
وَ اِجْعَلْنِي مِنْ أَهْلِ اَلسَّدَادِ ، وَ مِنْ أَدِلَّةِ اَلرَّشَادِ،وَ مِنْ صَالِحِ اَلْعِبَاد
🔷امام سجاد علیه السلام می فرمایند خداوندا من را جز سه دسته از بندگانت قرار بدد
1️⃣ اهل سداد
2️⃣هدایت کنندگان به سمت راه رشاد
3️⃣عباد صالح
🔷 توضیح اهل سداد
سداد:
یعنی هر کار و حرفی که درست، مفید و مطابق باواقع باشد.
ادله :جمع دلیل است یعنی راهنما
رشاد: هم یعنی کار و فعل و حرف صحیح و مطابق واقع ، همان سداد است.
✳️مقدمه ای در فهم ادعیه:
ابتدا باید به این توجه کنیم که دعا های ما به دو دسته تقسیم می شود
1️⃣ اعتقادی :دعاهایی که مطالب صحیح اعتقادی را می آموزند مستقیما ثمره عملی ندارد، اعتقادی اند.
2️⃣ عملی :بخشی دیگر ثمره عملی دارن یعنی مستقیما با عمل ما کار دارن نسبت به این دسته باید بدانیم صرف اینکه از خدا بخواهیم کافی نیست بلکه باید اعمالمان را اصلاح کنیم
یک، باید بشناسیم؛ دو، زمینه ها را فراهم کنیم
مثل دعا برای از بین بردن گناهانی که باعث بلا میشود
✳️نکته مهم:
نسبت به دسته دوم باید بدانیم صرف اینکه از خدا بخواهیم کافی نیست بلکه باید اعمالمان را اصلاح کنیم
یک باید بشناسیم دو زمینه ها را فراهم کنیم
این نوع دعا ها مثل دعای کمیل که حضرت می فرمایند:
اَللَّهُمَّ اِغْفِرْ لِيَ اَلذُّنُوبَ اَلَّتِي تَهْتِكُ اَلْعِصَمَ، اَللَّهُمَّ اِغْفِرْ لِيَ اَلذُّنُوبَ اَلَّتِي تُنْزِلُ اَلنِّقَمَ، اَللَّهُمَّ اِغْفِرْ لِيَ اَلذُّنُوبَ اَلَّتِي تُغَيِّرُ اَلنِّعَمَ، اَللَّهُمَّ اِغْفِرْ لِيَ اَلذُّنُوبَ اَلَّتِي تَحْبِسُ اَلدُّعَاءَ ، اَللَّهُمَّ اِغْفِرْ لِيَ اَلذُّنُوبَ اَلَّتِي تُنْزِلُ اَلْبَلاَء.
در رویات آمده که کدامین گناهان مثلا باعث بلاء میشوند و..
باید این گناهان را بشناسیم و آنها را ترک کنیم نه صرف اینکه دعا بخوانیم و از خدا بخواهیم.
پس صرف اینکه از خدا بخواهیم کافی نیست.
اگه فقط بخواهیم از خدا و خلاف عمل کنیم به تعبیر روایات درواقع در حال مسخره کردن خداوندیم.
✨بنابر این این قسمت دعای مکارم الاخلاق جزء دسته دوم است یعنی علاوه براینکه از خداوند درخواست داریم که جز این بندگان قرار بگیریم
باید بدانیم، سداد چیست؟ اهل سداد چه کسانی هستن؟ چطور دراین راه قرار بگیریم؟ و بعد در صدد به دست آوردن این صفات شویم.
اهل سداد به چه کسانی می گویند:
یعنی کسایی که کارشون و حرفشون درست و مطابق با واقع هست.
چطور از اهل سداد شویم:
امیرالمومنین علیه السلام در روایتی فرموندند:
مَنْ يُطِعِ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ يَكُنْ سَبِيلُ اَلرَّشَادِ سَبِيلَهُ وَ نُورُ اَلتَّقْوَى دَلِيلَهُ
(همان طور که گفته شد رشاد و سداد یکی ست)
یک راه دارد که به این راه برسیم و آن
اطاعت از خداوند و رعایت تقوا ست.
✨بعضی از ثمرات مهم قرار گرفتن در این را:
به دست آوردن بصیرت یعنی انسان حقیقت و واقعیت رو تشخیص بده.
🔷اگه تقوا داشته باشین خداوند نوری به انسان میده که هدایت گرشه، نور تقوا هدایت گرشه.
در مسائل سیاسی هم همین طور است اگه تقوا داشته باشه ولو اینکه تحلیل گر هم نباشه
مثل ملا عباس تربتی که در قضایای مشروطیت، با وجود اینکه نسبت به مسائل اطلاع چندانی نداشت اما با همین تقوا از این آزمون سربلند بیرون آمد.
