بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله رب العالمین. والصلاة والسلام علی سیدنا و نبینا ابی‌القاسم محمد و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین سیما بقیة الله فی الارضین ولعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

فلسفه و برکات روزه ماه مبارک رمضان

ماه مبارک رمضان خدای متعال قرار داد از سر لطف و مرحمتش نسبت به بشر. روزه این ماه رو واجب کرد تفاوت عمده این ماه با بقیه ماه‌ها برای اکثر مردم همینه که یک وعده غذایی رو حذف می‌کنند. این تفاوت عمده برای مردم عامه مردم این تفاوت رو براشون داره. عامه مردم یعنی ما خودمون هم هستیم. تفاوتش هم همینه که از صبح تا شب چیزی نمی‌خوره نمی‌آشامند قربة الی الله. یه سری محرماتی هم هست یه سری هم واجباتی هم هست اونا رم باید مراعات کنه این میشه روزه ماه مبارک رمضان اما عمده‌اش همینه که روزه می‌گیرند یعنی چیز نمی‌خورند.

خب آدم متوجه میشه می‌فهمه که این یک وعده حذف کردن غذا چقدر آثار مفیدی در انسان‌ها داره. خدای متعال لطف کرد این واجب کرد روزه یک ماه رو که آدما روزه بگیرند و از فواید روزه بهره‌مند بشوند. چیزایی که خدا واجب کرده اگه واجب نمی‌کرد خسارت به انسان‌ها می‌خورد. مثل اون چیزایی که حرام کرده. واجبات هم همین‌جوره. اگر از این جهت خدای متعال هیچ چیزی رو واجب نکرده بود، خوردن و آشامیدن همه سال آزاد بود، آسیب بزرگی می‌دیدند انسان‌ها و از اون هدف خلقت که خدای متعال داشت و داره دور می‌شدند و به اون نمی‌رسیدند.

اما خدا لطف کرد و روزه این ماه رو واجب کرد که انسان‌ها موظف بشن و مجبور باشن و واجب باشه براشون که نخورند. چه سودی برای خدا داره؟ هیچ. همه سودش مثل سایر واجبات و محرمات برای خود بشر هست. چون اگه این همچنان بشر به خوردن ادامه بده همه سال آسیب‌های بزرگی می‌بینه. خوردن مربوط به بعد جسمانی و مادی انسانه. هرچی این ادامه دار باشه و زیاد باشه این بعد رو تقویت می‌کنه، هرچی این بعد تقویت میشه بعد حیوانی خب تقویت میشه دیگه یعنی انسان حالت حیوانی درش شدیدتر میشه. حالت حیوانی یعنی دور شدن از عقل. هرچی این حالت در انسان تشدید بشه یعنی از عقل اون عقل پاک و سالم که خدای متعال به انسان داده از اون دور میشه وقتی از اون دور شد کم‌کم سر و کله دوری از خدا و دین و همه چیز پیش میاد. دوری از اخلاق حسنه پیش میاد. لذا خدا اینو واجب کرد می‌دونست که چقدر فایده داره و ما متوجه نیستیم چقدر این مفیده. به ما باشه ما مهمونیامون تعظیم و تکریممون نسبت به شخصی بین عامه انسان‌ها همینه که خوردنی هی بیارن همین‌طور خوردنی‌ها رو زیاد بکنندگانواع و اقسام تشریفات انسان‌ها یکیش در خوردنی‌هاست. اما خدای متعال وقتی تشریف میده ماهی رو یک ماه رو می‌خواد تشریف بده مثل ماه مبارک رمضان، عمده‌اش اینه که خوردن درش کم میشه یه وعده حذف می‌شنوند. مهمانی خدا سفره‌اش از این جهت خالی میشه یعنی میگه انسان‌ها نباد دیگه بخورید یک وعده رو باید حذف کنید.

هرچی این کم بشه، انسان‌ها بعد معنویشون و بعد ایمانیشون تقویت میشه. لذا اوایل ماه مبارک خب آدما اون بعد حیوانی درشون خیلی قوی‌تره. هرچی روزه می‌گیرند ادامه میدن کم‌کم بعد معنوی در انسان‌ها رشد می‌کنه. لذا وقتی این بعد رشد کرد طاقت انسان نسبت به انجام کارای عبادی مقداری بیشتر میشه، علاقه‌اش هم بیشتر میشه. لذا انسان‌ها طاقت میارن شب‌های قدر سه شب بیدار می‌مونند تا صبح. در حالت عادی این حال و حوصله رو ندارند اما در ماه مبارک حدود سه هفته روزه گرفتند این سه هفته کم‌کم اثر خودش رو گذاشته و انسان‌ها موفق بشن اونایی که خدا بهشون توفیق میده موفق می‌شن که احیا بدارند و این سه چهار هفته رو که روزه گرفتند خب خیلی بعد ایمانی انسان‌ها تقویت میشه.

