». من همان‌طور که بر قبلی‌ها روزه را واجب کردم، به شما هم واجب کردم. قبلی‌ها داشتند، شما هم باید داشته باشید. چرا؟ چون به وسیله این روزه‌ست می‌توانید یک آدم درست‌حسابی بشوید. وقتی یک وعده غذایی در سبد غذایی انسان حذف می‌شود، این‌قدر برکت دارد، این‌قدر به درد آدم می‌خورد.

این شب‌ها، شب این مسئله‌ست. لذا باید توجه کنیم اگر اعمال را انجام می‌دهیم، عبادات را انجام می‌دهیم که باید بدهیم و بسیار مهم و مفید هست، اما از آن عبادت اصلی غافل نشویم. آن عبادت اصلی در هر جایی از زندگی ما، در هر شرایطی، آن توبه‌ست که آدم تصمیم بگیرد اصلاح کند کارایش را. در حرم مشاهد مشرفه هم که آدم می‌رود، در حرم‌های مطهر هم می‌رود، در هر جایی می‌رود، هر موقعیت خوبی، هر جای خوبی قرار می‌گیرد، بالاترین عبادت توبه‌ست؛ توبه کند. اما اگر همین‌طور مفاتیح ورق بزند، مفاتیح ورق بزند، مفاتیح ورق بزند، همه را هم بخواند، اما تصمیم نمی‌گیرد آدم بشود، این‌ها ارزشش پیش خدا پایینه. خدا گول این کارهای ما را نمی‌خورد، نگاهش به عمل ماست. گول عبادات ما و کثرت عبادات ما را نمی‌خورد خدای متعال. ملاک خدا کثرت این عبادات نیست اولاً؛ ملاک برای خدا تقوای انسانه: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ». ما این اعمال که شما انجام می‌دهید، نماز می‌خوانید، روزه می‌گیرید، عبادت می‌کنید، دعا می‌کنید، ما نمی‌پذیریم، نمی‌پذیریم. نگاه نمی‌کنم ببینم این چقدر توانسته امشب نماز بخواند یا دعا بخواند، به این نگاه نمی‌کنم، من به تقوای شما نگاه می‌کنم: «لَنْ یَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها». قربانی که شما می‌کنید که گوشت و خونش که به خدا نمی‌رسد: «وَ لکِنْ یَنالُهُ التَّقْوی‌ مِنْکُمْ». خدا نگاه می‌کند ببیند کنار این قربانی کردن، کنار این عمل خیر انجام دادن، آدم چقدر تقوا دارد، آن تقوا را قبول می‌کند، آن را می‌پذیرد. آن درست باشد، این عمل می‌پذیرد؛ آن درست نباشد، این عمل رد می‌شود، به درد نمی‌خورد.