🔷امیرالمومنین علیه السلام با استفاده آیه شریفه می فرمایند:
من یتق الله یجعل الله له مخرجا من الفتن و نورا من ظلم.
✨تقوا ست که به انسان بصیرت میده نه تحلیل گر بودن.
اهل سداد یعنی کسانی که به حرف درست میرسن عمل سبک بد وغلط رو تشخیص میدن به واسطه نور تقوا از پشت پرده مسائل آگاه می شن و گرفتار فتنه نمیشن.
🔑 کلید ورود به راه رشاد و قرار گرفتن در اهل سداد:
اتقوا الله ان تقوا الله مفتاح سداد.
یکی از پایه های اصلی سداد تقواست.
آیا علاوه بر تقوا چیز دیگری لازم است؟
بله مشورت کردن .
امام علی علیه السلام می فرمایند:
مَنِ اِسْتَشَارَ ذَوِي اَلنُّهَى وَ اَلْأَلْبَابِ ظفِر بِالْحَزْمِ وَ اَلسَّدَادِ .
مشورت با اهل تقوا که عاقل و پختنه اند باعث میشود اهل سدادشویم.
🗓 29 دی 1403
تقریر دوم :
در ادامه شرح دعای مکارم الاخلاق حضرت سجاد علیه السلام رسیدیم به این فراز:
و اجعلنی من اهل السداد و من ادلة الرشاد
✴️ سداد یعنی هر حرف یا عملی که مطابق با واقع و درست باشه، صحیح و مفید و مشروع
دعاها در یک حالت کلی به دو دسته تقسیم می شوند
۱. دعاهایی که عقاید و افکار صحیح را به ما می آموزند خیلی از دعاها این طوری هستند چون یک بخش مهمی از دین ما اعتقادات است
۲. دعاهایی که ثمره عملی داره؛ مستقیم با عمل و اخلاق ما سروکار داره؛
هر دعایی که در این دسته مطرح می شود، صرف این نیست که به خداوند متعال بگیم که به ما بده وافی و کافی نیست
این را حضرات فرمودند که در دعا باید برید سراغ فراهم کردن مقدماتش و الا ما بنشینیم بگیم اللهم اغفر لی الذنوب التی تغیر النعم و نریم سراغ فهمیدن اینکه کدام گناهانه که نعمت ها رو تغییر می دهد و اونا رو ترک نکنیم که درست نمی شود
(ایاک نعبد و ایاک نستعین) یعنی ما باید هم از خدا کمک بخواهیم هم اون چیزهایی که خدا از ما خواسته رو باید انجام بدیم
✴️ من یطع الله و رسوله یکن سبیلَ الرشاد سبیله و نورَ التقوی دلیله و من یعصی الله و رسوله يخطئ السداد کله و لن یضر الا نفسه
✴️ من یتق الله یجعل له مخرجا من الفتن و نورا من الظلم
تقواست که به انسان بصیرت می دهد نه تحلیل سیاسی باتقوا پشت امور رو می بینه و صحنه غبارآلود اونو به اشتباه نمیندازه
✴️ اتقوا الله فان تقوا الله مفتاح السداد
امیرالمومنین علیه السلام فرمودن فقط تقوای کلید سداد است با چیزای دیگه درست نمی شه یکی تقواست یکی هم مسئله مشورت کردنه که جز مسئله تقواست.
✴️ از امیرالمومنین علیه السلام نقل شده :
(من استشار ذوی النهی و الالباب ظفر بالحزم و السداد)
اگر ما با آدمای عاقلی که در استفاده از عقل برجسته اند و در هر کاری با متخصص اون کار مشورت کنیم پشت قضایا رو هم می تونیم بهتر بفهمیم و زمینه اش هست که به رای درست برسیم
ولی مهم اینه که با مشورت اگر آدم به خطا برود معذور است هر چند به رای درست نرسد در حالی که اگر آدم بی مشورت کاری را اشتباه انجام بدهد معذور نیست در اسلام مسئله مشورت کردن زیر مجموعه تقوا است.
✴️ چطور کارامون درست میشود؟
(یا ایها الذین آمنو اتقو الله و قولو قولا سدیدا _
یصلح لکم اعمالکم و یغفر لکم ذنوبکم و من یطع الله و رسوله فقد فاز فوزا عظیما)
برای این که کارامون درست شود در آیه شریفه خداوند متعال می فرمایند که تقوا داشته باشید و حرف سدید بزنید به این شرط کارامون رو خدا درست می کنه