فضیلت ماه رجب و ماه شعبان به عنوان مقدمه رمضان

حالا برای اینکه بیشتر آدما استفاده بکنند اومدن ماه رجب رو هم و ماه شعبان رو هم اضافه کردند اما نه به صورت واجب. برای اونایی که دوست می‌دارند بیشتر استفاده کنند از ماه رمضان. اونی که می‌خواد بیشتر استفاده کنه از ماه مبارک رمضان طبیعتاً باید از قبلش شروع بکنه. خدای متعال این لطف هم کرده. روزه‌هایی رو برای ماه رجب مستحب کرد همه این ماه‌ها. چقدر روایات داریم نسبت به ثواب روزه‌های ماه رجب. ماه شعبان رو همین‌طور. ماه شعبان در روایت هست خود پیغمبر اکرم سنت روزه روزه گرفتن رو درش قرار دادند و خدای متعال تایید کردند. اینم لطف ایشون بود. می‌گن شعبان ماه پیغمبر اکرمه یک جهتش همین است. روزه گرفتن رو از زودترش شروع کردند خود ایشون هم دابشون این بود که روزه می‌گرفتند از قبل همه این ماه رو روزه می‌گرفتند.

در روایت هست از امام صادق علیه‌السلام که به صفوان جمال گفتند که الان ماه شعبان شده اطرافیانت رو تشویق کن روزه بگیرند. بعد او پرسید مگه چه ویژگی‌ای داره این ماه؟ ایشون فرمودند که پیغمبر اکرم صلوات الله و سلامه علیه و آله وقتی هلال ماه شعبان رو رویت می‌کردند یه جارچی داشتند صدا می‌کردند که این تو کوچه‌های مدینه طیبه راه بیفته و اعلام کنه که ای اهل مدینه پیغمبر اکرم منو فرستادند فرمودند که بگم که من رسول خدام به شما. اینو بدونید که این ماه ماه منه ماه منه و رَحِمَ الله مَن اَعانَنی عَلی شَهری خدا مشمول رحمت خاصش قرار میده اون کسی رو که در این ماه منو یاری کنه. در این ماه منو یاری بکنه. بعد امیرالمومنین علیه‌السلام فرمودند که از وقتی جارچی پیغمبر اکرم این ندا رو داد و من شنیدم تا حالا روزه این ماه ازم ترک نشده. از این به بعد هم ان‌شاءالله ترک نخواهد شد. استفاده می‌کردند. اعانه پیغمبر اکرم، یاری ایشون یه جهتش همین روزه گرفتنه. عمده جهتش این روزه گرفتنه است. در همین صلوات شعبانیه هم هست که وَ هذا شَهرُ نَبِیِّکَ سَیِّدِ رُسُلِکَ شَعبانُ الَّذى حَفَفتَهُ مِنکَ بِالرَّحمَةِ وَالرِّضوانِ الَّذى کانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَالِهِ یَداَبُ فى صِیامِهِ وَ قِیامِهِ فى لَیالیهِ وَ اَیّامِهِ ایشون زحمت می‌کشیدند تلاش می‌کردند که این ماه رو روزه بدارند نسبت به سایر ماه‌ها هم بیشتر نماز می‌خوندند تو این ماه. بیشتر نماز می‌خوندند.

بعد ایشون می‌فرماد خدایا اَعِنّا عَلَى الاِستِنانِ بِسُنَّتِهِ فیهِ به ما کمک کن ما هم همون سنتی که ایشون پایه‌گذاری کرده ما هم همون رو ادامه بدیم اقتدا کنیم به ایشون. در روایاتی هست نسبت به این مسئله که روزه بگیره کسی از بابت محبت به پیغمبر اکرم چون ماه ماه ایشونه، روزه‌اش رو هم ایشون قرار داد، خودشون هم انجام می‌دادند، خودشون هم فرمودند منو یاری کنید نسبت به روزه این ماه در این ماه. من گذاشتم منو تنها نذارید بیایید تا ان‌شاءالله این یک وسیله‌ای باشه برای شفاعت. اَعِنّا عَلَى الاِستِنانِ بِسُنَّتِهِ فیهِ وَ نَیلِ الشَّفاعَةِ لَدَیهِ وَاجعَلهُ لى شَفیعاً مُشَفَّعاً وَ طَریقاً اِلَیکَ مَهیَعاً وَاجعَلنى لَهُ مُتَّبِعاً منو خدایا جوری قرار بده که تابع ایشون باشم. هرچی ایشون دوست می‌داشت انجام می‌داد منم برم همون سمت.

این روزه رو از زودترش قرار دادند عبادات دیگری را هم قرار دادند. از همه مهم‌تر همین روزه هست. ما انسان‌ها خوردن رو عرض شد بیشتر بهش بها میدیم اما اون چیزی که انسان رو بالا می‌بره و خیلی مهمه یکیش همین روزه هست. این روزه ماه مبارک نهایت هدفش چیه؟ اینه که انسان‌ها بیشتر به سمت تقوا و بندگی خدا بروند. لعلّکم کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم روزه رو بر شما واجب کردیم چون فایده‌اش برای همه بشر هست نه فقط بر شما، برای همه بشر قبل شما هم واجب کردیم. چرا؟ چون همه شما بشر نه فقط شما مسلمونا باید تقوا رو یاد بگیرید و مراعات کنید یاد بگیرید گوش به حرف خدا دادن رو. با روزه و با گرسنگی و با یک وعده حذف غذا انسان تمرین می‌کنه و آماده میشه برای گوش به حرف دادن بیشتر به خدا. شکم این‌جوریه پر میشه فاصله می‌گیره از گوش به حرف خدا دادن. اینو می‌فهمه انسان. پیغمبر اکرم هم همینو فرمودند. بدترین ظرف که انسان پر می‌کنه همین شکمه. طغیان می‌کنه انسان. انسانی که خلاصه زیاد پرخوری می‌کنه و به چرب و چیل زیاد می‌پردازه و رنگ و لعاب دادن و انواع و اقسام این چیزها، اون بعد بد درش تقویت میشه. از گوش به حرف خدا دادن فاصله می‌گیره. اما برعکس هرچی روزه انسان بیشتر بگیره اون حالت ایمانیش تقویت میشه. حالت ایمانی انسان خیلی تقویت میشه.