ملاک پذیرش اعمال از دیدگاه خداوند

لذا باید کاری کنیم اعمالمان پذیرفته درگاه خدا بشود تا فایده داشته باشد، و الا می‌شویم مثل بقیه نمازخون‌هایی که نماز می‌خوانند، اما بهره‌شان از نماز همین خم و راست شدنه و السلام: «کم من قائم لیس له من قیامه الا السهر و الاناء». چه بسیار نماز شب‌خونی، نمازخونی، که نمازش فقط برایش بیداری و رنج بیداری و خم و راست شدنه رو دارد، همین. چون خدا گول این‌ها را نمی‌خورد. خدا نگاه می‌کند به عمل ما؛ عمل بیرون از نماز ما درسته، نماز را می‌پذیرد؛ درست نیست، نمی‌پذیرد. عبادات شب قدر ما ثواب می‌دهد خدا، ضایعش نمی‌کند، در مخزن الهی ذخیره می‌شود، محفوظ می‌ماند برای قیامت ان‌شاءالله. اما ارزشش پایینه وقتی کنارش گناه باشد، تقوا نباشد، آن فایده‌ای که خدا می‌خواست از این عبادت آدم ببرد، نمی‌برد؛ بی‌بهره می‌شود. لذا خدا فرمود همه آدم‌ها تو متن ضرر و زیانند؛ همه آدم‌ها، یعنی همین بنده و تک‌تک شماهایی که اینجا نشسته‌اید و تک‌تک افراد بشر؛ همه آدم‌ها نه یعنی بقیه غیر از من، یعنی آقا ما داریم همین‌جور تباه می‌شویم، ضایع می‌شویم، همین‌جور تباهیم، ضایعیم، این‌جور داریم از بین می‌رویم و می‌بریم: «إِن الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ» همه‌تان، همه‌تان ضایعید، همه‌تان دارید ضایع می‌شوید، همه‌تان دارید سرمایه‌هایتان را از دست می‌دهید، «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» مگر اون‌هایی که ایمان آوردند و گناه تو کارشان داخل نکردند، عمل صالح، عمل صالح انجام دادند؛ «وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ» بعد در ارتباط با بقیه، راه غلط جلو پاش نذاشت. مشکل دارد طرف، از کسی ناراحته، اومده با آدم حرف می‌زند، گله می‌کند، می‌گوید او به من بددهنی می‌کند، جسارت می‌کند، طعنه می‌زند، نیش و کنایه، نمی‌گوید بهش خب تو هم دو تا جوابش بده، راه غلط جلو پاش نمی‌گذارد، راه درست را جلو پاش می‌گذارد: «وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ» آن کار درست، آن کار صحیح را آدم باید عمل کند و به بقیه نشان بدهد. اجازه ندارد هر راهی هر کاری دلش خواست، هر چی خوشایند دلش هست آن انجام بدهد و آن را توصیه کند؛ «تَوَاصَوْا بِالْحَقِّ» آن چیزی که حقه، ولو به ضرر من. من باعث شدم عده دیگری گرفتار بشوند، مشکل برایشان پیش بیاید؛ بی‌صبری من، بی‌طاقتی من، بدرفتاری من، بقیه و اطرافیان من را به بدرفتاری انداخت، آن‌ها هم زدند خراب کردند، من بپذیرم این را که من مقصرم، نگم در امور زندگیم تقصیر با بقیه‌ست. این حالتی که در بشر هست، در انسان هست که وقتی می‌نشیند مشکلات را بشمارد، خوب می‌شمارد، لیست می‌کند که مشکل اینه و اونه و اونه؛ از تو زندگیش مشکل پیدا می‌کند، از بغل‌دستی‌اش، از رفیقش، از همسرش، شوهرش، بچه‌هایش، این، اون، همه کسانی که باهاشون ارتباط داره خوب مشکل پیدا می‌کند، اما مشکل از جانب خودش نه، خودش مشکلی نداره، خودش چیزی نداره، تقصیری نداره، تقصیر مال بقیه‌ست. چرا انسان این‌جوریه، این‌قدر بی‌انصاف؟ «أعدی عدوّک نفسک الّتی بین جنبیک». آن چیزی که بدترین دشمن توست و بدترین بلا را سر انسان می‌آره خودتی، خود انسان. نگردیم دنبال بقیه به عنوان مقصر. در هر اتفاقی و هر قضیه ناخوشایندی و هر اتفاق بدی، در مشکلات، در دعواها، اختلافات، گرفتاری‌ها، آدم بگردد اول خودش را پیدا کند، بعد بقیه را پیدا بکند؛ نه اول بقیه را پیدا بکند، بعد حالا اگر چیزی تهش موند، شاید خودش، خودش هم بگوید که منم تقصیرکار نبودم یا توجیه کند و رد بشه از روش. حق را بپذیره: «وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ». پذیرفتن حق و ادامه دادن کار درست و پذیرفتن کار درست، صبر می‌خواهد، حوصله می‌خواهد، آدم مشکله بپذیره که تقصیر باهاش بوده، بپذیره، صبر می‌خواهد؛ مشکله گناهان را ترک کند، صبر می‌خواهد، ترک کند، ادامه بدهد، درست می‌شه؛ همون‌طور که عادت داد به اینکه به اخلاق بد خودش را عادت داد، همون‌طور برعکس کند و به اخلاق خوب خودش را عادت بدهد. چطوریه کسی که خوش‌اخلاقه، بداخلاقی برایش سخته؛ و یا کسی که بداخلاقه، خوش‌اخلاقی برایش سخته؛ چیه؟ فرقش چیه؟ فرقش همین عادته. هر کدوم عادت دارند به آن حالتی که دارند. این عادات، عادت قابل اصلاح نیست؟ قابل اصلاحه؛ اصلاحش به چیه؟ اصلاحش به اینه که آدم خلاف آن عمل بکنه. تصمیم بگیره از امشب، من که عصبانی می‌شم داد می‌زنم سر پدر مادرم، داد می‌زنم سر اطرافیانم، عصبانیت به خرج می‌دم، فردا آن اتفاق و آن زمینه‌اش پیش آمد جلوش وایسم، مقدار ببندم دهنم را، کنترل کنم خودم را. اولش سخته، همیشه هر وقت عصبانی می‌شد، هر چی دلش می‌خواست می‌کرد؛ حالا می‌خواهد تصمیم بگیره دیگه هر چی دلش می‌خواست نکنه، یک مقدار سخته. بار بعدی یک مقدار راحت‌تر می‌شه، دفعه سوم راحت‌تر، دفعه چهارم راحت‌تر، دفعه پنجم راحت‌تر، دفعه ششم هفتم می‌شه کم‌کم عادت آدم؛ می‌بینه اِ من که تا دیروز، تا پریروز، وقتی عصبانی می‌شدم دیگه کنترل از خودم نبود، همه را می‌ریختم به هم، نمی‌توانستم تحمل کنم، حالا چقدر صبر و حلمم آمده بیشتر شده. بعد کم‌کم آدم می‌فهمه چقدر پایین بوده و پست بوده، به چه چیزهایی عصبانی می‌شده. متقین به ما آدم‌ها می‌خندند؛ به کمترین مشکلی که این‌طور ما به هم می‌ریزیم و آشفته‌حال و آشفته‌رفتار و گفتار می‌شیم، این‌ها به ما می‌خندند، مثل بچه. ما بزرگ‌ها چطور به بعضی کارهای بچه‌ها می‌خندیم؟ به بعضی کارهاشون، به بعضی گله‌هاشون، به بعضی دعواهاشون، به بعضی علت‌هایی که باعث دعواشون شده، باعث اذیتشون شده، چطور می‌خندیم؟ که بچه‌ها ببین به چی مثلاً مشکل پیدا می‌کنند. آن اهل تقوا هم به ما، به ما که تقوا خدای نکرده نداریم همین‌طوری می‌خندند؛ این خنده‌هاشون سر مشکلات ما از این بابه، که به چی سرش را بند کرده، با چی از کوره در می‌ره، با چه چیز پایینى. بنده‌های خوب خدا را خدا چه امتحان‌های سختی می‌گرفت، ازش رد می‌شدند راحت؛ ما به چه چیزهایی پایین و سبک و کم‌معونه و هزینه و امتحان رفوزه می‌شیم، گرفتار می‌شیم.