از قبل شروع کردند حالا اونایی که می‌خوان ماه مبارک ان‌شاءالله بیشتر استفاده بکنند باید بیشتر روزه بگیرند. کسی می‌تونه همه این ماه رو روزه بگیره. نمی‌تونه هر مقداریش رو که می‌تونه روزه بگیره همه این ماه اقتدا به سنت ایشونه. هر مقداریش که بشه تو اون جهت داره آدم حرکت می‌کنه حالا به مقداری که بتونه. اون وقت اگه روزه گرفت ماه مبارک تازه از روز اول نمی‌خواد شروع بکنه. او کسی که نگیره خودش رو آماده نکنه مثل کسی می‌مونه که تازه از روز اول ماه مبارک تازه می‌خواد پله اول نردبان رو بره بالا. اما اونی که از زودتر شروع می‌کنه روزه می‌گیره این پله‌ها رو طی می‌کنه. ماه مبارک که میشه میرسه اون سکوی بالا که مال پرتاب پرش هست. اونجا میرسه. اما اگه بخواد تو ماه رمضان تازه برسه دیر میشه. یه مقداری ممکنه تو پله‌های این نردبان بمونه. لذا بهتره آدم زودتر شروع بکنه که وقتی رسید به ماه مبارک بیشتر آماده بشه این پله‌ها رو سریع‌تر بره ان‌شاءالله اونجای اصلی که مال پرش انسان هست در بعد ایمانی و اینکه بالاتر بره ان‌شاءالله زودتر و بهتر بتونه به اونجا برسه.

خب این مسئله مهمی هست که ما خدای متعال ان‌شاءالله دعا می‌کنیم و از خدا می‌خواهیم که به ما توفیق بده شروع کنیم هرچی می‌تونیم در این ماه نسبت به روزه و نماز عنایت داشته باشیم بیشتر تلاش کنیم همت کنیم زمینه‌هاش رو مهیا کنیم که به سرعت می‌گذره یه ماه دیگه ان‌شاءالله ماه مبارک آماده‌تر وارد بشیم و یه مقداری این ماه مبارکی که میاد ان‌شاءالله استفاده‌مون نسبت به ماه مبارک قبلی بیشتر باشه.

اهمیت اطاعت و خطر معصیت در کلام امام سجاد (ع)

اما مسئله اصلی همینه که در همین صلوات شعبانیه وقتی آدم نگاه می‌کنه اولین دعایی که امام سجاد علیه‌السلام یاد میده اینه که اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاعمُر قَلبى بِطاعَتِکَ وَلا تُخزِنى بِمَعصِیَتِکَ با روزه و نماز و همه کارا که باید بگیرید و انجام بدید و مستحبه و خوبه انجام بدید. اما اینو بدونید نسخه روان‌پزشکی خدا نسخه روان‌شناسی خدا نسخه درمان درد خدا برای انسان اطاعت فرمان خداست. اطاعت کردن به حرف خدا نسبت به حرف خدا. خب روان‌شناسا روان‌پزشکا اونایی که متخصص روح و روانند نسخه تجویز می‌کنند برای کی؟ برای انسانی که مشکلاتی داره. مشکلات هم مشکلات روحی. همه مشکلات انسان به یه نحوی برمی‌گرده به همین قلب انسان. میگه در روایات تعبیر قلب شده قبلاً هم توضیح دادیم تعبیر به قلب چون قلبه که انسان را از سایر حیوانات جدا می‌کنه. همونی که ما انسانیتمون به اونه با اون جدا شدیم از سایر حیوانات. قلبه، عقله، فهمه، شعوره، اون چیزیه که ما داریم بقیه ندارند. و به وسیله اونه که خدا رو باور می‌کنیم، انبیا رو می‌پذیریم، حرفاشون رو هم می‌پذیریم و اطاعت می‌کنیم یا خدای نکرده نمی‌کنیم. به وسیله همونه. حیوانات چون اونو ندارند نه خدا می‌شناسند نه تا آخر. اما ما چون اونو داریم به کمک همونه که می‌پذیریم که خدایی هست و باید به حرفش گوش داد.

این رو می‌گن قلب. این آدما هرجور هستند این قلب و فهم و عقلشونه اون‌طور. هر کی هر طوری می‌بینید. هر کی هر اشتغالی داره به هر چیزی براش اهمیت داره می‌پردازه، شغلی داره، اخلاقی داره، رفتاری داره، گفتاری داره، تمام تشکیلات یک انسان رو که نگاه بکنی از این جهات که عرض شد، همه‌اش برمی‌گرده اون مرکز فرماندهیش قلبه. اونو می‌گن قلب. اونه که وادار می‌کنه یکی خوش‌اخلاقه یکی بداخلاقه. یکی بیشتر به حرف خدا گوش میده یکی کمتر گوش میده. و سایر مسائل. به اون برمی‌گرده. این یا خراب میشه یا آباده. یکی از این دو حالت داره دیگه. یا آباده ویرانه نیست سرسبز و آباده. یعنی چی آباده? یعنی هرچی از این فرماندهی کل قوا صادر میشه چیزای خوبه. چیزای خداپسند. هر فرمانی هر تصمیمی هر رفتاری اخلاقی حرفی که از این صادر میشه از این دفتر فرماندهی چیزای خوب و به درد بخور و مفیده برای انسان. یه آدم آدم خوش‌اخلاقه بنده خدا خوب، مفید، مطیع، این صفات خوبو داره چرا؟ چون قلبش سالمه. انسان‌ها به میزانی که قلبشون سالمه ازشون صفات خوب ناشی میشه. به میزانی که این قلب گوشه کنارش خرابه، ازشون آثار بد صادر میشه. معمول انسان‌ها مرکبند از این آثار خوب و بد. هم کارای خوب دارند اخلاق خوب دارند هم چیزای بد دارند. اون خوباش برمی‌گرده به اون قسمت آبادی قلب، اون بداش برمی‌گرده به خرابی قلب. لذا قلب ماها عمدتاً مخلوطه، یه گوشه‌اش سرسبز یه گوشه‌اش گوشه‌اش خرابه، خشکی‌دست خوشکسالیه چیزای بد درش روییده.

خدا می‌خواد که ما یه دست این قلبمون آباد باشه، سرسبز باشه، خوب باشه. اینو خدا می‌خواد. راهش چیه؟ هر کسی یه راهی میده. عرض شد دیگه حالا روان‌شناسا روان‌پزشکا اونا خیلی در این مسائل هستند تو حیطه تخصصیشون خب مشکلاتی که انسان‌ها دارند خب باید درمان کنند و بپردازند بهش اما همه باید این رو بدونند که درمان اصلی قلب همه انسان‌ها دل همه انسان‌ها به چیه؟ به همینه که اینا رو هل بدن سمت گوش به حرف خدا دادن. هرچی این بعد در انسان تقویت بشه. نه نسخه‌ای بپیچند که با حرف خدا منافات داره. نه برگرده بگه تو مشکلت این است که بلد نیستی دروغ بگی، تمرین کن دروغ بگو. یا فلان خلاف شرع و بگن تو مشکلت این است که بلد نیستی او کار حرام و انجام بدی انجام بده درست میشه مشکلت. خب متاسفانه ما امروز می‌بینیم نسخه‌های خیلی بدی خیلیا می‌پیچند برای مردم. مردم هم سر و کارشون زیاد شده با روان‌شناس‌ها. اونا متاسفانه نسخه‌های بد خیلیاشون حالا نه همشون ولی خیلیاشون نسخه‌های خیلی بدی می‌پیچند. مردم رو از این مسائل دور می‌کنند. خب خدا که خداست اهل بیت که از همه ما عالم‌ترند آگاه‌ترند قاعدتاً به اینکه چی ما رو درست می‌کنه چی خراب، اونا می‌گن این خراب‌آبادت اگه می‌خواد آباد بشه باید به حرف خدا گوش بدی. گناه نباد بکنی واجباتت رو باید انجام بدی، نمیشه از واجبات خدا گذشت. با هم محرمات رو باید ترک بکنی، چیزی نداشتیم به این راحتی مجوز بده برای معصیت و گناه. به این راحتی نیست. خب ولی راحت صادر می‌کنند مجوز میدن. درست هم نمیشه.

این رو ما باید خودمون باور کنیم. امام سجاد علیه‌السلام هر روز ظهرهای ماه شعبان و شب نیمه شعبان این دعا رو می‌فرمودند می‌خوندند. در این دعا اول از همه اینو به ما یاد میده. ما دعاخون نیستیم ما دعا رو می‌خونیم که یاد بگیریم بفهمیم. نه دعا رو می‌خونیم که فقط ثوابشو بهمون بدن. ثواب میدن اما مهم‌تر از ثواب اینه. این دو کلمه نسخه خداست. اینو باورش کنیم. وقتی اینو باور نمی‌کنی هر مشکلی پیدا می‌کنی گیر میدیم به این و اون. تو خونه گرفتاری با زن و بچه، مشکلات از کجا ناشی میشه بیشترش از زنه و بچه‌. و کسای دیگه. میریم محل کار، میریم بیرون، مشکلات از کجا ناشی میشه؟ مشکلات یا از حکومت می‌دونند یا از این و اون و اون. منم که هیچ مشکلی ندارم. چی خراب می‌کنه جامعه رو؟ تک‌تک افراد خرابش می‌کنند همین من همین شما. کی خرابش می‌کنیم؟ وقتی از خدا فاصله می‌گیریم از گوش به حرف خدا دادن فاصله می‌گیریم. جدیت نداریم روی این مسئله. خدا که نفع این نمی‌بره اما ما نفعشو می‌بریم. این رو باید باور کنیم. این کلماتی که امام سجاد علیه‌السلام می‌فرماد، باید روش دقت کرد فکر کرد. وَاعمُر قَلبى بِطاعَتِکَ عمران آبادانی می‌خواهیم برای قلب باید چیکار بکنی؟ گوش به حرف خدا بدی.