تصمیم بر توبه و امید به یاری خداوند

مگر یک مقدار که آدم تصمیم گرفت آمد بالاتر، خودش متوجه می‌شه که چقدر به چه چیزهایی پایینی سرش بند بوده، تو چه چیزهایی پایینی گیر می‌کرده، چه چیزهایی کوچک و پست و حقیر گرفتار می‌شده و سرش بند می‌شده؛ اما یک مقدار صبر کنه، یک مقدار توبه کنه و تصمیم بگیره که مراقبت کنه نسبت به رفتارش، نسبت به عصبانیتش، نسبت به این زبونش، نسبت به رفتارش مقابل بزرگ‌ترش، در مقابل همسالش، در مقابل همسرش، در مقابل فرزندش، این مراقبت کم‌کم آدم را بالا می‌بره، ظرف و سعه صدر به انسان میده، ظرف انسان را وسیع کنه برای امتحان‌های بالاتر و شرایط بهتر، ان‌شاءالله. این زمینه‌ای هست که ما باید در این شب‌ها استفاده کنیم و مواظبت کنیم نسبت به این مسئله، که خدای نکرده این شب‌ها و این ماه سپری نشه و ما تصمیم به ترک معصیت نگرفته باشیم؛ یک کاری کنیم که این شب‌ها که مقدر سال آینده ما تحویل امام عصر (علیه الصلوات و السلام) داده می‌شه، توش نوشته باشن که امسال برای اولین بار این موفق می‌شه توبه کنه و گناه نکنه؛ تا شب قدر سال بعدی، آن ملکی که موکل بود بر اینکه کارهای بد انسان را بنویسه این بیکار شه، بیکار شه، چیزی نیست که بنویسه بخواد بفرسته بالا، بیکار. نامه عمل ما ثبت بشه از توبه و گناه نکردن و اخلاق خوب ان‌شاءالله. ان‌شاءالله خدا توفیق مرحمت کنه به برکت این ماه مبارک، این شب‌های مبارک، این لحظات مبارک، این شب‌های مبارک، این ساعات مبارک، خدا به ما این توفیق را بده که آن عبادت اصلی و اهم که بالاترین عبادته، آن را انجام بدیم. خدا کمکمون بکنه، ما را به حال خودمون رها نکنه؛ اگه به حال خودمون رها بشیم، نمی‌تونیم. لذا باید از خدا کمک بگیریم، در کنار اینکه تصمیم می‌گیریم که گناه نکنیم، از خدای متعال هم کمک بگیریم، دست به دعا برداریم که خدا ما را به حال خودمون واگذار نکنه، درست می‌شه ان‌شاءالله؛ تصمیم ما به ضمیمه یاری خدا، اگر ازش بخوایم و طلب کنیم، آدم را اصلاح می‌کنه، درست می‌کنه. این پرونده آدم دیگه کم‌کم می‌ره رو به سفیدی و اصلاح و نورانیت، به تبعش قلب انسان، رفتار انسان، گفتار انسان، کم‌کم از آن حالت‌های بد و زشت و پلید و کثیف، در می‌آید می‌ره سمت اخلاق و رفتار نورانی، تر و تمیز، خوب و حساب‌شده، ان‌شاءالله. پروردگارا، به محمد و آل محمد، به ما توفیق مرحمت کن در این ماه مبارک و در این شب‌ها، موفق بشیم به توبه نصوح، ان‌شاءالله. پروردگارا، امر فرج امام عصر (علیه الصلوات و السلام) تسریع بفرما. سلام و تحیت ما به پیشگاه ایشان عرضه بدار. حوائج مؤمنین، دعاهایی که در این شب‌ها می‌شه برآورده به خیر بفرما.

فضیلت زیارت امام حسین (ع) در شب‌های قدر

یکی از عباداتی که در این شب‌ها مستحب هست، زیارت امام حسین (علیه الصلوات و السلام) هست که خدا به آن‌هایی که توفیق میده مشرف می‌شن مشاهد مشرفه و عتبات عالیات، خب امشب کنار ضریح مطهر ایشون هستند و زیارت می‌کنند. کسانی هم که مثل ما دستشون کوتاه و این توفیق را نداشتند که زیارت بکنند، خدا لطف کرده و این توفیق را به ما داده که بتونیم از راه دور زیارت کنیم و این زیارت را ان‌شاءالله که خدا قبول کنه؛ همه با هم با توجه، دل‌ها را ببریم سمت کربلا، به نیت عبادت و زیارت امام حسین (علیه السلام) در این شب‌های قدر، که ایشون ضامن حیات و بقای اسلام و شیعه هست، زیارت کنیم ایشون را ان‌شاءالله با دل خالص و پاک و مطهر و توبه کرده، ان‌شاءالله که این زیارتمون مقبول درگاه الهی واقع بشه، ان‌شاءالله. بسم الله الرحمن الرحیم. السلام علیک یا ابا عبدالله و علی الارواح التی حلت بفنائک، علیک منی سلام الله ابدا ما بقیت و بقی اللیل و النهار، و لا جعله الله اخر العهد منی لزیارتکم. السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین. السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین. الله یا الله، الله یا الله, الله یا الله.