از اون طرف اینو بدون که اگه رفتی سمت گناه گناهی رو مرتکب شدی، خوار و ذلیل میشی. خوار و ذلیل می‌کنه گناه. وَلا تُخزِنى بِمَعصِیَتِکَ منو خدایا با معصیت خوار و ذلیل نکن. یاد میده به ما. اون چیزی که اسباب خفت و خواری انسان رو فراهم می‌کنه در کوتاه‌مدت و درازمدت معصیته. در روایت هست هر معصیتی که آدم می‌کنه تکه‌ای از عقلش کنده میشه حالا در قالب ملموس که بگن این عقل مقداریش از دست می‌ره خلاصه‌اش. کدام عقل؟ همون عقلی که سالم و صاف و خوب بود خدا به ما داده بود و زدیم خرابش کردیم. این تکه‌تکه میشه ازش کنده میشه. این قلب تکه‌تکه توش خشکسالی میشه خراب‌آباد میشه شوره‌زار میشه. هر گناهی یک جا رو خراب بکنه یک جا رو آتیش می‌زنه. اینا رو باید بفهمیم. عقل انسان که کم شد اون وقت تو تصمیماتش تو رفتارش تو حرفاش اثر خودش رو نشون میده. آدم معصیت‌کار به همون مقدار معصیتش چی میشه؟ از این نعمت عقل بی‌بهره میشه بله. لذا قاعدتاً از اون پختگی و درست و خوب بودن تصمیم درست گرفتن اخلاق خوب داشتن رفتار خوب داشتن افکار سالم و صحیح داشتن دور میشه. اگه به حرف خدا گوش ندیم گناه بکنیم. آثارش کوتاه‌مدت و درازمدته. بعضی آثار گناهان سریع میاد بعضی‌اش دیر میاد. اما همه این اثر رو داره که آدم رو از اون انسان عاقل مومن پخته دور می‌کنه. اسباب خزی و خواری انسان رو فراهم می‌کنه بعضیاش شدیدتر بعضیاش ضعیف‌تر. به هر حال. این خطریه که امام سجاد علیه‌السلام دارند به ما یاد میدن. که این رو بدونیم در نسخه‌ای که می‌خواهیم برای خودمون بپیچیم اولاً گرفتاریامون منشأش کجاست؟ دنبال این‌ور و اون‌ور و چپ و راست نریم. دنبال این و اون نریم. مشکلات ما در فردی و اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و هرچی بخوای حساب بکنی همینه. تا ما و بزرگترای ما پایین‌تر ما و بالاتر ما، تا باور نکنند که مشکلاتی که داریم با این حل میشه هیچ مشکلمون به این راحتی درست نمیشه. از یه مشکلی می‌افتیم تو دام یه مشکل دیگه‌ای. ما که جزء مومنین هستیم باید به حرف خدا گوش بدیم. ما باید این راه رو بریم. جزء اونایی نباشیم که خدا رهاشون کرده به حال خودشون. تامینشون هم ممکنه بکنه. ما باید به حرف خدا گوش بدیم تا آثارش رو ببینیم. اگه گوش ندیم گرفتاری پیدا می‌کنیم مصیبت پیدا می‌کنیم این مسئله رو امام سجاد علیه‌السلام یاد دادند به ما. اینا یاد دادند. روزه این ماه مستحبه خیلی هم مهمه ولی مستحبه. کارهای دیگر هست مستحبه. نباید اینا به واجب انسان آسیب بزنه. نباید به مرتکب حرام بکنه انسان رو. حواسا آدم باید به این باشد. ایشون اول اینو یاد میده تو کلاس درسی ایشون اول اینو یاد میده که آقا نسخه برای درمان دردت اطاعت خداست. اینو بدون. اون چیز که بدبختت می‌کند معصیت خداست. اینو بدون. حالا بقیش هم داشته باش روزه بگیر اقتدا کن به پیغمبر اکرم. اما این رو بدون.

غایت نهایی وظایف فردی و اجتماعی در اسلام

خب روزه می‌گیریم چیکار می‌کنیم همه برای چیه؟ همه این مقدمات برای اینه لعلّکم تتقون. اصلاً همه این بساط برای همینه که ما همه بروند سمت بندگی خدا. تشکیل حکومت اسلامی، حفظ حکومت اسلامی برای چیه؟ تهش، ته ته تهش اینه که افراد جامعه بیشتر باتقوا بشوند بیشتر تقوا و بندگی خدا تو جامعه پیاده بشه سعادت و رفاه دنیوی و اخروی و فراهم کنه. تهش اینه. یعنی حکومت توش اونایی که در مصدر فرمان هستند در مصدر قانون‌گذاری هستند اونا قانوناشون مطابق با فرامین الهی باشه از دستور و فرمان خدا تخطی نکنند. چون تخطی بکنه همون خذلان و خواری که ایشون فرمود پیش میاد. مقدمات نباید گیر بیفتیم. همه این چیزا مقدمه است برای اینکه همه بشن باتقوا. حالا این تقوا راه دوری نیست الزام به این نیست که حتماً حکومت باشه اسلامی یا همه جامعه صد درصد اسلامی بشن تا ما فردا شروع بکنیم باتقوا بشیم. نه، همین‌جا دم دسته. همین‌جا دم دسته. باید شروع کرد انجام داد گوش به حرف خدا داد. خدمت بکنیم به خودمون و به جامعه و به حکومت اسلامی یه آدم باتقوا اضافه بکنیم. یه آدم باتقوا خب خسارت نداره دیگه مشکل‌زا نیست. بلکه نفع و فایده هم داره. یه آدم که باتقوا میشه عاقل میشه، به مقدار خودش سود و منفعت می‌رسونه به کسانی. همین بهترین منفعته. این بهش می‌گن نفع که آدم بتونه اول خودش رو بعدم بقیه که باهاش ارتباط دارند رو هرچی بیشتر و بهتر بکشونه تو خط بندگی خدا و صراط مستقیم تا از اون گرفتاری‌ها و بدبختی‌هایی که ممکنه دچارش بشوند و یا هستند نجات پیدا بکنه.

این دعا رو بخونید هر روز ان‌شاءالله. و توجه کنید به این مسئله که امام سجاد علیه‌الصلاة و السلام چی داره به ما یاد میده. هم این هم ان‌شاءالله خدا توفیق بده نماز یه مقدار بیشتر بخونیم از مستحبات روزه هم بیشتر بگیریم که این ماه مبارک که خدا قرار داده که باتقوا بشیم ان‌شاءالله از همین الان شروع کنیم خودمون مهیا کنیم اون غایت نهایی رو ان‌شاءالله اونا که اون غایت نهایی رو مهیا می‌کنند از حالا خب ماه مبارک هم خیلی سرعتشون بیشتر میشه و ان‌شاءالله بیشتر استفاده می‌کنند. همین‌طور ایمان در انسان بالاتر می‌ره.

دعا و مناجات پایانی

پروردگارا به محمد و آل محمد به ما توفیق مرحمت فرما که از این فرصت‌های خیر به نحو احسن استفاده بکنیم. به ما توفیق بده این ماه شعبان رو تا آخر عمرمون ازش بهترین استفاده رو ببریم ان‌شاءالله. به عنوان مقدمه ماه مبارک ما رو تامین کن در ورود هرچه بهتر به ماه مبارک رمضان. اموات، گذشته‌گان، حق‌داران، ارواح طیبه علمای ربانی، ارواح طیبه شهدا، روح مطهر حضرت امام مشمول رحمتت بفرما. خدمت‌گزاران به اسلام، به مسلمین، به نظام اسلامی مخصوصاً مقام معظم رهبری، مراجع معظم تقلید محافظت بفرما. آنها را در شناخت وظیفه و عمل به آن یاری کن. عاقبت امر ما ختم به خیر بفرما. امر فرج ولی‌ات تسریع بفرما. ما را از اعوان و انصار ایشان قرار بده.

صلی الله علیک یا اباعبدالله و علی الارواح التی حلت بفنائک علیک منی سلام الله ابداً ما بقیت و بقی اللیل و النهار ولا جعله الله آخر العهد منی لزیارتکم السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین و رحمت الله و برکاته.

۱. تفاوت عمده و عامه‌پسند ماه مبارک رمضان

روزه این ماه رو واجب کرد تفاوت عمده این ماه با بقیه ماه‌ها برای اکثر مردم همینه که یک وعده غذایی رو حذف می‌کنند. این تفاوت عمده برای مردم عامه مردم این تفاوت رو براشون داره. عامه مردم یعنی ما خودمون هم هستیم. تفاوتش هم همینه که از صبح تا شب چیزی نمی‌خوره نمی‌آشامند قربة الی الله. یه سری محرماتی هم هست یه سری هم واجباتی هم هست اونا رم باید مراعات کنه این میشه روزه ماه مبارک رمضان اما عمده‌اش همینه که روزه می‌گیرند یعنی چیز نمی‌خورند. خب آدم متوجه میشه می‌فهمه که این یک وعده حذف کردن غذا چقدر آثار مفیدی در انسان‌ها داره. خدای متعال لطف کرد این واجب کرد روزه یک ماه رو که آدما روزه بگیرند و از فواید روزه بهره‌مند بشوند. چیزایی که خدا واجب کرده اگه واجب نمی‌کرد خسارت به انسان‌ها می‌خورد.

۲. حکمت الهی در روزه و دوری از ابعاد حیوانی

خوردن مربوط به بعد جسمانی و مادی انسانه. هرچی این ادامه دار باشه و زیاد باشه این بعد رو تقویت می‌کنه، هرچی این بعد تقویت میشه بعد حیوانی خب تقویت میشه دیگه یعنی انسان حالت حیوانی درش شدیدتر میشه. حالت حیوانی یعنی دور شدن از عقل. هرچی این حالت در انسان تشدید بشه یعنی از عقل اون عقل پاک و سالم که خدای متعال به انسان داده از اون دور میشه وقتی از اون دور شد کم‌کم سر و کله دوری از خدا و دین و همه چیز پیش میاد. دوری از اخلاق حسنه پیش میاد. لذا خدا اینو واجب کرد می‌دونست که چقدر فایده داره و ما متوجه نیستیم چقدر این مفیده. هرچی این کم بشه، انسان‌ها بعد معنویشون و بعد ایمانیشون تقویت میشه.

۳. سفره خالی؛ حقیقت مهمانی خاص خدا

به ما باشه ما مهمونیامون تعظیم و تکریممون نسبت به شخصی بین عامه انسان‌ها همینه که خوردنی هی بیارن همین‌طور خوردنی‌ها رو زیاد بکنند انواع و اقسام تشریفات انسان‌ها یکیش در خوردنی‌هاست. اما خدای متعال وقتی تشریف میده ماهی رو یک ماه رو می‌خواد تشریف بده مثل ماه مبارک رمضان، عمده‌اش اینه که خوردن درش کم میشه یه وعده حذف می‌شنوند. مهمانی خدا سفره‌اش از این جهت خالی میشه یعنی میگه انسان‌ها نباد دیگه بخورید یک وعده رو باید حذف کنید. هرچی این کم بشه، انسان‌ها بعد معنویشون و بعد ایمانیشون تقویت میشه. لذا اوایل ماه مبارک خب آدما اون بعد حیوانی درشون خیلی قوی‌تره. هرچی روزه می‌گیرند ادامه میدن کم‌کم بعد معنوی در انسان‌ها رشد می‌کنه و علاقه به عبادات بیشتر می‌شود.

۴. آمادگی برای رمضان در ماه‌های رجب و شعبان

اونی که می‌خواد بیشتر استفاده کنه از ماه مبارک رمضان طبیعتاً باید از قبلش شروع بکنه. خدای متعال این لطف هم کرده. روزه‌هایی رو برای ماه رجب مستحب کرد همه این ماه‌ها. چقدر روایات داریم نسبت به ثواب روزه‌های ماه رجب. ماه شعبان رو همین‌طور. ماه شعبان در روایت هست خود پیغمبر اکرم سنت روزه روزه گرفتن رو درش قرار دادند و خدای متعال تایید کردند. اینم لطف ایشون بود. می‌گن شعبان ماه پیغمبر اکرمه یک جهتش همین است. روزه گرفتن رو از زودترش شروع کردند خود ایشون هم دابشون این بود که روزه می‌گرفتند از قبل همه این ماه رو روزه می‌گرفتند. اوکسی که نگیره خودش رو آماده نکنه مثل کسی می‌مونه که تازه از روز اول ماه مبارک تازه می‌خواد پله اول نردبان رو بره بالا.

۵. پله‌های نردبان معنویت و سکوی پرش انسان

اگر از قبل شروع کنیم و روزه بگیریم این پله‌ها رو طی می‌کنیم. ماه مبارک که میشه میرسه اون سکوی بالا که مال پرتاب پرش هست. اونجا میرسه. اما اگه بخواد تو ماه رمضان تازه برسه دیر میشه. یه مقداری ممکنه تو پله‌های این نردبان بمونه. لذا بهتره آدم زودتر شروع بکنه که وقتی رسید به ماه مبارک بیشتر آماده بشه این پله‌ها رو سریع‌تر بره ان‌شاءالله اونجای اصلی که مال پرش انسان هست در بعد ایمانی و اینکه بالاتر بره ان‌شاءالله زودتر و بهتر بتونه به اونجا برسه. خب این مسئله مهمی هست که ما خدای متعال ان‌شاءالله دعا می‌کنیم و از خدا می‌خواهیم که به ما توفیق بده شروع کنیم هرچی می‌تونیم در این ماه نسبت به روزه و نماز عنایت داشته باشیم.

۶. قلب؛ مرکز فرماندهی و نسخه روان‌شناسی خدا

این دو کلمه نسخه خداست. نسخه روان‌پزشکی خدا نسخه روان‌شناسی خدا نسخه درمان درد خدا برای انسان اطاعت فرمان خداست. اطاعت کردن به حرف خدا نسبت به حرف خدا. تمام تشکیلات یک انسان رو که نگاه بکنی از این جهات همه‌اش برمی‌گرده اون مرکز فرماندهیش قلبه. اونو می‌گن قلب. اونه که وادار می‌کنه یکی خوش‌اخلاقه یکی بداخلاقه. یکی بیشتر به حرف خدا گوش میده یکی کمتر گوش میده. و سایر مسائل. به اون برمی‌گرده. انسان‌ها به میزانی که قلبشون سالمه ازشون صفات خوب ناشی میشه. به میزانی که این قلب گوشه کنارش خرابه، ازشون آثار بد صادر میشه. درمان اصلی قلب همه انسان‌ها دل همه انسان‌ها به چیه؟ به همینه که اینا رو هل بدن سمت گوش به حرف خدا دادن.

۷. گناه و سقوط؛ حقیقت تلخ معصیت

از اون طرف اینو بدون که اگه رفتی سمت گناه گناهی رو مرتکب شدی، خوار و ذلیل میشی. خوار و ذلیل می‌کنه گناه. ولا تخزنی بمعصیتک منو خدایا با معصیت خوار و ذلیل نکن. یاد میده به ما. اون چیزی که اسباب خفت و خواری انسان رو فراهم می‌کنه در کوتاه‌مدت و درازمدت معصیته. در روایت هست هر معصیتی که آدم می‌کنه تکه‌ای از عقلش کنده میشه این عقل مقداریش از دست می‌ره خلاصه‌اش. کدام عقل؟ همون عقلی که سالم و صاف و خوب بود خدا به ما داده بود و زدیم خرابش کردیم. این تکه‌تکه میشه ازش کنده میشه. این قلب تکه‌تکه توش خشکسالی میشه خراب‌آباد میشه شوره‌زار میشه. هر گناهی یک جا رو خراب بکنه یک جا رو آتیش می‌زنه.

۸. ریشه‌یابی مشکلات؛ چرا به این و اون گیر می‌دهیم؟

وقتی اینو باور نمی‌کنی هر مشکلی پیدا می‌کنی گیر میدیم به این و اون. تو خونه گرفتاری با زن و بچه، مشکلات از کجا ناشی میشه بیشترش از زنه و بچه‌. و کسای دیگه. میریم محل کار، میریم بیرون، مشکلات از کجا ناشی میشه؟ مشکلات یا از حکومت می‌دونند یا از این و اون و اون. منم که هیچ مشکلی ندارم. چی خراب می‌کنه جامعه رو؟ تک‌تک افراد خرابش می‌کنند همین من همین شما. کی خرابش می‌کنیم؟ وقتی از خدا فاصله می‌گیریم از گوش به حرف خدا دادن فاصله می‌گیریم. جدیت نداریم روی این مسئله. مشکلات ما در فردی و اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و هرچی بخوای حساب بکنی همینه. تا ما باور نکنیم مشکلاتمون به این راحتی درست نمیشه.

۹. تقوا؛ غایت نهایی حکومت و قوانین اسلامی

تشکیل حکومت اسلامی، حفظ حکومت اسلامی برای چیه؟ تهش، ته ته تهش اینه که افراد جامعه بیشتر باتقوا بشوند بیشتر تقوا و بندگی خدا تو جامعه پیاده بشه سعادت و رفاه دنیوی و اخروی و فراهم کنه. تهش اینه. یعنی حکومت توش اونایی که در مصدر فرمان هستند در مصدر قانون‌گذاری هستند اونا قانوناشون مطابق با فرامین الهی باشه از دستور و فرمان خدا تخطی نکنند. چون تخطی بکنه همون خذلان و خواری که ایشون فرمود پیش میاد. مقدمات نباید گیر بیفتیم. همه این چیزا مقدمه است برای اینکه همه بشن باتقوا. حالا این تقوا راه دوری نیست الزام به این نیست که حتماً حکومت باشه اسلامی یا همه جامعه صد درصد اسلامی بشن تا ما فردا شروع بکنیم باتقوا بشیم.

۱۰. ترویج بندگی؛ بهترین خدمت به خود و جامعه

همین‌جا دم دسته. همین‌جا دم دسته. باید شروع کرد انجام داد گوش به حرف خدا داد. خدمت بکنیم به خودمون و به جامعه و به حکومت اسلامی یه آدم باتقوا اضافه بکنیم. یه آدم باتقوا خب خسارت نداره دیگه مشکل‌زا نیست. بلکه نفع و فایده هم داره. یه آدم که باتقوا میشه عاقل میشه، به مقدار خودش سود و منفعت می‌رسونه به کسانی. همین بهترین منفعته. این بهش می‌گن نفع که آدم بتونه اول خودش رو بعدم بقیه که باهاش ارتباط دارند رو هرچی بیشتر و بهتر بکشونه تو خط بندگی خدا و صراط مستقیم تا از اون گرفتاری‌ها و بدبختی‌هایی که ممکنه دچارش بشوند و یا هستند نجات پیدا بکنه. این بهش می‌گن نفع.

1️⃣ فلسفه و برکات روزه ماه مبارک رمضان

◽️ حذف وعده غذایی و تقویت بعد معنوی و ایمانی انسان

◽️ دوری از ابعاد مادی و حیوانی به واسطه طاعت الهی

2️⃣ مهمانی خاص خدا و حقیقت سفره رمضانی

◽️ تفاوت تشریفات دنیوی با سفره خالی و معنوی رمضان

◽️ رشد گام‌به‌گام روح و آمادگی برای درک شب‌های قدر

3️⃣ چگونگی آمادگی برای رمضان در ماه‌های رجب و شعبان

◽️ روزه‌داری در ماه‌های رجب و شعبان به عنوان سنّت نبوی

◽️ طی کردن پله‌های نردبان معنویت پیش از آغاز ماه مبارک

4️⃣ قلب؛ مرکز فرماندهی و نسخه روان‌شناسی خدا

◽️ اطاعت از فرمان الهی؛ تنها نسخه درمان دردها و سلامت قلب

◽️ ریشه‌یابی مشکلات فردی و اجتماعی در دوری از طاعت حق

5️⃣ حقیقت تلخ معصیت و آثار سقوط‌آور گناه

◽️ خواری و ذلت انسان در پی ارتکاب معاصی

◽️ سلب نعمت عقل و ایجاد شوره‌زار در قلب انسان

6️⃣ تقوا؛ غایت نهایی وظایف فردی و حکومت اسلامی

◽️ لزوم انطباق قوانین و فرمان‌ها با فرامین الهی

◽️ تقوا و بندگی؛ هدف نهایی تشکیل حکومت و اجرای قوانین

7️⃣ ترویج بندگی و تقوا در جامعه

◽️ دم‌دست بودن مسیر تقوا و بندگی در زندگی فردی

◽️ هدایت خود و دیگران به صراط مستقیم؛ بالاترین نفع جامعه